Kategorie

Zatrzymanie przez Policję – jak i kiedy?

Wioleta Matela-Marszałek
Zatrzymanie przez Policję – jak i kiedy?/Fot. Shutterstock
Zatrzymanie przez Policję – jak i kiedy?/Fot. Shutterstock
shutterstock
Zatrzymanie przez Policję może być zastosowane tylko wówczas, gdy inne środki okazują się bezcelowe lub bezskuteczne. Jakie prawa przysługują osobie zatrzymanej, a jakie uprawnienia ma policjant? Jak długo trwa zatrzymanie przez Policję?

Kiedy jest możliwe zatrzymanie przez Policję?

Zgodnie z Kodeksem postępowania w sprawach o wykroczenia Policja ma prawo zatrzymać osobę ujętą na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia lub bezpośrednio potem, jeżeli:

  • zachodzą podstawy do zastosowania wobec niej postępowania przyspieszonego;
  • nie można ustalić jej tożsamości.

Kwestie dotyczące zatrzymania przez Policję zostały również uregulowane w Kodeksie postępowania karnego (dalej jako: k.p.k.)

Jak stanowi art. 244 k.p.k. Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości albo istnieją przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyspieszonym.

Policji przysługuje również prawo do zatrzymania osoby podejrzanej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, a zachodzi obawa, że ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi. Do zatrzymania dochodzi, gdy takie przestępstwo zostało popełnione przy użyciu broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego przedmiotu, a zachodzi obawa, że ponownie popełni ona przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby wspólnie zamieszkującej, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi.

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Jakie uprawnienia ma policjant?

Zadania funkcjonariuszy zostały określone w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Zgodnie z tymi przepisami w trakcie wykonywania czynności służbowych policjant ma prawo do legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości. Policjant wykonując czynności ma również prawo do zatrzymywania osób w trybie i przypadkach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw.

Zatrzymanie osoby może być zastosowane tylko wówczas, gdy inne środki okazały się bezcelowe lub bezskuteczne.

Policjanci w toku wykonywania czynności służbowych mają obowiązek respektowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka.

W razie uzasadnionej potrzeby osobę zatrzymaną należy niezwłocznie poddać badaniu lekarskiemu lub udzielić jej pierwszej pomocy medycznej.

O czym należy poinformować zatrzymanego?

Gdy mamy do czynienia z wykroczeniem, zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu uprawnieniach oraz wysłuchać go.

Jeżeli w grę wchodzi przestępstwo, to zatrzymanego natychmiast należy poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu prawach, w tym o prawie do:

  • skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego,
  • skorzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim,
  • złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia;
  • otrzymania odpisu protokołu zatrzymania;
  • dostępu do pierwszej pomocy medycznej

oraz o prawach do:

- kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym;

- złożenia zażalenia na zatrzymanie;

- nawiązania kontaktu z właściwym urzędem konsularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym (w przypadku cudzoziemców);

Zatrzymanego należy również poinformować o treści art. 248 § 1 i 2, która dotyczy zwolnienia zatrzymanego, a także wysłuchać go.

Wzór takiego pouczenia w postępowaniu karnym znajduje się w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach zatrzymanego w postępowaniu karnym >>>

Wzór pouczenia o uprawnieniach zatrzymanego w sprawie o wykroczenie został zaś określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 maja 2015 r.. Prezentujemy go poniżej:

WZÓR

POUCZENIE O UPRAWNIENIACH ZATRZYMANEGO W SPRAWIE O WYKROCZENIE

Zatrzymanemu w sprawie o wykroczenie przysługują wymienione poniżej uprawnienia:

1. Prawo do informacji o przyczynie zatrzymania i do bycia wysłuchanym (art. 46 § 11)).

2. Prawo do złożenia lub odmowy złożenia oświadczenia w swojej sprawie (art. 46 § 2).

3. Prawo do kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym i bezpośredniej z nim rozmowy (art. 46 § 4).

4. Jeżeli zatrzymany nie zna wystarczająco języka polskiego - prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza (art. 20 § 3, art. 72 § 1 k.p.k.).

5. Prawo do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania (art. 46 § 2).

6. Prawo do żądania zawiadomienia wskazanej osoby najbliższej, a także pracodawcy, o zatrzymaniu (art. 46 § 3).

7. Jeżeli zatrzymany nie jest obywatelem polskim – prawo do kontaktu z urzędem konsularnym lub z przedstawicielstwem dyplomatycznym państwa, którego jest obywatelem. Jeżeli nie posiada żadnego obywatelstwa – prawo do kontaktu z przedstawicielem państwa, w którym zatrzymany mieszka na stałe (art. 46 § 3, art. 612 § 2 k.p.k.). Jeżeli przewiduje to umowa konsularna między Polską a państwem, którego zatrzymany jest obywatelem, właściwy urząd konsularny lub przedstawicielstwo dyplomatyczne zostaną poinformowane o zatrzymaniu również bez jego prośby.

8. Prawo do wniesienia do sądu zażalenia na zatrzymanie w terminie 7 dni od dnia zatrzymania. W zażaleniu można się domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania (art. 47 § 1 i 2, art. 108).

9. Prawo do natychmiastowego zwolnienia, jeżeli przyczyny zatrzymania przestały istnieć, albo po upływie 24 godzin, a w wypadku wszczęcia sprawy w postępowaniu przyspieszonym – po upływie 48 godzin od chwili zatrzyma-nia (art. 46 § 5 i 6).

10. Dostęp do niezbędnej pomocy medycznej.

"Potwierdzam otrzymanie pouczenia"

............................................................

(data, podpis)

_________________________

1) Jeżeli nie wskazano innej podstawy prawnej, przepisy w nawiasach oznaczają odpowiednie artykuły ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395, z późn. zm.). Skrót "k.p.k." oznacza ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.).

Protokół z zatrzymania

Z zatrzymania sporządza się protokół. Odpis protokołu doręcza się zatrzymanemu za pokwitowaniem. Co powinno znaleźć się w protokole? Zgodnie z Kodeksem w sprawach o wykroczenia są to:

  • imię i nazwisko oraz funkcję osoby dokonującej zatrzymania;
  • imię i nazwisko zatrzymanego (rysopis tej osoby w razie niemożności ustalenia tożsamości);
  • dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania z określeniem wykroczenia, w związku z którym została zatrzymana.

Do protokołu należy również zapisać złożone przez zatrzymanego oświadczenia oraz zaznaczyć udzielenie mu informacji o przysługujących prawach.

Podobny protokół sporządza się również w przypadku zatrzymania dotyczącego przestępstwa. Odpis takiego protokołu doręcza się zatrzymanemu.

Zatrzymanie przez Policję – na jak długo?

Czas zatrzymania według Kodeksu wykroczeń nie powinien przekroczyć 24 godzin, a gdy zachodzą podstawy do zastosowania wobec osoby podejrzanej postępowania przyspieszonego – 48 godzin.

Czas zatrzymania osoby liczy się od chwili jej ujęcia.

W postępowaniu karnym zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przez Policję nie zostanie on przekazany do dyspozycji sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Zatrzymanego należy także zwolnić na polecenie sądu lub prokuratora. Kolejną przyczyną zwolnienia jest brak doręczenia zatrzymanemu postanowienia o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania w ciągu 24 godzin od przekazania go do dyspozycji sądu. Dotyczy to również sytuacji, gdy zatrzymanemu nie ogłoszono takiego postanowienia na posiedzeniu przeprowadzonym na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Zatrzymanie przez policję a nieobecność w pracy

Należy pamiętać o tym, iż na żądanie zatrzymanego w sprawie o wykroczenie zawiadamia się o zatrzymaniu osobę najbliższą, a także pracodawcę.

Podobne uprawnienie zostało również przewidziane w Kodeksie postępowania karnego. Na żądanie zatrzymanego niezwłocznie zawiadamia się pracodawcę czy uczelnię. Zatrzymanemu przysługuje ponadto prawo do zawiadomienia osoby najbliższej lub innej wskazanej osoby.

Zatrzymanie przez Policję – adwokat

Warto pamiętać o prawie do kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym. Zatrzymanemu na jego żądanie należy umożliwić nawiązanie w dostępnej formie takiego kontaktu oraz zapewnić możliwość bezpośredniej rozmowy. Policjant – gdy chodzi o wykroczenie - może jednak zastrzec, iż będzie obecny przy rozmowie.

W przypadku przestępstw Policjant może zastrzec, że będzie obecny przy bezpośredniej rozmowie z adwokatem lub radcą prawnym tylko w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Niezwłocznie po zatrzymaniu należy przystąpić do zebrania niezbędnych danych, a o zatrzymaniu zawiadomić prokuratora. Jeżeli istnieją ku temu podstawy, należy wystąpić do prokuratora w sprawie skierowania do sądu wniosku o tymczasowe aresztowanie.

Bezpodstawne zatrzymanie przez Policję

Zarówno w sprawach, w których mamy do czynienia z przestępstwem, jak i w sprawach wykroczeniowych osobie zatrzymanej przysługuje prawo do zażalenia na zatrzymanie. W zażaleniu takim zatrzymany domaga się zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania.

Ważne! W wypadku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania przysługuje odszkodowanie.

Zobacz więcej: Kiedy przysługuje mi odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie?

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.