REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Prawa pokrzywdzonego w wypadku komunikacyjnym w ramach postępowania karnego

Patrycja Patriak
Patrycja Patriak
Aplikant adwokacki
Kancelaria Kopeć & Zaborowski
Kopeć & Zaborowski (KKZ) to jedna z wiodących firm na polskim rynku prawniczym, specjalizująca się w sprawach z zakresu prawa karnego, gospodarczego, prasowego, ochrony dóbr osobistych a także z zakresu prawa pracy. Innym aspektem działalności KKZ jest przeprowadzanie na zlecenie podmiotów gospodarczych profesjonalnych audytów śledczych związanych z wykrywaniem nadużyć wewnątrz firm, a także mającymi na celu racjonalizację wydatków.
Prawa pokrzywdzonego w wypadku komunikacyjnym w ramach postępowania karnego
Prawa pokrzywdzonego w wypadku komunikacyjnym w ramach postępowania karnego
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Wypadek w ruchu drogowym to bardzo trudne doświadczenie zarówno dla osoby, która w jego wyniku ucierpiała, jak i dla jej najbliższych. Oprócz traumy i niejednokrotnie długotrwałej rekonwalescencji związanej z uszczerbkiem na zdrowiu, ofiary muszą mierzyć się z załatwieniem wielu formalności. Często, skupiając się na roszczeniach dochodzonych od sprawcy wypadku i ubezpieczyciela w postępowaniu cywilnym, nie zdają sobie sprawy z możliwości dochodzenia swoich praw również w ramach prowadzonego postępowania karnego. Jaką więc rolę w postępowaniu karnym w sprawie wypadku może pełnić osoba pokrzywdzona?

Kim jest pokrzywdzony?

REKLAMA

Pokrzywdzonym w sytuacji zaistnienia jednego z przestępstw w ruchu drogowym jest osoba, której dobra prawne zostały bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo (art. 49 § 1 Kodeksu postępowania karnego), czyli np. osoba, która doznała uszczerbku na zdrowiu. Warto jednak pamiętać, że w przypadku śmierci pokrzywdzonego w jego prawa mogą wstąpić osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu (m.in. małżonek, dzieci, rodzice).

REKLAMA

Pokrzywdzony z mocy prawa jest stroną wszczętego przez organy ścigania postępowania karnego – może w nim występować samodzielnie bądź przez ustanowionego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego). W ramach prowadzonego postępowania może więc składać wnioski dowodowe, uczestniczyć w czynnościach, np. przesłuchaniach świadków i podejrzanego, przysługuje mu również prawo dostępu do akt sprawy. Są to uprawnienia szczególnie istotne w sytuacji, gdy sprawca kwestionuje swoją winę i na przykład próbuje obarczyć odpowiedzialnością za spowodowanie wypadku właśnie pokrzywdzonego.

Przed sądem – prawa i obowiązki pokrzywdzonego

Należy pamiętać, że w przypadku skierowania przez prokuratora aktu oskarżenia przeciwko sprawcy wypadku, wskazane wyżej uprawnienia pokrzywdzonego nie przekładają się automatycznie na postępowanie przed sądem. Aby być stroną postępowania karnego na etapie sądowym, pokrzywdzony musi złożyć oświadczenie o woli działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego (koniecznie przed rozpoczęciem przewodu sądowego). Staje się wtedy stroną postępowania – może (samodzielnie lub przez ustanowionego pełnomocnika) uczestniczyć w rozprawach, składać wnioski dowodowe, zadawać pytania przesłuchiwanym świadkom i oskarżonemu. Na bieżąco „czuwa” nad przebiegiem postępowania, a w przypadku niekorzystnego dla pokrzywdzonego rozstrzygnięcia, przysługuje mu również prawo do wniesienia apelacji.

Uprawnienia pokrzywdzonego czyli orzeczenie obowiązku naprawienia szkody

REKLAMA

Jednym z najistotniejszych uprawnień przysługujących pokrzywdzonemu jest możliwość złożenia wniosku o orzeczenie przez Sąd obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (art. 46 Kodeksu karnego).

Jeśli pokrzywdzony złoży taki wniosek (a może to zrobić do zamknięcia przewodu sądowego), to sąd w razie skazania, stosując przepisy prawa cywilnego, orzeka (jest to obligatoryjne) obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Co więcej, jeżeli orzeczenie takiego obowiązku jest znacznie utrudnione, sąd może orzec zamiast tego obowiązku nawiązkę w wysokości do 200 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa może orzec nawiązki na rzecz osób najbliższych, których sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu (art. 46 § 2 k.k.).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Trzeba jednak pamiętać, że zgodnie z tzw. klauzulą antykumulacyjną (art. 415 k.p.k.) nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.

Dochodzenie niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego

Biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 46 § 3 k.k. orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia albo nawiązki nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego, a na podstawie art. 4421 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa, za zasadną należy uznać próbę dochodzenia swoich praw od sprawcy najpierw w ramach postępowania karnego, a dopiero w dalszej kolejności (jeśli pokrzywdzonego nie satysfakcjonuje wysokość zasądzonego odszkodowania czy zadośćuczynienia) kierować się na drogę postępowania cywilnego (za które co do zasady trzeba uiszczać stosowne opłaty, m.in. od pozwu).

Co więcej, wcześniejsze uzyskanie prawomocnego wyroku skazującego jest o tyle istotne, że zgodnie z art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Po wniesieniu pozwu o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia przeciwko sprawcy przestępstwa czy ubezpieczycielowi, pozwany nie może podważać prawomocnych ustaleń sądu karnego, co do popełnienia przestępstwa, a to ułatwia dochodzenie roszczeń należnych pokrzywdzonemu/poszkodowanemu.

Ofiara wypadku samochodowego i jej bliscy, nie zawsze mają świadomość wszystkich możliwości jakie mogą wykorzystać, aby dochodzić naprawienia wyrządzonej im szkody. Trzeba więc pamiętać, że zanim wystąpi się na drogę kosztownego i długotrwałego postępowania cywilnego, warto próbować uzyskać rekompensatę za poniesione szkody, krzywdy czy uszczerbek na zdrowiu od sprawcy wypadku w ramach prowadzonego postępowania karnego.

Patrycja Patriak - aplikant adwokacki

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • ana
    2022-10-29 16:34:28
    W takich sprawach specjalizują się w kancelarii adwokackiej Cejrowski w Tczewie. Skuteczna, sprawna pomoc prawna.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zasiłek i dodatek dla samotnej matki 2024

Samotna matka w 2024 roku może wnioskować o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Jakie jest kryterium dochodowe? Jak złożyć wniosek o jakie dokumenty załączyć? Czy alimenty mają wpływ na przyznanie dodatku?

Komunikat Policji: Od 25 lutego rolnicy na miesiąc zablokują autostradę. W obu kierunkach. Tym razem od strony Niemiec

Komunikat Policji Od 25 lutego 2024 roku do 20 marca 2024 roku zarówno na autostradzie A2 w obydwu kierunkach oraz na terenie Słubic będą utrudnienia w ruchu drogowym. Zgodnie z otrzymaną informacją autostrada A2, a tym samym wyjazd i wjazd do Niemiec na wszystkich pasach będzie całkowicie zablokowany. Korzystajcie z tras alternatywnych.

Zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn w Polsce. MRPiPS: nie ma przyzwolenia społecznego, nie są prowadzone prace

Brak jest przyzwolenia społecznego w zakresie realizacji postulatu zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn w Polsce. Dlatego Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie prowadzi żadnych prac w tym zakresie. Obecnie rząd nie prowadzi prac dotyczących wyliczenia, jak zmieniłaby się średnia wysokość emerytur dla kobiet w przypadku zrównania wieku emerytalnego dla obu płci. Jednocześnie zróżnicowanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn jest zgodne z Konstytucją RP, regulacjami Międzynarodowej Organizacji Pracy i dyrektywami UE. Takie informacje zostały przekazane w odpowiedzi na interpelację poselską z 22 lutego 2024 r., której udzieliła Aleksandra Gajewska, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

W Warszawie sędzia zakwestionowała działania A. Bodnara. Czy prokuratorzy będą mogli skutecznie ścigać przestępców?

Do sądów karnych wkroczył chaos. Dowodem na to jest zwrócenie prokuraturze przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wniosku o przedłużenie aresztu tymczasowego. Decyzja sądu nie dotyczy polityki, ale ma źródło w polityce.

REKLAMA

Czy syn byłego prezesa Orlenu postąpił rozsądnie, czyli fundacja rodzinna okiem potencjalnego beneficjenta

W ostatnim czasie głośno było o założeniu fundacji rodzinnej przez byłego prezesa Orlenu – w szczególności w kontekście przekazania do fundacji majątku przez jego syna. Zostawiając z boku politykę, jest to na pewno ciekawy przyczynek do rozważań o tym, czy takie działanie jest dopuszczalne i w jakikolwiek sposób opłacalne – a szerzej do dyskusji o roli beneficjenta.

PFRON (Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych)

Polska, podobnie jak wiele innych krajów, podejmuje działania mające na celu wsparcie i integrację osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Jedną z kluczowych instytucji w tym obszarze jest Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, powszechnie znany jako PFRON.

Do końca sierpnia na konta nauczycieli trafi o ok. 700 zł więcej. Wysokość świadczenia mocno w górę.

W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. do ustalania odpisu na ZFŚS dla nauczycieli stosuje się kwotę bazową w wysokości 5176,02 zł. Natomiast podstawą do obliczenia wysokości odpisu dla pozostałych pracowników jest kwota 6445,71 zł.

137 mld euro, (600 mld zł) na polskie KPO będzie odblokowane w przyszłym tygodniu. D. Tusk: góra pieniędzy. Pierwsze szybkie płatności (ok. 1,5 mld euro) dla rolników

W oparciu o uruchomione reformy, w następnym tygodniu kolegium komisarzy wyjdzie z dwoma decyzjami ws. funduszy europejskich, które teraz są zablokowane dla Polski. Te decyzje uwolnią do 137 mld euro dla Polski z Funduszu Odbudowy i funduszy spójności - poinformowała 23 lutego 2023 r. podczas konferencji w Warszawie przewodnicząca KE Ursula von der Leyen.

REKLAMA

Jak w 2024 r. odbywa się kwalifikacja wojskowa dla rocznika 2005 [na przykładzie Rzeszowa]? Kto? Jakie dokumenty? Jakie kategorie?

Kwalifikacja wojskowa realizowana jest każdego roku i służy ocenie stanu zdrowia potencjalnych rekrutów oraz założeniu im ewidencji wojskowej.

Wybory 2024 (samorządowe). Jak głosować na radnych, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast? Które głosy są ważne, a które nie?

Państwowa Komisja Wyborcza w uchwale nr 60/2024 z 12 lutego 2024 r. wskazała wzorcowe informacje o sposobie głosowania oraz warunkach ważności głosu w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w 2024 roku. Przypomnijmy, że tegoroczne wybory samorządowe odbędą się 7 kwietnia, a 21 kwietnia odbędzie się II. tura wyborów (ponowne głosowanie) na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w tych gminach i miastach, gdzie w I. turze żaden kandydat nie osiągnął większości głosów. Warto się uważnie zapoznać z poniższymi informacjami, bo w wyborach samorządowych mamy aż 9 wariantów głosowania.

REKLAMA