REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy wzrost cen artykułów medycznych w związku z koronawirusem oznacza wyzysk w myśl art. 304 k.k.?

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel
Chmielniak Adwokaci Spółka Partnerska Adwokatów i Radców Prawnych
Kancelaria prawna specjalizująca się w sprawach karnych gospodarczych i karnych skarbowych
Czy wzrost cen artykułów medycznych i środków dezynfekcyjnych w związku z pandemią koronawirusa nosi znamiona wyzysku z art. 304 k.k.?/Fot. Shutterstock
Czy wzrost cen artykułów medycznych i środków dezynfekcyjnych w związku z pandemią koronawirusa nosi znamiona wyzysku z art. 304 k.k.?/Fot. Shutterstock
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Sytuacje kryzysowe sprzyjają niestety nadużyciom ze strony podmiotów gospodarczych, które oferujących towary pierwszej potrzeby. Nie inaczej jest w aktualnie obowiązującym stanie zagrożenia epidemiologicznego w związku z pandemią koronawirusa. Do góry poszybowały zwłaszcza ceny maseczek, żelów antybakteryjnych oraz środków do dezynfekcji. Z tego m.in. powodu premier wprowadził zakaz sprzedaży tych towarów za pośrednictwem serwisów OLX i Allegro. Co więcej jednak, w Prokuraturze Krajowej powołany został dodatkowo zespołu prokuratorów do spraw koordynacji walki z przestępczością gospodarczą w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego, a jego uwaga ma być skupiona na kwestii zawyżania cen towarów. W kontekście tym nasuwa się rzecz jasna przestępstwo wyzysku z art. 304 k.k. Czy rzeczywiście można tutaj mówić o czynie zabronionym?

Kiedy mamy do czynienia z wyzyskiem?

Nie powinno budzić wątpliwości, iż w warunkach gospodarki wolnorynkowej na cenę danego towaru istotny wpływ ma to, za konsument jest go w stanie kupić. Jeżeli po określonej cenie towar się nie sprzedaje, przedsiębiorca skłonny będzie obniżyć cenę. Jeśli towar znajduje jednak swych nabywców, co więcej – nabywców tych przybywa, to po stronie przedsiębiorcy pojawia się oczywiście pokusa, aby podnieść oferowaną ceny. Pokusa ta jest tym większa, gdy dany towar staje się deficytowy.

REKLAMA

Polecamy: Kodeks kierowcy

Zadać należy sobie w tym miejscu pytanie, czy w sytuacji, gdy druga strona akceptuje warunki umowy i godzi się na ustaloną cenę, to czy można mówić o jakimkolwiek zachowaniu bezprawnym? Volenti non fit iniuria. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy przedsiębiorca wyzyskuje przymusowe położenie kontrahenta, przy jednoczesnej niewspółmierności świadczenia. Jak wynika mianowicie z art. 304 k.k., zachowaniem karalnym jest wyzyskanie przymusowego położenie innej osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej i zawarcie z nią umowy, która nakłada na nią obowiązek świadczenia niewspółmiernego ze świadczeniem wzajemnym.

Znamię przymusowego położenia

Kiedy można mówić o „przymusowym położeniu” drugiej osoby? Zgodnie z poglądami orzecznictwa, nie w każdej sytuacji, gdy dochodziłoby do pogorszenia warunków pokrzywdzonego. Przymusowym położeniem jest dopiero skrajnie niekorzystna sytuacja, gdy pokrzywdzonemu groziłaby bezpośrednio wielka dolegliwość. Istotna jest tu również niezbędność uzyskania świadczenia, które ma to położenie poprawić oraz brak możliwości odwrócenia niekorzystnej sytuacji w inny sposób, niż poprzez zawarcie umowy nakładającej świadczenie niewspółmierne (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 28 sierpnia 2014 r., II AKa 240/14).

Znamię niewspółmiernego świadczenia

Podobnie jak znamię przymusowego położenia, znamię niewspółmiernego świadczenia również budzić może wątpliwości interpretacyjne. Na co zwraca się przy tym uwagę w doktrynie, ocena niewspółmierności świadczenia musi być zrelatywizowana do chwili zawarcia umowy. Oceny tej należy dokonać z uwzględnieniem obiektywnych okoliczności, z czego kluczowa jest cena rynkowa obowiązująca na danym obszarze w momencie zawarcia umowy. Patrząc z tej perspektywy, cena odpowiadająca aktualnym cenom rynkowym produktu – choćby wyższa niż w okresie paru miesięcy wstecz – nie będzie mogła być uznana za świadczenie niewspółmierne.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wzrost cen artykułów medycznych w związku z koronawirusem a wyzysk

REKLAMA

Czy wzrost cen artykułów medycznych i środków dezynfekcyjnych w związku z pandemią koronawirusa nosi znamiona wyzysku z art. 304 k.k.? Wydaje się, że w stosunku do aktualnych nabywców tych towarów można mówić o przymusowym położeniu. Z uwagi na łatwy sposób rozprzestrzeniania się koronawirusa oraz zwiększającą się liczbę zarażeń, towary te są niezbędne do ochrony zdrowia zarówno osobom fizycznym zabezpieczającym się przed zarażeniem, jak i podmiotom medycznym bezpośrednio zmagającym się z pandemią koronawirusa. W zakresie, w jakim maseczek ochronnych i środków dezynfekujących wzrosły na terenie całego kraju, konkretnemu przedsiębiorcy nie sposób czynić zarzutu, że sam podniósł cenę. Stwierdzić należy zgodnie z wcześniejszymi uwagami, iż taka jest aktualna cena rynkowa tych towarów. Pamiętać jednocześnie trzeba, że dystrybutorzy artykułów medycznych i środków dezynfekcyjnych kupują towary od producentów również po odpowiednio wyższych cenach. Nie sposób tymczasem wymagać, aby przedsiębiorca sprzedawał towar poniżej własnych kosztów. Notabene, jak wynika z art. 15 ust. 1 pkt 1 Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, odprzedaż towarów poniżej kosztów ich zakupu może być w określonej sytuacji uznana za czyn nieuczciwej konkurencji, polegający na utrudnianiu innym przedsiębiorcom dostępu do rynku.

Czy wzrost cen artykułów medycznych i środków dezynfekujących w związku z koronawirusem oznacza wyzysk w myśl art. 304 k.k.? W mojej ocenie nie. Najbliższy czas pokaże, jak do tego problemu podejdą organy ścigania.

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel
arychlewskahotel@chmielniak.com.pl
T: 509123683

Polecamy serwis: Prawo karne

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wybory do europarlamentu 2024. Kalendarium wyborcze

4 czerwca upływa ważny termin dla wyborców przebywających za granicą, a 6 czerwca 2024 r. dla tych, którzy chcą zagłosować poza miejscem zamieszkania. O jakich jeszcze terminach warto pamiętać?

Rozporządzenie eIDAS2 obowiązuje od 20 maja 2024 r. Co zmieni? Kiedy praktyczne wdrożenie tych przepisów?

W dniu 20 maja 2024 r. w życie weszło tzw. rozporządzenie eIDAS2 ustanawiające Europejskie Ramy Tożsamości Cyfrowej. Nowelizacja przyjęta przez Parlament Europejski, a następnie Radę Unii Europejskiej rozszerza i dostosowuje do aktualnych realiów zakres pierwotnego aktu obowiązującego od blisko 10 lat. W jaki sposób wdrożone zmiany wpłyną na cyfrową dojrzałość Polski i kiedy należy spodziewać się ich pierwszych efektów?

Pigułka "dzień po" - wykaz aptek [mapa interaktywna]

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował mapę aptek, z którymi podpisał umowę na realizację pilotażu usług farmaceuty w zakresie antykoncepcji awaryjnej - pigułka "dzień po". Wykaz jest aktualizowany we wszystkie dni robocze.

Jak wnioskować o emeryturę

Jak złożyć wniosek o emeryturę? Jakie dokumenty wypełnić? Ile się czeka na decyzję? Podpowiadamy. 

REKLAMA

MRiRW: Zmiany w Zielonym Ładzie wchodzą w życie 25 maja 2024 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi informuje, że 25 maja 2024 r. wchodzi w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, wprowadzające zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej, które dotyczą Zielonego Ładu. Rozporządzenie to zostało opublikowane 24 maja 2024 r. w Dzienniku Urzędowym UE.

Czy religia i etyka wliczane są do średniej? Zakończenie roku szkolnego 2024/25

Jak to jest z religią na świadectwie? Czy wliczana jest do średniej z ocen? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

2121 zł brutto miesięcznie, przez 3 kolejne miesiące, na 1 pracownika. Warszawski ratusz ogłasza pomoc dla kupców z Marywilskiej 44

2121 zł brutto miesięcznie, przez 3 kolejne miesiące, na 1 pracownika. Warszawski ratusz rozpoczyna realizację projektu pilotażowego "Odbuduj swoją przyszłość". Adresatami programu są pracodawcy oraz pracownicy, którzy utracili swoje miejsca pracy w wyniku pożaru centrum przy ul. Marywilskiej 44.

Tragedia w Raciborzu. Pobita i zgwałcona 46-latka nie żyje. 26-latce i 37-latkowi grozi dożywocie

We wtorek wieczorem, dyżurny raciborskiej komendy odebrał zgłoszenie o znalezieniu zwłok kobiety na ulicy Nowomiejskiej w Raciborzu, przy rzece Odrze. Policjanci, którzy pojechali na miejsce, ustalili, że to ciało 46-latki, która przebywała w Raciborzu od kilku miesięcy.

REKLAMA

Świadectwo z czerwonym paskiem 2024 r. Jaka średnia? Czy można mieć na świadectwie 3?

Jaką średnią ocen trzeba mieć, aby uzyskać świadectwo z czerwonym paskiem? Czy religia wlicza się do średniej? Jaką trzeba mieć ocenę z zachowania? 

Identyfikator podatnika w rozliczeniach podatkowych

Identyfikator podatnika w rozliczeniach podatkowych. Identyfikator podatkowy jest konieczny do regulowania różnego rodzaju zobowiązań wobec organów podatkowych. Czym jest identyfikator podatkowy, jak go uzyskać oraz zaktualizować?

REKLAMA