Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nieważne a niegodziwe zawarcie małżeństwa

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
Zawarcie małżeństwa. /Fot. Fotolia
Zawarcie małżeństwa. /Fot. Fotolia
W Kodeksie Prawa Kanonicznego kilkakrotnie możemy spotkać się, albo z takim działaniem, które powoduje nieważność w skutkach, albo ich tylko niegodziwość. Widać to bardzo dobrze na poszczególnych przykładach wymienionych przez kościelne prawo małżeńskie.

I tak KPK rozróżnia sytuację, podczas której strony zawierają związek mimo jakiejś przeszkody, np. zawarcie związki mimo przeszkody wieku, od sytuacji, podczas której strony zawierają małżeństwo wbrew jakiemuś zakazowi, np. zawarcie związku przez osobę (osoby) małoletnią (małoletnie). Gdy chodzi o pierwszą kwestię, to Prawodawca stanowi, iż małżeństwo jest wówczas ważne, gdy kobieta ma ukończony czternasty rok życia, zaś mężczyzna szesnasty (kan. 1083 §1 KPK). Gdy zatem przynajmniej jedna ze stron zawrze go mimo nie ukończonego dla swojej płci wieku, to powoduje tym samym nieważność związku. Oczywiście Prawodawca wziął pod uwagę fakt, iż KPK reguluje sytuacje dla katolików na całym świecie, a zatem winno się uwzględnić specyficzną sytuację – chociażby w analizowanym przypadku – zróżnicowany rozwój człowieka w zależności od strefy klimatycznej, dlatego też przyznał uprawnienia poszczególnym Konferencjom Episkopatu danego kraju, aby to one ustaliły wiek do godziwego (ale nie do ważnego) zawarcia związku (kan. 1083 §2 KPK). Dlatego też w naszych warunkach wiek ten przyjęto na osiemnasty rok życia (Instrukcja dla duszpasterzy dot. małżeństwa konkordatowego z dn. 22. X.1998 r., cz. II, pkt. 8). Zawarcie stąd związku przed jego ukończeniem, ale po ukończeniu wieku wymaganego do jego ważności powoduje niegodziwość jego zawarcia nie zaś nieważność (kan. 1071 §1 pkt. 6 KPK).

Zobacz serwis: Sprawy rodzinne

Można się zastanowić, dlaczego większe restrykcje są w pierwszym aniżeli w drugim przypadku. Zasadniczo wniosek narzuca się sam – większe niebezpieczeństwo dla zdrowia, życia ludzkiego jest bardziej w pierwszej sytuacji aniżeli drugiej – bierzemy tu pod uwagę kwestię potomstwa, ale nie chodzi tu tylko i wyłącznie o dzieci, które mogą zostać poczęte, ale też o zdrowie i życie kobiety, która zachodzi w ciążę, pomijam kwestię psychicznego przygotowania do zawarcia związku.

Podobną sytuację obserwujemy przy zakazie zawarcia małżeństw mieszanych, a więc pomiędzy stroną katolicką a stroną przynależącą co Kościoła, bądź wspólnoty kościelnej nie posiadającej pełnej komunii z Kościołem katolickim (np. prawosławni, protestanci) (kan. 1124 KPK), oraz przy przeszkodzie różnej religii (różnej wiary), która zachodzi pomiędzy stroną katolicką a stroną nie mającą ważnie udzielonego chrztu świętego, bądź nieochrzczoną (np. wyznawcy innej religii) (kan. 1086 §1 KPK). Z zakazem mamy również do czynienia wówczas, gdy strona katolicka zawiązuje węzeł małżeński z osobą, która formalnie odstąpiła od Kościoła Katolickiego (kan. 1071 §1 pkt. 4 KPK).

Po raz kolejny, zasadność większej i mniejszej restrykcji uzależniona jest od wielkości ewentualnego niebezpieczeństwa dla religijnego życia strony katolickiej, ale i potomstwa z tego związku.

Zobacz serwis: Rozwody

Oczywiście nie można żadnej z tej sytuacji generalizować, bowiem niekoniecznie akurat w przypadku np. przeszkody różnej religii musi być większe niebezpieczeństwo aniżeli przy małżeństwie mieszanym; albo w przypadku przeszkody wieku nie można powiedzieć, iż na pewno doszłoby do jakiejś nieprawidłowości niż w sytuacji zawarcia związku przez stronę tylko małoletnią. Niemniej zdrowy rozsądek, doświadczenie podpowiadają, że niestety może tak być. Stąd nie należy na te utrudnienia patrzeć jako na barierę dla stron chcących zawrzeć związek, ale jako na próbę dla nich, też próbę czasową, podczas której mogą się sprawdzić, aby nie tylko zawrzeć ważne i godziwe małżeństwo, ale przede wszystkim, aby w nim dozgonne wytrwać. Także i to jest znane Prawodawcy, który z tego względu wprowadza czy instytucję zezwalającą na zawarcie związku mimo zakazu (kan. 1071 §1 KPK; kan. 1124 KPK), czy instytucję dyspensy w przypadku wspomnianej przeszkody różnej wiary (kan. 1086 §2 KPK). Oddzielnym tematem są pewne warunki przynależące do wydania zgody czy udzielenia dyspensy, ale można w dalszym ciągu powtórzyć, iż ich celem nie jest stworzenie jakiegoś utrudnienia, ale uczynienia wszystkiego co możliwe, aby nie tylko doszło do godziwego czy ważnego zawarcia związku, co do zawarcia małżeństwa rokującego na dozgonny charakter.

Na ten temat, m.in.: T. Pawluk, Prawo kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II, Prawo małżeńskie, Olsztyn 1996.

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dom bez formalności do 70 m2 – GUNB udostępnił 70 darmowych projektów
    Gotowe projekty domów do 70 m2 umożliwiają zminimalizowanie kosztów budowy domu w ramach programu Dom bez formalności. Został on wprowadzony jako element Polskiego Ładu. Ma ograniczyć formalności i koszty budowy.
    Whistleblowing. Dyrektywa nie została wdrożona w terminie. Jakie przepisy dot. sygnalistów obowiązują w Polsce?
    Polski rząd nie zdążył wdrożyć ustawy o sygnalistach zgodnie z terminem narzuconym przez UE. Co to oznacza dla podmiotów komercyjnych? Jakie rozwiązania można obecnie stosować w firmach i jakie będą ich konsekwencje prawne? Jakie uprawnienia przysługują sygnalistom?
    Milion złotych odszkodowań za naruszenia praw pacjenta
    Odszkodowania za naruszenie praw pacjenta Zakończone w ostatnich tygodniach sprawy z udziałem RPP przyniosły pacjentom, na mocy zawartych ugód sądowych i pozasądowych, odszkodowania w łącznej kwocie blisko miliona złotych – przybliża Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec. Rzecznik Praw Pacjenta działa przez sądem na prawach przysługujących prokuratorowi.
    Ustawa o franczyzie - trwają nad nią prace Ministerstwa Sprawiedliwości
    Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ustawowymi zmianami dla rynku franczyzy, ponieważ próby samoregulacji pracy branży się nie powiodły.
    Przywóz z Ukrainy zwierząt zagrożonych wyginięciem - zmiany
    Od 24 czerwca 2022 r. zmieniają się procedury przywozu z Ukrainy do Polski zwierząt zagrożonych wyginięciem.
    27 czerwca 2022 r. ostatni etap przejścia na DVB-T2/HEVC
    Czwarty ostatni etap przejścia na standard DVB-T2/HEVC naziemnej telewizji cyfrowej nastąpi 27 czerwca 2022 r. Jakie województwa obejmie?
    W roku szkolnym 2021/2022 rozkwitł rynek korepetycji [BADANIE]
    Z badania przeprowadzonego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż co czwarty uczeń zapracował na oceny na świadectwie pobierając korepetycje.
    Żaryn: Od 1 lipca przy granicy z Białorusią normalne przepisy i dostęp
    Od 1 lipca przy granicy z Białorusią zaczną obowiązywać normalne przepisy i będzie dostęp do dotychczas wyłączonego trzykilometrowego pasa wzdłuż granicy - przypomniał w rozmowie z PAP rzecznik prasowy ministra koordynatora służb specjalnych Stanisław Żaryn
    Spór o księgi wieczyste i dane osobowe. Co zmieni wyrok NSA?
    UODO podkreśla, że dostęp do informacji zawartych w księgach wieczystych nie powinien być powszechny, choć niektóre instytucje próbują to zmienić. Obecnie trwa spór sądowy między UODO a GUGiK. Sprawę ma rozstrzygnąć NSA.
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego już działa
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego ma być narzędziem chroniącym biznes przed kradzieżą spółki.
    Jakie prawa ma ojciec dziecka?
    Jakie prawa przysługują ojcu w związku narodzinami dziecka i jego wychowywaniem?
    Rząd nie przedłuży ponad 120 dni wsparcia dla osób przyjmujących uchodźców z Ukrainy
    Rząd nie przestaje wspierać rodzin, które pomagają uchodźcom z Ukrainy. Świadczenie za pomoc przysługuje przez 120 dni. Okres ten będzie wydłużany w przypadku pomocy m.in. niepełnosprawnym, seniorom i kobietom w ciąży - wyjaśnił wiceszef MSWiA Paweł Szefernaker.
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzykrotnie więcej niż do niego wpłaca
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzy razy więcej niż do niego wpłaca; w 2021 r. uzyskała ok. 10 mld euro więcej niż wpłaciła - ocenia Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy szacują, że KPO zwiększy nasz wzrost PKB o 1 pkt. proc. w 2023 r. i 1,3 pkt. rok później
    Frankowicz pozywa bank. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zebrać przed pójściem do sądu?
    Wielu posiadaczy tzw. kredytów frankowych cały czas bije się z myślami „iść czy nie iść” do sądu. Dziś nie ma już żadnych wątpliwości, że można uwolnić się od kredytu frankowego (mówimy w tym przypadku o kredycie aktywnym, a więc takim, który cały czas spłacamy) albo odzyskać nadpłacone bankowi pieniądze w przypadku kredytu frankowego już spłaconego jeśli tylko kredytobiorca zdecyduje się pójść do sądu. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zgromadzić przed złożeniem pozwu?
    Wakacje 2022 - ostatnie z bonem turystycznym
    Wakacje to dobry moment na to, by wykorzystać bon turystyczny. Płatności w tej formie będzie można dokonać do 30 września 2022 r.
    Zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych
    Sejm uchwalił zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych. Większość dokumentów wytwarzanych przez sądy i notariuszy nie będzie musiała być sporządzana na specjalnych blankietach.
    Projekt liberalizujący przepisy aborcyjne odrzucony przez Sejm
    Sejm odrzucił w czwartek obywatelski projekt ustawy o bezpiecznym przerywaniu ciąży. Proponowane przepisy zakładały m.in. prawo do przerwania ciąży do 12. tygodnia.
    Dopłaty do węgla - ustawa gwarantująca cenę węgla uchwalona przez Sejm
    Dopłaty dla węgla dla sprzedawców mają umożliwić wprowadzenie ceny gwarantowanej węgla dla kupujących. Ustawowa cena gwarantowana ma wynieść 996 zł za tonę. Jakie będę warunki i zasady skorzystania z ceny gwarantowanej i z dopłaty do węgla?
    Jak nawiązać dobrą relację z samym sobą i partnerem?
    W pierwszej kolejności warto zbudować relację z samym sobą, aby móc później umiejętnie i w naturalny sposób pielęgnować związek z drugą połówką.
    Pozwolenie na broń palną w Polsce – jak je uzyskać
    Uzyskanie pozwolenia na broń w Polsce może mieć miejsce tylko w określonych ustawą przepisach. Jej nabycie i posiadanie bez zezwolenia jest zabronione. Jak je uzyskać?
    Będzie nie tylko rejestr ciąż ale i rejestr wkładek antykoncepcyjnych - RPO oczekuje wyjaśnień
    Rejestr ciąż i wkładek antykoncepcyjnych w Polsce wejdzie w życie jeszcze w 2022 roku. Rzecznik Praw Obywatelskich ma jednak poważne wątpliwości m.in. co ich konstytucyjności.
    Kodeks karny wykonawczy
    Kodeks karny wykonawczy jest istotnym aktem prawnym dla skazanych. Jakie prawa i obowiązki określa?
    Szpitalne jedzenie do poprawy
    Wprowadzenie stawki dziennej i zatrudnienie dietetyków – to zdaniem ekspertów klucz do poprawienia jakości żywienia w szpitalach. Przepisy powinny zaś regulować, do jakiego posiłku pacjent ma prawo.
    Dziecko nie chce kontaktu z rodzicem? Ważny wyrok TK
    Przepisy pozwalające na nałożenie na rodzica obowiązku zapłaty drugiemu rodzicowi w związku z utrudnianiem mu ustalonych kontaktów z dzieckiem są niezgodne z konstytucją, jeśli do kontaktu nie dojdzie z woli dziecka. Tak wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
    Szybka eksmisja lokatora. Czy hotel robotniczy to pomieszczenie tymczasowe?
    Niektórzy wynajmujący proponują przekwaterowanie najemcy do hotelu robotniczego uważając, że dzięki temu możliwa będzie szybka eksmisja. Artykuł 1046 kodeksu postępowania cywilnego potwierdza, że właściciel lokum może zapewnić dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie. W takiej sytuacji, komornik nie powinien wstrzymywać się z eksmisją. Problem polega na tym, że pokój w hotelu robotniczym często nie spełnia wymogów przewidzianych dla tymczasowego pomieszczenia. Szybka eksmisja na zasadach zgodnych z prawem jest dużo łatwiejsza w przypadku najmu okazjonalnego oraz instytucjonalnego.