REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sformułowania zalecające a zobowiązujące w prawie kanonicznym

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
Sformułowania zalecające a zobowiązujące w prawie kanonicznym / Fot. Fotolia
Sformułowania zalecające a zobowiązujące w prawie kanonicznym / Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

W Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. przy można znaleźć kanony, zawierające sformułowania „zalecane” bądź „zobowiązanie”. Dzięki takiemu połączeniu wyraźnie widać, iż w KPK spotykają się dwie dziedziny: moralna i prawna. Oznacza to, że skoro istnieje jakiś obowiązek w KPK, to na płaszczyźnie moralnej wypełnienie jego może okazać się jednak niewystarczające. Można pozwolić sobie nawet na stwierdzenie, iż KPK podaje i reguluje pewne minimum, ale też przez to zachowuje swój prawny charakter. Powyższy wniosek ukażemy na kilku przykładach.

Przy okazji zawierania sakramentu małżeństwa zaleca się, gdy strona nie jest bierzmowana, przyjęcie tegoż sakramentu (kan. 1065 §1 KPK). Odwrotnie jest przy sakramencie święceń, bowiem przy nim sakrament bierzmowania jest już obligatoryjny (kan. 1033 KPK). Przy sakramencie eucharystii istnieje zalecenie przystępowania do niej jak najczęściej (kan. 898 KPK). Z drugiej zaś strony istnieje obowiązek przyjmowania jej raz w roku (kan. 920 §1 KPK). Z kolei przy sakramencie pokuty, z jednej strony, istnieje podobne zalecenie (można o nim domniemywać na podstawie zalecenia do częstego przystępowania do sakramentu Komunii św.). Występuje również obowiązek w sytuacji grzechu ciężkiego skorzystania z tego sakramentu raz do roku (kan. 989 KPK). Na tym przykładzie widać też ewidentnie spotkanie prawa kanonicznego z teologią, tj. z występującymi w tej dyscyplinie kategoriami dlań charakterystycznymi. Przy dniach pokuty istnieje także obowiązek ich zachowania w kontekście wymaganego wieku, z drugiej zaś strony, zalecenie ich zachowania, gdy z racji wieku osoba nie jest doń zobowiązana (kan. 1252 KPK). Naturalnie takich przykładów można podać więcej, ograniczyliśmy się do najważniejszych. Na podstawie powyższych przykładów nie można jednak konkludować, iż do zachowania kodeksowych przepisów można podejść w „luźny” sposób, wręcz przeciwnie: akurat powyższe przykłady dotyczą  sfery duchowej i stąd też kodeks, podobny innym kodeksom, musi uwzględniać tę specyfikę.

REKLAMA

REKLAMA

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Nas interesować jednak będą zalecenia oraz obowiązki uregulowane zwłaszcza przy sakramencie małżeństwa. O niektórych z nich zostało już wspomniane przy okazji kwestii sakramentów zalecanych a wymaganych przy tym sakramencie. I tak, wiekiem uprawniającym do ważnego zawarcia związku jest odpowiednio czternasty oraz szesnasty rok życia dla kobiet i mężczyzn, jednakże zalecany jest wyższy (kan. 1072 KPK a kan. 1083 KPK). Stąd, gdy związek zostanie zawarty już przez jedną stronę, która nie osiągnęła wymaganego do ważnego zawarcia związku wieku, wówczas małżeństwo zostaje zawarte nieważnie. Natomiast, gdy związek zostaje zawarty przez przynajmniej jedną stronę, która nie osiągnęła wieku zalecanego do godziwego zawarcia związku i bez potrzebnego zezwolenia, wówczas małżeństwo zawarte jest ważnie, ale niegodziwie. Właśnie na przykładach nieważnego a niegodziwego małżeństwa pośrednio można wnioskować o danej sytuacji w kontekście jej obligatoryjnego, bądź tylko zalecanego charakteru. Także już samo użycie sformułowań: ważne, godziwe wskazuje na prawny lub moralny wymiar prawa. Podobnie można wnioskować przy przeszkodzie różnej wiary a małżeństwie mieszanym czy też przy okazji przeszkody pokrewieństwa, od którego stopnia nie ma możliwości uzyskania dyspensy, jak i tej samej przeszkody przy współistnieniu możności prośby o dyspensę. Następnie, przy okazji błędu co do małżeństwa podana jest obowiązująca wiedza nt. tego, czym jest związek małżeński (kan. 1096 §1 KPK), ale już a ramach przygotowania do tegoż sakramentu wiedza ta jest (powinna być) pogłębiona. Jest to również nic innego jak z jednej strony - obowiązek (wymóg), a z drugiej - zalecenie.

Zobacz również: Jak interpretować akta sprawy w kościelnym procesie małżeńskim?

REKLAMA

W ramach dopowiedzenia warto też dodać, iż sensu stricte obowiązki wiernych, w tym wiernych świeckich wylicza i reguluje głównie druga Księga KPK. Jakimś uzupełnieniem może też być trzecia jego Księga, zwłaszcza w kanonach regulujących kwestię wychowania potomstwa. Czynię tę aluzję z uwagi na symulację, szczególnie jej jednego rodzaju, tj. wykluczenia chrześcijańskiego (nie zaś katolickiego) wychowania potomstwa, na podstawie czego istnieje prawna możliwość stwierdzenia nieważności zawartego związku (kan. 1101 §2 KPK). Natomiast tym razem obowiązek katolickiego wychowania dodatkowo wzmocniony jest sankcją karną w przypadku jego niekatolickiego charakteru (kan. 1366 KPK).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak zatem można było zaobserwować, prawodawca nie tylko zobowiązuje, ale i stawia zalecenia. Co też oznacza, iż obok prawnego wymiaru kodeks posiada także wymiar jakby formacyjny, to z kolei w dużej mierze wynika z faktu, iż przepisy kodeksowe to nie tylko przepisy stanowione przez kompetentną władzę ludzką, ale przepisy, w których musi zostać też uwzględnione prawo boże - o czym w konstytucji Sacrae disciplinae leges.

Zobacz: Zawieszenie kościelnego procesu małżeńskiego

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Prawo
Mobbing i dyskryminacja - choć oba zjawiska są niepożądane, to wysokość minimalnego zadośćuczynienia jest różna. Z konkretnego powodu

Zarówno mobbing, jak i dyskryminacja są zjawiskami niepożądanymi. Jednak to mobbing z założenia ma najwyższy stopień uciążliwośći, a co za tym idzie, poziom minimalnego zadośćuczynienia możliwego do uzyskania z tego tytułu jest wyższy niż w przypadku nierównego traktowania.

Tyle osób uczestniczyło w Marszu Niepodległości. Czy obyło się bez incydentów?

Dyrektor Stołecznego Centrum Bezpieczeństwa Jarosław Misztal poinformował o frekwencji na tegorocznym Marszu Niepodległości.

Sprawdź, jaki jest limit 30-krotności składek ZUS w 2027 r.

Kwota ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w 2027 r. wyniesie 300 990 zł. Będzie ona wyższa o 18 390 zł od obowiązującej w 2026 r. (282 600 zł).

Obowiązkowe ocieplenie wodomierza przed zimą – każdy właściciel nieruchomości musi zapewnić odpowiednią izolację termiczną przyłącza wody?

„Nadchodzą coraz chłodniejsze dni! Zanim pojawią się silne mrozy, warto zadbać o odpowiednie zabezpieczenie instalacji wodociągowej. Zamarzająca woda może doprowadzić do pęknięcia rur, uszkodzenia wodomierzy i kosztownych awarii.” – ostrzegają Miejskie Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji. Czy na właścicielu nieruchomości ciąży prawny obowiązek zabezpieczenia wodomierza przed zimą i zamarznięciem czy tylko „warto to zrobić”, aby uniknąć kosztownych awarii, tak jak wspomina MPWiK w Piekarach Śląskich? Przepisy są w tym zakresie jasne.

REKLAMA

11 listopada: Święto Niepodległości pod znakiem wielkich uroczystości. Taki będzie dzisiaj dzień w Warszawie, Szczecinie i Krakowie

W środę 11 listopada Polacy świętują 108. rocznicę odzyskania niepodległości, a oczy całego kraju zwrócone są przede wszystkim na Warszawę, Szczecin i Kraków. Podczas gdy prezydent Karol Nawrocki weźmie udział w centralnych uroczystościach na pl. Piłsudskiego i dołączy do Marszu Niepodległości, premier Donald Tusk i marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wybrali zupełnie inne miejsca. Sprawdzamy szczegółowy harmonogram najważniejszych wydarzeń dnia.

SN uchyla zarządzenia sędzi Korwin-Piotrowskiej w sprawie "przerwy w czynnościach" prezesów TK Święczkowskiego i Sochańskiego

10 listopada 2026 r. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez obrońcę skarżących Prezesa Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego i Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego Bartłomieja Sochańskiego na postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2026 r., uznające Sąd Najwyższy za niewłaściwy do rozpoznania sprawy i przekazujące sprawę Trybunałowi Konstytucyjnemu jako odrębnemu organowi władzy sądowniczej. Sąd Najwyższy postanowił uchylić ww. postanowienie i przekazać sprawę do rozpoznania przez Sąd Najwyższy Izbę Odpowiedzialności Zawodowej (sygn. akt II ZO 178/26). Tego samego dnia Sąd Najwyższy na posiedzeniu rozpoznając zażalenie wniesione przez obrońcę skarżących sędziów Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego na zarządzenia z 30 października 2026 r. o natychmiastowej przerwie w czynnościach, w tym w pełnieniu obowiązków Prezesa i Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego, postanowił uchylić oba zarządzenia. Przypomnijmy, że te zarządzenia wydała sędzia Anna Korwin-Piotrowska. Sprawa ta nosi sygnaturę akt II ZZ 3/26. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska oświadczyła, że orzeczenia SN nie mają wpływu na zawieszenia, które kontroluje „tylko sąd dyscyplinarny TK”.

Sondaż IBRiS ws. Trybunału Konstytucyjnego. Polacy nie wierzą w „konstytucyjny reset”. Zaskakująca diagnoza

Najnowszy sondaż IBRiS dla PAP pokazuje, że ponad trzy czwarte Polaków nie wierzy w kompromis w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, a większość traktuje ten konflikt wyłącznie jako walkę o wpływy. Politolog dr hab. Olgierd Annusewicz ocenia, że spór nie zmieni preferencji wyborczych, ale wskazuje dwie osoby na szczytach władzy, które politycznie na nim korzystają.

Prawo nie wymaga bohaterstwa, wymaga przyzwoitości. Obowiązki świadków i osób trzecich w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia w przestrzeni publicznej

W sobotnie popołudnie na krakowskim Rynku Głównym były setki ludzi: turyści, mieszkańcy, dorożkarze, sprzedawcy. W ciągu kilku minut stały się świadkami zamachu, w którym zginęło sześć osób, a szesnaście zostało rannych. Jedni uciekali, inni pomagali rannym, jeszcze inni nagrywali telefonem. Później w sieci zaczęły krążyć filmy, zdjęcia i niesprawdzone doniesienia, m.in. o drugim napastniku, któremu policja szybko zaprzeczyła. Nikt nie wie, jak zachowałby się w takiej sytuacji, dopóki się w niej nie znajdzie. Warto jednak wiedzieć, czego wymaga od nas prawo, a czego nie. Polskie przepisy nie każą nikomu być bohaterem. Nakładają jednak konkretne obowiązki na każdego, kto jest świadkiem zagrożenia życia lub zdrowia innych, a jednocześnie chronią tych, którzy zdecydują się pomóc.

REKLAMA

Zamach w Krakowie: kompensata od państwa do 60 tys. zł za śmierć bliskiej osoby tylko na wniosek. Zmarł sprawca ale śledztwo nadal się toczy

W poniedziałek 9 listopada w krakowskim szpitalu zmarł 24-letni mężczyzna, który dwa dni wcześniej strzelał do przechodniów na Rynku Głównym. Zginęło wtedy sześć osób, a szesnaście zostało rannych. W mieszkaniu jego rodziny w Ostrowcu Świętokrzyskim policja znalazła ciała jego rodziców i siostry. Postrzelony podczas zatrzymania napastnik przeszedł kilka operacji i do końca nie odzyskał przytomności. Nie zdążył usłyszeć zarzutów ani złożyć wyjaśnień. Nie stanie też przed sądem. Dla rodzin ofiar to szczególnie bolesne, bo oznacza, że nigdy nie usłyszą wyroku. Naturalnie pojawia się więc pytanie, czy śmierć sprawcy kończy sprawę. Odpowiedź brzmi: kończy jedną jej część, ale nie całe śledztwo. Adwokat Karolina Pilawska wyjaśnia dlaczego tak jest.

PFRON przypomina o uwzględnieniu nowych kodów PKD 2025 w składanych dokumentach

Nowa Polska Klasyfikacja Działalności 2025 zastępuje uregulowania PKD 2007. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przypomina o uwzględnianiu nowych kodów w dokumentacji składanej od 1 stycznia 2027 roku. Jakie mogą być skutki posługiwania się nieaktualną klasyfikacją?

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA