Dziedziczenie rodzinnej firmy przez małżonka – nowe przepisy w 2018 r.

Nowe regulacje mają w swoim założeniu ułatwić sukcesję firm rodzinnych. Obecnie wiele z nich ze względu na brak odpowiednich planów w momencie śmierci przedsiębiorcy ulega likwidacji. Ma to ogromne znaczenie m.in. dla zatrudnionych w firmie pracowników oraz klientów.

Polecamy : Poradnik Gazety Prawnej 9/18 Firma w spadku – zarząd sukcesyjny

Nowe przepisy wprowadzają pojęcie przedsiębiorstwa w spadku. Ma ono obejmować składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci. Przedmiotowa masa majątkowa będzie obejmowała przede wszystkim przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, chociaż nie jest to konieczne

Jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka, przedsiębiorstwo w spadku obejmie całość tego przedsiębiorstwa bez względu na ustrój majątkowy łączący małżonków.

Skorzystanie z rozwiązań, jakie dają nowe przepisy jest dobrowolne. Jeżeli małżonek zdecyduje się, aby jego udział w firmie został objęty przedsiębiorstwem w spadku, utraci możliwość samodzielnego zarządzania nim. Zyska natomiast możliwość:

- powołania zarządcy sukcesyjnego lub wyrażenia zgody na jego powołanie;

- uzyskania statusu właściciela przedsiębiorstwa w spadku.

Małżonek zostanie właścicielem przedsiębiorstwa w spadku, jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy:

• przedsiębiorstwo stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka oraz
• jeżeli posiada on udział w przedsiębiorstwie w spadku.

Właściciel przedsiębiorstwa może zostać zarządcą sukcesyjnym. Ponadto, zarządcą będzie mogła być osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Nie będzie mogła pełnić funkcji zarządcy sukcesyjnego osoba, wobec której prawomocnie orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej lub środek karny albo środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, obejmującego działalność gospodarczą wykonywaną przez przedsiębiorcę lub działalność gospodarczą w zakresie zarządu majątkiem.

Zarząd sukcesyjny rodzinnej firmy to nowe rozwiązanie proponowane przez ustawę.

Obejmuje on umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku oraz zobowiązanie do jego prowadzenia. Z funkcją zarządcy sukcesyjnego będą wiązały się obowiązki, m.in. w sferze prawa podatkowego, prawa pracy czy w zakresie ubezpieczeń społecznych.

Należy podkreślić, iż podstawowym sposobem ustanowienia zarządu sukcesyjnego jest powołanie zarządcy sukcesyjnego jeszcze przez przedsiębiorcę za życia i dokonanie stosownego wpisu w CEIDG.

Po śmierci przedsiębiorcy zarząd sukcesyjny będzie mógł powołać małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku. Uprawnioną do powołania zarządu powinna ma być także osoba, która przyjęła zapis windykacyjny, którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie, a jeżeli nie ogłoszono testamentu, w którym został uczyniony taki zapis windykacyjny – osoba, która przyjęła spadek.

W okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego małżonek lub prawdopodobny spadkobierca przedsiębiorcy albo zapisobierca windykacyjny nabywający przedsiębiorstwo będą mogli dokonywać tzw. czynności zachowawczych, czyli czynności koniecznych do zachowania majątku przedsiębiorstwa w spadku lub możliwości prowadzenia tego przedsiębiorstwa.

Źródło: Rządowy projekt ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej (druk 2293) wraz z uzasadnieniem

Polecamy serwis: Spadki