Rodzice publikują, prawo reaguje. Koniec z beztroskim udostępnianiem zdjęć dzieci?

• Problem publikowania wizerunku dzieci w mediach społecznościowych
• Zasady wyrażania zgody na publikację wizerunku dziecka
• Nowelizacja przepisów o ochronie małoletnich (lex Kamilek)

W sprawie planowanych zmian dotyczących upowszechniania w środowisku cyfrowym, w szczególności w mediach społecznościowych, wizerunku dzieci przez rodziców i inne osoby zwrócił się w ubiegłym roku m.in. do Ministerstwa Sprawiedliwości były już rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek (obecnym rzecznikiem jest Sylwia Gregorczyk-Abram). W ostatnim miesiącu swojej kadencji na tym stanowisku Wiącek ponownie wystąpił do resortu z prośbą o informację w sprawie postępu w pracach nad rozwiązaniami prawnymi.

Problem publikowania wizerunku dzieci w mediach społecznościowych

W najnowszej odpowiedzi wiceminister sprawiedliwości Sławomir Pałka przekazał, że w resorcie trwają prace nad wprowadzeniem przepisów odnoszących się do ochrony wizerunku małoletniego, w ramach nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

Poinformował, że według przepisów, nad którymi resort wciąż pracuje, wizerunek dzieci będzie uznawany za dane osobowe w rozumieniu unijnych przepisów o ochronie danych osobowych (RODO). Wszelkie działania związane z utrwalaniem, przechowywaniem, udostępnianiem czy publikowaniem wizerunku dziecka będą podlegać zasadom ochrony danych osobowych niezależnie od tego, czy mają formę cyfrową, drukowaną czy audiowizualną. W ustawie ma być określone, że przetwarzanie wizerunku małoletniego obejmuje jego utrwalanie, przechowywanie, udostępnianie i rozpowszechnianie w jakiejkolwiek formie.

Zasady wyrażania zgody na publikację wizerunku dziecka

Ponadto przepisy mają uwzględniać, że przetwarzanie wizerunku małoletniego będzie mogło nastąpić wyłącznie po udzieleniu zgody jego przedstawiciela ustawowego lub małoletniego, który ukończył 16 lat. Przetwarzanie wizerunku bez zgody będzie stanowiło naruszenie prawa do ochrony danych osobowych i prawa do ochrony dóbr osobistych małoletniego.

Zgoda ma być ważna dopiero po złożeniu oświadczenia o jej udzieleniu przez przedstawiciela ustawowego małoletniego lub małoletniego mającego minimum 16 lat. Oświadczenie będzie można wycofać w każdym momencie.

Oświadczenie o udzieleniu zgody na przetwarzanie wizerunku małoletniego – według planów resortu – będzie zawierać: wyraźnie określony cel przetwarzania wizerunku małoletniego, sposób przetwarzania wizerunku; miejsce lub sposób publikacji, okres, na jaki zgoda została udzielona, oraz zgodę lub odmowę udzielenia zgody na udostępnienie wizerunku małoletniego innym podmiotom niż adresat.

Wiceszef MS podkreślił, że trwają prace nad projektem zmian do wskazanej ustawy, stąd ostateczny kształt przepisów może się zmienić.

Nowelizacja przepisów o ochronie małoletnich (lex Kamilek)

Zmiany w tej kwestii resort sprawiedliwości zapowiadał już w ubiegłym roku. Poinformował wówczas, że kompleksowa ochrona wizerunku dzieci zostanie wprowadzona w nowych przepisach w projekcie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tzw. lex Kamilek).

Poprzednią wersję nowelizacji zawetował w sierpniu ub.r. prezydent Karol Nawrocki. Nowela przewidywała m.in., że szkoły nie będą wymagały od rodziców i opiekunów zaświadczenia o niekaralności z KRK, a jedynie oświadczenia składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Znosiła również obowiązek podwójnego sprawdzania danej osoby, np. szkoła nie musiałaby weryfikować trenera, który już wcześniej został sprawdzony w rejestrach karnych przez klub sportowy czy firmę, w której pracuje. Zawetowane przepisy nie uwzględniały jednak kwestii uzależnienia możliwości przetwarzania wizerunku małoletniego od zgody, nad którą pracuje obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości.