Orzeczenie o niepełnosprawności. Jak długo się czeka w 2026 roku?
REKLAMA
REKLAMA
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło dane dotyczące terminów rozpatrywania orzeczeń przez powiatowe (PZON) i wojewódzkie (WZON) zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Ze statystyk wynika, iż większość spraw w ostatnim czasie komisje rozpatrywały w terminach dłuższych niż jeden miesiąc.
- Ile czasu osoby z niepełnosprawnościami oczekują na wydanie orzeczenia?
- Ile wniosków wpływa do komisji?
- Kiedy nowy system?
- Kto może otrzymać orzeczenie i jak wygląda procedura?
Ile czasu osoby z niepełnosprawnościami oczekują na wydanie orzeczenia?
O średnie okresy oczekiwania na wydanie orzeczenia przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności zapytała w swojej interpelacji Lidia Czechak. W swoim piśmie posłanka zwraca uwagę na problem związany z długością postępowań orzeczniczych oraz występowaniem rozbieżności pomiędzy dokumentami wydawanymi przez różne instytucje publiczne.
REKLAMA
REKLAMA
Odpowiedzi udzieliła wiceszefowa resortu rodziny Katarzyna Nowakowska, która zaznaczyła, iż raporty generowane z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności przedstawiają terminowość rozpatrywania spraw w przedziałach czasowych, a nie jako jedną średnią arytmetyczną dla kraju.
„Według danych za II kwartał 2026 r. powiatowe i miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności rozpatrzyły od początku br. łącznie 444 816 wniosków. Spośród nich 48 887 wniosków (10,99%) rozpatrzono w terminie do 14 dni, 94 521 wniosków (21,25%) od 15 do 30 dni, 179 605 wniosków (40,38%,) od 31 do 60 dni, a 121 803 wniosków (27,38%) po upływie 61 dni. W tym samym okresie odnotowano 211 920 zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie” – poinformowała Nowakowska.
Jak wygląda sytuacja w drugiej instancji?
„W przypadku wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, wg danych za II kwartał 2026 r., od początku br. rozpatrzono łącznie 37 365 odwołań, z czego 3 155 (8,45%) w terminie do 14 dni, 6 753 (18,07%) od 15 do 30 dni, a 27 457 (73,48%) w terminie od 31 dni. W tym okresie odnotowano 18 487 zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie” – czytamy w piśmie ministerstwa.
Jak podkreśla Katarzyna Nowakowska, na wydłużenie postępowania wpływają takie czynniki jak trudności kadrowe, konieczność uzupełnienia dokumentacji medycznej czy zapewnienia udziału w postępowaniu określonych specjalistów.
REKLAMA
Ile wniosków wpływa do komisji?
Według statystyk ministerstwa do powiatowych i miejskich zespołów wpływa cały czas wpływa znaczna liczba wniosków o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności albo stopniu niepełnosprawności. Liczby te przedstawiają się na następująco:
• w 2023 roku - 863 656 wniosków
• w 2024 roku - 955 396 wniosków,
• w 2025 roku - 952 377 wniosków.
„Do końca II kwartału 2026 r. złożono 435 836 wniosków, z czego 46 428 dotyczyło orzeczeń o niepełnosprawności dzieci, 389 297 orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, a 111 wniosków wydania orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień. Należy podkreślić, że liczba wniosków wpływających do systemu nie jest tożsama z liczbą spraw pozostających w toku ani liczbą osób oczekujących na rozpatrzenie sprawy w danym dniu” – informuje resort rodziny.
Kiedy nowy system?
Ministerstwo przypomina też o pracach związanych z przebudową modelu orzekania o niepełnosprawności. Projekt zakłada opracowanie kompleksowego, odpowiadającego na indywidualne potrzeby osób z niepełnosprawnościami modelu orzekania oraz systemu świadczeń i innych form wsparcia. W tym momencie trudno jednak określić kiedy zmiany mogłyby wejść w życie. Samo opracowanie nowych rozwiązań powinno potrwać do końca sierpnia 2028 roku.
Kto może otrzymać orzeczenie i jak wygląda procedura?
Trzeba pamiętać, iż dla otrzymania orzeczenia nie wystarczy sama choroba. Ważne jest to jak dane schorzenia wpływają na funkcjonowanie osoby z niepełnosprawnością oraz jej możliwość wypełniania ról społecznych. Przepisy określają przesłanki zaliczenia osoby dorosłej do jednego ze stopni niepełnosprawności: lekkiego, umiarkowanego, znacznego. W przypadku dzieci w wieku do 16 roku życia komisje wydają orzeczenia o niepełnosprawności.
W pierwszej instancji orzekają powiatowe/miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, a odwołania rozpatrują zespoły wojewódzkie. Co ważne, orzeczenie PZON nie jest wystarczające do otrzymania świadczeń rentowych z ZUS czy KRUS. Są to bowiem odrębne systemy. Wprawdzie orzeczenia organów rentowych mogą być traktowane równoważnie do orzeczeń o stopniach niepełnosprawności, jednak zasada ta nie jest nie działa w drugą stronę.
Źródło: Interpelacja nr 17628 w sprawie funkcjonowania systemu orzekania o niepełnosprawności oraz rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydawanymi przez różne instytucje/Sejm
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
