REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sygnaliści 2024. Odpowiedzi na najważniejsze pytania

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Sygnaliści 2024. Odpowiedzi na najważniejsze pytania
Sygnaliści 2024. Odpowiedzi na najważniejsze pytania
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

24 czerwca 2024 r. została opublikowana ustawa o ochronie sygnalistów. Czy każdy może być sygnalistą? O jakich terminach warto pamiętać? Co z karami za brak procedur? Odpowiadamy na podstawowe pytania.

Jakie są najważniejsze terminy?

REKLAMA

W dniu 25 września 2024 r. zaczną obowiązywać przepisy ustawy dotyczące zgłoszeń wewnętrznych, ujawnienia publicznego i przepisy karne. To oznacza, że podmioty sektora publicznego i sektora prywatnego (poza podmiotami prawnymi, u których mniej niż 50 osób wykonuje pracę zarobkową - chyba że podlegają pod AML - i jednostkami organizacyjnymi gminy lub powiatu liczącymi mniej niż 10 000 mieszkańców) będą musiały zgodnie z ustawą ustanowić procedury zgłoszeń wewnętrznych. W praktyce oznacza to jednak, że w tych podmiotach będą musiały od dnia 25 września 2024 r. funkcjonować systemy przyjmowania zgłoszeń, prowadzenia działań następczych, w tym postępowań wyjaśniających i ochrony sygnalistów.

REKLAMA

W dniu 25 grudnia 2024 r. zaczną obowiązywać przepisy ustawy dotyczące zgłoszeń zewnętrznych. Co oznacza, że Rzecznik Praw Obywatelskich i organy publiczne (naczelne i centralne organy administracji rządowej, terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego, inne organy państwowe oraz inne podmioty wykonujące z mocy prawa zadania z zakresu administracji publicznej, właściwe do podejmowania działań następczych w dziedzinach wskazanych w ustawie) będą musiały wdrożyć systemy przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych.

Jak pisałem w artykule „Compliance: Czy samorządy terytorialne wiedzą o nowych obowiązkach w projekcie ustawy? większość organów publicznych, w tym jednostek samorządu terytorialnego nie jest świadomych jakie czeka je wyzwanie.

Co z karami za brak procedur?

Za „sam” brak procedury, odpowiedzialność ponosi osoba odpowiedzialna za jej ustanowienie, która wbrew przepisom ustawy procedury tej nie ustanawia lub ustanawia ją z istotnym naruszeniem wynikających z ustawy wymogów. Grozi za to kara grzywny.

Ważne

Natomiast brak procedury może skutkować popełnieniem całego szeregu innych czynów zabronionych (np. działaniami odwetowymi, ujawnieniem tożsamości sygnalisty itd.) które są zagrożone surowszymi karami w tym kara pozbawienia wolności do lat 2. A w niektórych przypadkach karą pozbawienia wolności do lat 3.

Warto też zauważyć, że przyjmując zgłoszenie o naruszeniu, możemy zarządzać sytuacją i np. poinformować właściwe organy o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub podjąć inne kroki w celu zaradzenia naruszeniu. W przypadku zgłoszenia zewnętrznego lub ujawnienia publicznego nasze możliwości zarządzania kryzysem maleją i narażamy się na utratę reputacji. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Czy każdy może być sygnalistą?

W praktyce każdy z nas może być sygnalistą, choć nie zawsze i nie przy każdym naruszeniu.

Przypomnę, że zgodnie z ustawą sygnalistą może być osoba fizyczna, która zgłasza lub ujawnia publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą, w tym:

  1. pracownik;
  2. pracownik tymczasowy;
  3. osoba świadcząca pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej;
  4. przedsiębiorca;
  5. prokurent;
  6. akcjonariusz lub wspólnik;
  7. członek organu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;
  8. osoba świadcząca pracę pod nadzorem i kierownictwem wykonawcy, podwykonawcy lub dostawcy, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej;
  9. stażysta;
  10. wolontariusz;
  11. praktykant;
  12. funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej;
  13. żołnierz;
  14. były pracownik.

Warto zauważyć, że przepisów ustawy nie stosuje się do informacji objętych:

  1. przepisami o ochronie informacji niejawnych oraz innych informacji, które nie podlegają ujawnieniu z mocy przepisów prawa powszechnie obowiązującego ze względów bezpieczeństwa publicznego;
  2. tajemnicą zawodową zawodów medycznych oraz prawniczych;
  3. tajemnicą narady sędziowskiej;
  4. postępowaniem karnym – w zakresie tajemnicy postępowania przygotowawczego oraz tajemnicy rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności.
Przykład

Czyli np. sygnalistą nie może być adwokat czy radca prawny, jeżeli informacja o naruszeniu jest objęta jego tajemnicą radcowską czy adwokacką.

Niestety, zgodnie z ustawą, status sygnalisty  i ochronę przed działaniami odwetowymi, będzie miała osoba wymieniona powyżej, która zgłosiła działanie lub zaniechanie niezgodne z prawem lub mające na celu obejście prawa dotyczące:

  1. korupcji;
  2. zamówień publicznych;
  3. usług, produktów i rynków finansowych;
  4. przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
  5. bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami;
  6. bezpieczeństwa transportu;
  7. ochrony środowiska;
  8. ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa jądrowego;
  9. bezpieczeństwa żywności i pasz;
  10. zdrowia i dobrostanu zwierząt;
  11. zdrowia publicznego;
  12. ochrony konsumentów;
  13. ochrony prywatności i danych osobowych;
  14. bezpieczeństwa sieci i systemów teleinformatycznych;
  15. interesów finansowych Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej, jednostki samorządu terytorialnego oraz Unii Europejskiej;
  16. rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w tym publicznoprawnych zasad konkurencji i pomocy państwa oraz opodatkowania osób prawnych;
  17. konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela – występujące w stosunkach jednostki z organami władzy publicznej i niezwiązane z dziedzinami wskazanymi w pkt 1–17.
Przykład

Czyli jeżeli pracownik zgłosi mobbing lub inne naruszenie prawa pracy (np. zasad BHP), to stosując wykładnię językową ustawy o ochronie sygnalistów, nie będzie mu przysługiwał status sygnalisty i ochrona.

Jestem bardzo ciekaw czy w praktyce sądy będą rozszerzać ochronę na sygnalistów zgłaszających naruszenia prawa z spoza listy naruszeń określonych w ustawie o  ochronie sygnalistów.

Autopromocja
oprac. Wioleta Matela-Marszałek

REKLAMA

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
1000 zł miesięcznie. Kwota świadczenia z funduszu alimentacyjnego idzie w górę, wzrost jest znaczący

Podniesienie kwoty świadczenia z funduszu alimentacyjnego z 500 do 1000 zł miesięcznie. Takie rozwiązanie zakłada projekt nowelizacji ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który został właśnie skierowany do uzgodnień.

Pilne! Brak porozumienia w sprawie płacy minimalnej w 2025 r. Ostateczna decyzja rządu do 15 września

Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 roku. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

Równe 1000 zł maksymalnej kwoty miesięcznego świadczenia z funduszu alimentacyjnego od 1 października 2024 r. [projekt ustawy]

Dzieci uprawnione do alimentów, których nie można wyegzekwować otrzymają długo oczekiwaną podwyżkę świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dniu 15 lipca 2024 r. opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Celem tej nowej ustawy jest podniesienie maksymalnej kwoty miesięcznego świadczenia z funduszu alimentacyjnego z 500 zł do 1000 zł od 1 października 2024 r.

Wzrost płac w budżetówce. MF informuje o waloryzacji wynagrodzeń w 2025 roku

Jaki będzie wzrost płac w budżetówce w przyszłym roku? Po konsultacjach ze stroną społeczną resort finansów zaproponuje Radzie Ministrów wyższą niż 4,1 proc. waloryzację wynagrodzeń w sferze budżetowej w 2025 roku. Tak przekazał minister finansów Andrzej Domański.

REKLAMA

Nie tylko bon senioralny. Co jeszcze trzeba zrobić dla osób starszych?

Bon senioralny jest tylko jednym z elementów systemu opieki nad osobami starszymi. Niezbędna jest systemowa opieka nad seniorami. "Jest to największe wyzwanie opieki senioralnej w dobie starzejącego się społeczeństwa; jednym z jego wymiarów jest konieczność zapewniania seniorom opieki zdrowotnej" - wskazała marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska na IX sesji Obywatelskiego Parlamentu Seniorów.

Płacisz na urlopie kartą? Sprawdź paragon. Czym jest doliczana często usługa finansowa? I czy jej pobranie jest zgodne z prawem?

Płacisz na urlopie kartą? Przyglądaj się paragonom. Czym jest doliczana coraz częściej usługa finansowa? To sposób przedsiębiorców na obniżanie kosztów prowadzonej działalności. Jednak czy jej pobranie jest zgodne z prawem?

Weryfikacja sędziów. Minister Bodnar: jest jedno podstawowe kryterium, czy mieli świadomość wadliwości procedury awansowej

Podstawowym kryterium weryfikacji statusu sędziów jest to czy dobrowolnie decydowali się oni na przejście przez procedurę awansową przed obecną Krajową Radą Sądownictwa, zdając sobie sprawę, że może ona być wadliwa - podkreślił 15 lipca 2024 r. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar.

Darowizna pieniężna od taty. Decydujące znaczenie ma jeden warunek, aby skorzystać ze zwolnienia

W przypadku gdy przedmiotem darowizny od taty są środki pieniężne, to w celu skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie określonych warunków. Jednym z tych warunków jest konieczność udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na swój rachunek bankowy. Organ skarbowy tego warunku bardzo pilnuje. 

REKLAMA

Zmiany w obrocie ziemią rolną. Czy to koniec ograniczeń? Krajowy Ośrodek Rolnictwa straci prawo pierwokupu, a grunty trafią pod inwestycje

Zmiany w obrocie ziemią rolną. Czy to koniec ograniczeń? Krajowy Ośrodek Rolnictwa straci prawo pierwokupu, a samorządy zyskają dostęp do gruntów Krajowego Zasobu Nieruchomości. Czy to wpłynie na obniżenie cen mieszkań?

Abonament RTV do likwidacji. Jakie pomysły ma rząd?

Rząd chce zlikwidować abonament RTV, który teraz opłaca każdy posiadacz odbiornika radiowego i telewizyjnego. Co nowego w zamian? Zaproponowano, by finansować media publiczne z budżetu państwa - chodzi o co najmniej 0,09 procent PKB rocznie. Resort kultury prowadzi już konsultacje w tej sprawie, z których raport ma się ukazać w październiku.

REKLAMA