Emerytury, ZUS

Zasady przyznawania świadczeń emerytalnych, rentowych oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych dla obywateli Ukrainy w Polsce regulują polskie przepisy o ubezpieczeniach społecznych (w szczególności ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) a także umowa między Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym z 18 maja 2012 roku (obowiązująca od początku 2014 roku). Co wynika z tych przepisów i jak je stosuje i interpretuje ZUS?

Nawet 1978,49 zł dodatku do emerytury przysługuje za urodzenie i wychowanie lub wychowanie co najmniej czworo dzieci. Rodzicielskie świadczenie uzupełniające wypłaca ZUS lub KRUS osobom, które osiągnęły wiek emerytalny i nie mają odpowiednich środków utrzymania.

W związku z rokrocznym (począwszy od 2018 r.) spadkiem liczby urodzeń w Polsce, który w dłuższej perspektywie czasowej może doprowadzić do katastrofy demograficznej – eksperci z Klubu Jagiellońskiego, zaproponowali nowy program prorodzinny „200 000 Plus”, który miałby zastąpić świadczenie wychowawcze 800 plus i polegać na wypłacie na rzecz rodziców nowonarodzonego dziecka kwoty 208 800 zł, w ciągu miesiąca od narodzin malucha. Aby pozostał on neutralny dla budżetu państwa – konieczna jest jednak likwidacja trzynastej i czternastej emerytury (potocznie zwanymi „trzynastką” i „czternastką”).

Osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, który dla kobiet wynosi obecnie 60 lat jest jednym z warunków uzyskania prawa do emerytury. Gdy kobieta po swoich 60 urodzinach złożyła wniosek o emeryturę i była członkiem OFE, to ma ustalone prawo do świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i okresowej emerytury kapitałowej. Jeśli świadczenie emerytalne było wypłacane, to po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzn wynoszącego 65 lat otrzyma z urzędu ponowne obliczenie swojej emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

ZUS informuje, że po ostatniej waloryzacji w marcu 2026 r. nastąpił wzrost liczby osób pobierających emerytury w wysokości powyżej 7000 zł brutto (aktualnie ok. 800,3 tys. osób), a także ponad 10 tys. zł brutto (188,5 tys. osób). ZUS podaje też, że coraz więcej jest emerytów, których emerytury przekraczają 15 tysięcy złotych brutto - takich osób jest ok. 12 400.

ZUS informuje, że od 24 października 2026 r. zmieniają się zasady dokumentowania prawa do zasiłków. Dwa formularze wniosku o zasiłek opiekuńczy zastąpi jeden, a osoby prowadzące działalność gospodarczą nie będą już musiały dostarczać do ZUS zaświadczenia Z-3b. Zmiany obejmą także wnioski o zasiłek macierzyński. Nowe rozporządzenie w sprawie zasiłków upraszcza formalności i dostosowuje przepisy do zmian w ustawie zasiłkowej. Zastąpi ono dotychczasowe rozporządzenie z 8 grudnia 2015 r. Zmiany dotyczą przede wszystkim wniosków, zaświadczeń i innych dokumentów potrzebnych do przyznania i wypłaty zasiłków.

Każda osoba, która chce przejść na emeryturę zastanawia się nad wyborem miesiąca, który będzie dla niego najkorzystniejszy. Nie ma jednej właściwej odpowiedzi, bo każdy z nas ma inna sytuację życiową i zawodową. Jeśli jednak skupimy się tylko na aspekcie finansowym to lipiec jest jednym z korzystniejszym miesiącem, aby rozważyć taką możliwość. Związane jest to z waloryzacją roczną i kwartalną, której podlega nasz zgromadzony na koncie kapitał - pisze Katarzyna Krupicka, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa podlaskiego.

Dzisiejsi emeryci – ci, którzy byli aktywni zawodowo i pracowali przed 1999 r. - powinni sprawdzić, czy nie posiadają dokumentów, którymi mogliby potwierdzić okresy składkowe lub nieskładkowe nieuwzględnione przez ZUS przy obliczaniu emerytury. Takie dokumenty lub nawet zeznania świadków mogą skłonić ZUS do ponownego przeliczenia emerytury a w konsekwencji jej podwyższenia. W tej sprawie konieczny jest wniosek emeryta do ZUS-u. Dlaczego zwłaszcza osoby pracujące przed 1999 rokiem mają na to szansę? Odpowiedź jest prosta, bowiem od 1999 roku w wyniku reformy emerytalnej, wszystkie składki są ujmowane na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS. Oczywiście i potem mogły się zdarzyć jakieś pomyłki, czy niedopatrzenia w przekazywaniu, czy raportowaniu do ZUS składek ubezpieczeniowych.

ZUS przypomina, że renta socjalna to świadczenie, którego przyznanie nie zależy od stażu pracy ani od pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Aby jednak móc ją otrzymać, należy spełnić określone warunki. Rentę socjalną mogą otrzymać osoby pełnoletnie, które stały się całkowicie niezdolne do pracy w przed ukończeniem 18 lat lub w trakcie nauki na studiach. Tego świadczenia nie otrzyma osoba tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności. ZUS odpowiada też na pytania ile wynosi obecnie renta socjalna i czy pobierając to świadczenie można pracować?

Rekordowa emerytura w Polsce w 2026 r. to 54 tys. zł. Druga najwyższa emerytura to 53,5 tys. zł. Okazuje się, że osoby te mieszkają w jednym województwie. Gdzie wypłacane są najwyższe świadczenia z ZUS? Trzecie miejsce to już dużo niższa kwota - 45,3 tys. zł z województwa mazowieckiego.

Miliony Polek i Polaków szturmują placówki ZUS, by spotkać się ze specjalnymi doradcami. Choć większość przychodzi po zwykłą symulację, historie takie jak ta z Łodzi pokazują, że jedna wizyta może niespodziewanie podwyższyć comiesięczne wypłaty o setki złotych. Istnieje jednak kluczowy moment w karierze zawodowej, po którym na zmiany będzie już za późno. Sprawdź, o co warto zapytać doradcę i z jakich ukrytych możliwości możesz skorzystać, zanim Twój wiek zamknie Ci drogę do wyższego świadczenia.

W lipcu 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów, została opublikowana nowa wersja projektu specustawy przeliczeniowej dotyczącej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt 140/20), na podstawie którego – niemal 200 tys. emerytów powinno otrzymać od ZUS ok. 64 tys. zł wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń i podwyżkę bieżących świadczeń emerytalnych. W stosunku do pierwotnej wersji projektu – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozszerzyło jego zakres podmiotowy i regulacją (oraz prawem do przeliczenia emerytury, skutkującej podwyżką) ma zostać objętych 196,5 tys. seniorów (a nie tylko 67 tys. osób, które zakładała pierwotna wersja projektu). Zmianie tej – ze względu na deficyt budżetu państwa – sprzeciwia się jednak Ministerstwo Finansów i Gospodarki.

ZUS informuje, że osoba, która już ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, może w pewnych przypadkach złożyć do ZUS wniosek (na druku ERPO) o przeliczenie wysokości świadczenia. W takim przypadku ZUS sprawdzi, czy może emeryturę lub rentę podwyższyć. Po złożeniu wniosku ERPO ZUS na pewno nie może świadczenia zmniejszyć - może tylko podwyższyć. W komunikacie z 17 marca 2026 r. ZUS poinformował, że w portalu eZUS pojawiła się elektroniczna wersja wniosku ERPO o przeliczenie emerytury lub renty.

ZUS informuje, że kobiety pobierające okresową emeryturę kapitałową po osiągnięciu męskiego powszechnego wieku emerytalnego (65 lat) będą miały z urzędu przeliczone świadczenie. Na przeliczeniu mogą zyskać nawet kilkaset złotych miesięcznie.

ZUS podsumował pierwsze efekty wdrożenia renty wdowiej. Nowe przepisy, które rewolucjonizują zasady zbiegu praw do świadczeń emerytalno-rentowych, przyciągnęły już ponad milion wnioskodawców. ZUS przeznaczył na wypłaty ponad 1,4 miliarda złotych, a przeciętna kwota zwiększenia comiesięcznego przelewu wynosi 356,79 zł. Formularze przyjmuje jednak nie tylko ZUS - wnioski o ustalenie zbiegu można składać również w KRUS, WBE, ZER MSWiA czy BESW.

Miesiące lub lata spędzone na opiece nad dziećmi nie muszą oznaczać niższej emerytury. ZUS przypomina, że okresy urlopów macierzyńskich i wychowawczych wliczają się do stażu ubezpieczeniowego oraz podwyższają kapitał emerytalny. Część rodziców ma te okresy dopisane automatycznie, ale setki tysięcy osób - szczególnie starsze roczniki - muszą złożyć specjalny wniosek, by nie stracić pieniędzy.

Od 1 sierpnia 2026 r. zmieniła się właściwość miejscowa komisji lekarskich rozpatrujących sprawy z terenu Oddziałów ZUS w Bydgoszczy i Toruniu. Do końca 2026 r. sprawy te będą rozpatrywane przez komisje lekarskie w Gdańsku i Łodzi. Zmiana jest związana z brakami kadrowymi na stanowiskach lekarzy – członków komisji lekarskich - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUSw województwie kujawsko-pomorskim.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o ograniczeniach w dostępie do usług elektronicznych. Ograniczenia spowodowane pracami serwisowymi mogą wystąpić w sobotę, 24 października.

ZUS informuje, że emeryci i renciści, których roczne dochody nie przekraczają 30 tys. zł, mogą uniknąć potrącania zaliczek na podatek od dodatkowych świadczeń. Złożenie odpowiedniego formularza w ZUS sprawi, że 13. i 14. emerytura wpłyną na konto w wyższej kwocie netto. Jednak dla części seniorów takie rozwiązanie może oznaczać konieczność dopłaty podatku w rozliczeniu rocznym.

Osoby pobierające wcześniejszą emeryturę mogą mieć podstawy do ponownego sprawdzenia wysokości swojego świadczenia. Znaczenie mogą mieć dodatkowe składki, odnalezione dokumenty oraz zasady, według których ZUS obliczył emeryturę. Pięć pytań pomoże ustalić, czy warto przyjrzeć się swojej sytuacji i zweryfikować dostępne możliwości.

Przedsiębiorca może coraz więcej spraw załatwić z ZUS przez telefon. 10 banków daje już możliwość opłacania składek ZUS w aplikacji mZUS. Jest też nowa funkcja - kreator płatności. W planach jest również BLIK.

Rząd przyjął projekt ustawy o automatycznym odnawianiu świadczenia wychowawczego na kolejny rok. Do tej pory rodzice każdego roku musieli składać nowy wniosek, jednak ZUS będzie sam przedłużać prawo do 800 plus. Będą jednak wyjątki. Jakie?

Polacy masowo składają wnioski o bezpłatne wyjazdy lecznicze, by uniknąć długotrwałych zwolnień i utraty pracy. Mało kto wie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych finansuje kurację uzdrowiskową w 100 proc., pokrywając koszty zabiegów, zakwaterowania, wyżywienia oraz biletu na dojazd. Sprawdź, jak ominąć wielomiesięczne kolejki do sanatorium z NFZ, kto może skorzystać z programu prewencji rentowej i jak złożyć wniosek PR-4 przez internet, by ratować zdrowie całkowicie za darmo.

W związku z wysokimi kosztami doręczenia emerytur i rent w formie gotówkowej (tj. przekazem pocztowym), które znacznie podwyższają łączne koszty działalności Zakładu – ZUS zawnioskował o całkowite wycofanie tej formy wypłaty świadczeń, poprzez uchylenie przepisu ustawy o FUS, który taką możliwość dopuszcza. Dla emerytów i rencistów oznaczałoby to, że listonosz już więcej nie doręczyłby świadczenia w kopercie, a forma gotówkowa wypłaty emerytur i rent, która – według badania przeprowadzonego przez ZUS – zapewniała niektórym seniorom poczucie kontroli – przeszłaby do przeszłości. Do postulatu Zakładu (wycofania gotówkowej formy wypłaty świadczeń) ustosunkowało się Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).

Już kolejny rok w systemie podatkowym obowiązuje zwolnienie przeznaczone dla osób, które pozostają aktywne zawodowo mimo osiągnięcia wieku emerytalnego. Ulga dla pracującego seniora jest preferencją, z której chętnie korzystają podatnicy. Trzeba jednak pamiętać, że jest ona niejednokrotnie problematyczna i trudna w rozliczeniu. A także, że nie przysługuje każdemu seniorowi.