Emerytury, ZUS

W sytuacji, gdy wartość relacji państwowego długu publicznego przekroczy określoną kwotę w stosunku do PKB – ustawa o finansach publicznych zobowiązuje Radę Ministrów do uruchomienia tzw. procedury ostrożnościowej, która jest równoznaczna m.in. z ograniczeniami w poziomie waloryzacji emerytur i rent w projekcie ustawy budżetowej na kolejny rok. Jak zatem przedstawia się aktualnie państwowy dług publiczny i jakie założenia w zakresie waloryzacji (podwyżki) świadczeń emerytalno-rentowych przyjęto w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027, który w dniu 29 września br. został przyjęty przez Radę Ministrów, a 8 października br. odbyło się jego pierwsze czytanie w Sejmie?

Więcej emerytów i rencistów, wyższe świadczenia i setki miliardów złotych na wypłaty. W 2027 roku Fundusz Ubezpieczeń Społecznych będzie musiał zmierzyć się z rosnącymi wydatkami, choć prognozowane przychody mają nieznacznie przewyższyć koszty. ZUS przedstawił plan finansowy, z którego wynika, że przeciętna miesięczna emerytura i renta zbliży się do 4530 zł, a liczba osób pobierających świadczenia wzrośnie o 113 tys. w porównaniu z 2026 rokiem.

Po śmierci bliskiej osoby rodzina zajmuje się formalnościami, spadkiem i organizacją pogrzebu. Mało kto w tym czasie zastanawia się, czy zmarły zostawił po sobie pieniądze na subkoncie emerytalnym w ZUS. A to może być kosztowna niewiedza. W latach 2020–2024 na subkontach zmarłych pozostało niemal 660 mln zł, po które nikt się nie zgłosił. Tymczasem w grę mogą wchodzić dziesiątki tysięcy złotych, a nawet znacznie większe kwoty.

Tysiące Polaków już wkrótce zobaczy na swoich kontach wyższe przelewy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wszystko za sprawą zmian w przepisach o rencie wdowiej, które zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. ZUS oficjalnie potwierdził, że wskaźnik podwyżki wzrośnie, a co najważniejsze urzędnicy podniosą kwotę automatycznie, z urzędu.

Rekordowe w tym roku było zainteresowanie pieniędzmi wypłacanymi w ramach rządowego programu Dobry Start. Od lipca, kiedy ruszył nabór, do początku września, do ZUS wpłynęło 2,9 mln wniosków o świadczenie 300 plus. W sumie wypłacono ponad 1,1 mld zł. Świadczenie otrzymali rodzice 4,3 mln uczniów. Ale nie wszyscy jeszcze złożyli wnioski. Tymczasem zegar tyka. Jest ostateczny termin, po którym pieniądze przepadają.

Od stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wzrósł z 4 tys. do 7 tys. zł. Samo pokrycie kosztów pochówku nie gwarantuje automatycznej wypłaty pełnej kwoty. ZUS przypomina o zasadach, które decydują o przyznaniu wsparcia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że ponad 500 tys. zaświadczeń o zatrudnieniu, świadczeniach czy składkach trafiło już do urzędów i banków bez udziału urzędników ZUS. Klienci chętnie korzystają z możliwości samodzielnego pobierania dokumentów przez portal eZUS oraz aplikację mZUS lub mZUS dla Płatnika, co pozwala załatwić formalności w kilka chwil i bez wychodzenia z domu.

Z dniem 1 czerwca ZUS dokonuje waloryzacji kont i subkont emerytalnych, które ma każdy kto zapłacił choć raz składkę na ubezpieczenie emerytalne. W 2026 roku wartość składek zapisanych na kontach emerytalnych wzrosła aż o 9,81 proc., a na subkontach nawet o 10,61 proc. Co to oznacza dla osób, którym ZUS teraz ustala wysokość emerytury oraz w ogóle dla przyszłych emerytów?

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest raz w roku, w dniu 1 marca. Na wskaźnik waloryzacji, który decyduje o kwocie podwyżki świadczeń - ma wpływ kilka czynników (w tym przede wszystkim ubiegłoroczna inflacja). Dotychczas, nie była zagwarantowana minimalna kwota podwyższenia świadczeń w ramach takiej corocznej waloryzacji (tj. kwota minimalnego podwyższenia). Stan ten - ma jednak ulec zmianie, w związku z projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, autorstwa Prezydenta Karola Nawrockiego. Czy nowe zasady waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych - zgodnie z założeniem przyjętym przez Prezydenta - będą miały zastosowanie w ramach waloryzacji, która odbędzie się 1 marca 2027 r.?

Rodzice trojga dzieci – w szczególności przedsiębiorcy, którzy przez dekady pracowali i opłacali składki – czują się pomijani przez obecny system emerytalny. Sejm rozpatrzył propozycję reformy zakładającej doliczenie dodatkowych lat do stażu pracy za wychowanie dzieci, wyższe świadczenia emerytalne oraz objęcie rodziców trojga dzieci rodzicielskim świadczeniem uzupełniającym.

Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonym rolnikom i domownikom po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego oraz wykazaniu odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Dzięki zmianom w przepisach, obecnie prowadzenie działalności rolniczej nie wpływa już na wysokość wypłacanego świadczenia, a seniorzy mogą jednocześnie pobierać emeryturę z KRUS i ZUS. Przeczytaj ten przewodnik i dowiedz się, jakie warunki musisz spełnić oraz jakie dokumenty są wymagane przy składaniu wniosku do KRUS, aby sprawnie przejść przez cały proces urzędowy.

Przełomowy projekt poselski ma drastycznie uszczelnić polski system emerytalny. Zgodnie z nowymi przepisami, aby ZUS podwyższył świadczenie do kwoty minimalnej (obecnie 1978,49 zł brutto), sam staż pracy już nie wystarczy. Na koncie ubezpieczonego będzie musiała znaleźć się gigantyczna kwota powiązana z pensją minimalną. Zobacz, kogo najbardziej dotkną szykowane restrykcje, jeśli wejdą w życie.

Niemal pewne jest, że waloryzacja emerytur 2027 będzie niższa – i to dużo – od waloryzacja z marca 2026 r. Może to niepokoić, bo inflacja zaczęła znów rosnąć, a drożejąca ropa destabilizująca finanse polskie i światowe nie stwarza w tym względzie dobrych prognoz na przyszłość. Jakie są szanse, że wzrost emerytur przynajmniej zrekompensuje seniorom wzrost kosztów utrzymania.

Najpierw przelew, potem list i dopiero wtedy pełny obraz sytuacji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakończył wypłaty tegorocznych czternastych emerytur, ale to nie koniec historii. Teraz do seniorów trafi korespondencja, która dla części z nich może oznaczać nie tylko potwierdzenie pieniędzy, lecz także ostrzeżenie. w określonych sytuacjach „czternastkę” trzeba będzie oddać.

W odpowiedzi na interpelację poselską – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdziło, że zostało zobligowane do podjęcia prac nad „rozwiązaniem zgodnym z oczekiwaniami społecznymi osób, które ze względu na utratę sił będącą konsekwencją długiego okresu wykonywania pracy zarobkowej nie są w stanie kontynuować jej aż do momentu osiągnięcia wieku emerytalnego” – tj. nad opracowaniem stanowiska rządu dotyczącego projektów regulacji mających na celu wprowadzenie tzw. emerytur stażowych. W praktyce, wprowadzenie emerytur stażowych – zgodnie z dwoma projektami ustaw, które trafiły do Sejmu, umożliwiłoby przechodzenie na emeryturę nawet 7 lat wcześniej (kobietom już w wieku 53 lat, a mężczyznom odpowiednio – w wieku 58 lat), chyba, że obecny rząd przychyliłby się pomysłu rządu Mateusza Morawieckiego, który emerytury stażowe chciał wprowadzić po 38 latach pracy w przypadku kobiet i odpowiednio – 43 latach pracy w przypadku mężczyzn (co umożliwiłoby przechodzenie na emeryturę nie 7, a 4 lata wcześniej).

Śmierć współmałżonka często oznacza nie tylko stratę bliskiej osoby, ale również bardzo konkretny problem finansowy. Zamiast dwóch świadczeń do domowego budżetu zaczyna trafiać tylko jedno. Właśnie tę sytuację miała zmienić renta wdowia, która od ubiegłego roku pozwala łączyć własną emeryturę lub rentę z częścią świadczenia po zmarłym małżonku. Zainteresowanie nowym rozwiązaniem okazało się ogromne. Do ZUS trafiło już ponad milion wniosków. Nie wszyscy seniorzy otrzymują pozytywną decyzję. Jaki jest tego powód?

Na początku stycznia 2027 roku wejdzie w życie kilka ważnych nowości dotyczących orzecznictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na które zmiany warto zwrócić uwagę? Jakie świadczenia może otrzymać osoba posiadająca orzeczenie ZUS? Wybraliśmy 5 istotnych elementów reformy.

Po otrzymaniu renty wdowiej osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji otrzymują niższe świadczenie 500+ albo je tracą. Problem ten może być jeszcze większy od przyszłego roku.

Kto po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. ma szansę na wyższą emeryturę i wyrównanie? Na pewno ZUS z urzędu tego sam nie zrobi. Adwokat Konrad Giedrojć wyjaśnia co zrobić, by w praktyce wykorzystać ten wyrok. Jaki wniosek sformułować do ZUS-u, jak odwołać się do sądu i na jakie argumenty ZUS trzeba się przygotować.

Tysiące Polaków z roczników 1949-1969 może zyskać fortunę, o której nie ma pojęcia. W ZUS czekają ukryte pieniądze na subkontach oraz prawo do przeliczenia kapitału początkowego. Urzędnicy ostrzegają jednak: system nie zadziała automatycznie. Jeśli nie złożysz jednego dokumentu, wypracowane przez lata fundusze bezpowrotnie przepadną.

Praktyka orzecznicza sądów okręgowych pokazuje, że kolejne sądy ubezpieczeń społecznych uwzględniają odwołania emerytów od decyzji ZUS-u, dotyczące przeliczenia ich emerytur na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20. Przykładem jest wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 4 grudnia 2024 r., zgodnie z którym ZUS powinien przeliczyć emeryturę, a szacowana podwyżka powinna wynosić około 500 zł miesięcznie, licząc od 2014 r. Do tej kwoty dodać należy jeszcze waloryzacje emerytury liczone od 2015 r. W przypadku dłuższego pobierania emerytury wcześniejszej (przyznanej na skutek wniosku złożonego przed 6 czerwca 2012 r.) podwyżki często wynoszą około 2000 zł miesięcznie - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Wielu Polaków przez część życia pracowało za granicą i odprowadzało tam składki emerytalne. Dla takich osób dobra wiadomość jest taka, że polskie przepisy dopuszczają pobieranie dwóch emerytur jednocześnie – jednej z Polski i drugiej z kraju, w którym dana osoba była ubezpieczona. W praktyce oznacza to, że po spełnieniu warunków można otrzymywać dwa odrębne świadczenia, wypłacane przez dwie różne instytucje.

Raz w roku przedsiębiorca może skorzystać z wakacji składkowych. Nie płaci wówczas własnych składek społecznych za jeden wybrany miesiąc. Nie musi w tym celu zawieszać działalności ani przerywać sprzedaży. W 2026 roku można w ten sposób zaoszczędzić nawet 1 926,76 zł. Kiedy złożyć wniosek?

Zasady przyznawania świadczeń emerytalnych, rentowych oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych dla obywateli Ukrainy w Polsce regulują polskie przepisy o ubezpieczeniach społecznych (w szczególności ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) a także umowa między Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym z 18 maja 2012 roku (obowiązująca od początku 2014 roku). Co wynika z tych przepisów i jak je stosuje i interpretuje ZUS?

Nawet 1978,49 zł dodatku do emerytury przysługuje za urodzenie i wychowanie lub wychowanie co najmniej czworo dzieci. Rodzicielskie świadczenie uzupełniające wypłaca ZUS lub KRUS osobom, które osiągnęły wiek emerytalny i nie mają odpowiednich środków utrzymania.