Komunikat ZUS: Od 2026 r. nowy tytuł ubezpieczeń - 24 00. Marynarze będą mogli samodzielnie opłacać wszystkie składki. Jest możliwość wstecznego zapłacenia składek za lata 2021-2025

• Składki ZUS marynarzy. Co się zmieni od 2026 roku
• Jak marynarz ma zgłosić się do ZUS
• Możliwość zawieszenia statusu marynarza w ZUS
• Rozliczanie składek – zasady, terminy
• Jest możliwość wstecznego opłacenia składek

Składki ZUS marynarzy. Co się zmieni od 2026 roku

Nowe rozwiązanie ma umożliwić jak najszerszemu gronu osób, które pracują na statkach morskich, przystąpienie do ubezpieczeń społecznych, niezależnie od bandery. Należy się wówczas zgłosić do ubezpieczeń społecznych z kodem 24 00 i samemu opłacać składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz ubezpieczenie zdrowotne.

Dotychczas marynarze, którzy nie podlegali ubezpieczeniom społecznym obowiązkowo w Polsce mogli zgłosić się jedynie do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalno – rentowych. Teraz będą mogli zgłosić się do ubezpieczeń obowiązkowych, także chorobowego i wypadkowego. Zmiana zapewni prawo do rent i emerytur, a także świadczeń z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego.

Jak marynarz ma zgłosić się do ZUS

Marynarz to osoba, która mieszka w Polsce i wykonuje pracę na podstawie marynarskiej umowy o pracę lub innej umowy o świadczeniu pracy na morzu, na statku o pojemności brutto (GT) 100 jednostek i wyższej oraz o przynależności polskiej lub innej niż polska. Taka osoba musi zgłosić się do ubezpieczeń i przedstawić zaświadczenie wydane przez agencję zatrudnienia albo dyrektora urzędu morskiego.

Jeśli dana osoba pracuje jako marynarz na statku pod polską banderą na podstawie marynarskiej umowy o pracę, od 1 stycznia będzie mogła wybrać, czy chce być zgłoszona do ubezpieczeń jako:
1) pracownik (wówczas armator będzie miał obowiązek odprowadzenia składek od jej przychodu na dotychczasowych zasadach) czy jako
2) marynarz, który sam zgłasza się do ZUS z kodem tytułu ubezpieczenia 24 00 i opłaca składki na własne ubezpieczenia.

Aby zostać płatnikiem składek w ZUS marynarz, musi wykonać trzy kroki:
1) uzyskać zaświadczenie o pracy na morzu, które wydaje, w zależności od formy zatrudnienia, dyrektor urzędu morskiego lub agencja zatrudnienia. Zaświadczenie jest ważne miesiąc od daty wydania,
2) zgłosić się do ZUS w ciągu miesiąca od otrzymania zaświadczenia,
3) złożyć formularz ZUS ZUA z nowym kodem tytułu ubezpieczenia - 24 00.

Jeśli marynarz nie zgłosi się w tym terminie to nie będzie podlegał ubezpieczeniom na nowych zasadach.

Po zgłoszeniu się jako płatnik składek w ZUS, marynarz będzie samodzielnie opłacać składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe), Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Możliwość zawieszenia statusu marynarza w ZUS

Status marynarza będzie można zawiesić na okres nie krótszy niż 1 pełny miesiąc kalendarzowy i nie dłuższy niż 3 miesiące w danym roku kalendarzowym, jeżeli w tym okresie marynarz nie będzie wykonywał pracy na morzu. W tym czasie:
- nie musi opłacać składek,
- nie będzie objęty ochroną ubezpieczeniową w razie choroby, macierzyństwa, wypadku czy długotrwałej niezdolności do pracy,
- okres zawieszenia nie będzie się liczył do emerytury ani renty.

W ciągu 7 dni marynarz musi poinformować ZUS o:
- zawieszeniu statusu marynarza – w zgłoszeniu wyrejestrowania z ubezpieczeń,
- wznowieniu statusu marynarza – w zgłoszeniu do ubezpieczeń.

Rozliczanie składek – zasady, terminy

Jako płatnik marynarz będzie rozliczać się w cyklu 12-miesięcznym, liczonym od dnia uzyskania statusu marynarza z wyłączeniem okresu zawieszenia. Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) i zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy marynarz będzie opłacać do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, czyli składki za styczeń 2026 opłaci i rozliczy do 20 lutego.

Składki będzie opłacać od kwoty nie niższej niż minimalne wynagrodzenie w danym roku. W 2026 r. podstawą wymiaru składek będzie co najmniej 4806 zł.

Jeśli marynarz przekaże do ZUS pierwszą deklarację rozliczeniową ZUS DRA z podstawą wymiaru składek w wysokości minimalnego wynagrodzenia, to ZUS sam utworzy kolejne deklaracje. W przypadku braku pierwszej deklaracji, lub późniejszego podwyższenia podstawy, albo jej obniżenia np. w przypadku prawa do zasiłku, ZUS nie przygotuje kolejnych dokumentów.

Jest możliwość wstecznego opłacenia składek

Jeśli marynarz chce opłacić wstecznie składki emerytalne i rentowe za okres od 1.01.2021 do 31.12.2025 i zostać objęty tymi ubezpieczeniami:
- nie może podlegać we wskazanym okresie tym ubezpieczeniom,
- musi mieć status marynarza przez co najmniej 3 miesiące w każdym roku objętym wnioskiem. Potwierdzi to zaświadczenie od dyrektora urzędu morskiego, które jest ważne przez miesiąc od wydania,
- musi złożyć wniosek o opłacenie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za wybrane miesiące w tym okresie o symbolu RMS wraz z kopią tego zaświadczenia.

Wniosek RMS marynarz będzie mógł złożyć od 1 stycznia 2026 roku do 31 grudnia 2027 roku sam lub będzie mógł to zrobić jego pełnomocnik. Wniosek RMS może być papierowy – w każdej placówce ZUS lub elektroniczny, jako załącznik do pisma ogólnego (POG) na PUE/eZUS.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe we wniosku RMS nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie w danym okresie. Tak kształtowała się ono w poszczególnych latach:

Jeśli ZUS rozpatrzy wniosek pozytywnie i wyrazi zgodę na opłacenie składek za wybrane okresy to marynarz będzie musiał:
1) zgłosić się do ZUS z kodem tytułu ubezpieczeń 24 01,
2) opłacić składki w terminie za miesiąc, w którym złożył wniosek,
3) złożyć papierowo dokument rozliczeniowy za pierwszy miesiąc, za który wnioskuje.

Dokładny termin płatności do ZUS podamy w odpowiedzi. Informacje o rozpatrzeniu wniosku marynarz otrzyma zgodnie z preferencjami wskazanymi we wniosku na PUE/eZUS lub pocztą.

Karol Jagielski, regionalny rzecznik ZUS województwa zachodniopomorskiego