Tematy - Kościół, Rozwód kościelny - INFOR.PL

1 czerwca 2020 r. wejdą w życie nowe przepisy o kanonicznym przygotowaniu do małżeństwa. Mają one dostosować przepisy kanoniczne do współczesnego języka i polskiej specyfiki.

Wśród wielu podstaw prawnych, jakie są możliwe do zastosowania w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa, jedną z częściej występujących jest symulacja. Występuje ona w formie symulacji całkowitej lub symulacji częściowej. Szerzej to zagadnienie przedstawi Michał Poczmański, adwokat kościelny z Kancelarii Kanonicznej.

Istotne obowiązki małżeńskie stanowią istotny element niektórych przyczyn stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego. Warto zatem zastanowić się w jaki sposób kwestię istotnych obowiązków małżonków reguluje prawo kanoniczne.

Jakie znaczenie ma prawda w kościelnym procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa? Na jakie konsekwencje naraża się strona, która kłamie?

Nierzadko ma miejsce sytuacja, kiedy katolik zawiera związek z osobą wyznania prawosławnego. Warto zatem sięgnąć do uregulowań właśnie na gruncie prawosławia.

W prawie kanonicznym znana jest tzw. instytucja kanonizacji prawa cywilnego. Istotę jej można oddać tym, iż gdy dana regulacja prawa cywilnego pozostaje w zgodzie z prawem kanonicznym, a tym samym prawem bożym, to istnieje możliwość jej zastosowania w łonie samego prawa kanonicznego. Jakie instytucje prawa cywilnego są zatem możliwe w prawie kościelnym?

Wyrok w kościelnym procesie małżeńskim powinien mieć wiążącą moc przede wszystkim w sposób obiektywny, dlatego jego treść musi być zgodna z prawdą. Czy zatem możliwe jest porozumienie co do procesu pomiędzy małżonkami, będącymi stronami procesowymi?

Często małżonkowie wskazują, iż problemy w związku pojawiły się dopiero po ślubie. Czy w przypadku takich zmian możliwe jest orzeczenie o nieważności małżeństwa?

Od 1 czerwca 2020 r. będzie obowiązywał Dekret ogólny KEP o przeprowadzaniu rozmów kanoniczno-duszpasterskich z narzeczonymi przed zawarciem małżeństwa kanonicznego. Dekret uwzględni nowe wyzwania duszpasterskie Kościoła w Polsce.

Nierzadko można spotkać się z pytaniem czy małżeństwo zostało ważnie zawarte, gdy przynajmniej jeden z nupturientów nie kochał drugiego. Pytanie to można rozpatrywać wielostronnie.

Ustnym procesem spornym nie mogą być rozpatrywane sprawy dotyczące orzeczenia nieważności małżeństwa. Stanowi o tym Kodeks Prawa Kanonicznego. Warto zatem przeanalizować proces ustny, aby zastanowić się nad słusznością pisemnego charakteru kościelnego procesu małżeńskiego.

Przepisy Kodeksu Prawa Kanonicznego, dotyczące roli tłumacza w kościelnym procesie małżeńskim nie regulują wszystkich kwestii. Z jednej strony zatem jest wielu zwolenników stworzenia dodatkowych norm prawnych w tym zakresie, z drugiej zaś – przeciwników takiego rozwiązania.

Żądanie zbyt wygórowanego wynagrodzenia nie jest jedynym zachowaniem, jakiego powinien unikać adwokat kościelny. Zdarzają się sytuacje, w których pełnomocnik powinien oddzielić płaszczyznę prawną od moralnej.

Możliwość stwierdzenia nieważności kościelnego małżeństwa rodzi pytanie o podobne rozwiązania dotyczące pozostałych sakramentów św. Czy można unieważnić chrzest lub bierzmowanie? Jakie warunki są wymagane do ważności poszczególnych sakramentów?

Spotykając się z osobami pozostającymi ze sobą w cywilnym związku na pierwszy plan wysuwa się podkreślany przez te osoby zarzut, iż pozbawione są pewnych praw na kościelnym forum. Na pewno nie można odmówić temu jakiejś racji, ale nie powinno się lekceważyć faktu, iż ten opisany stan wynika właśnie z pozostania ze sobą wyłącznie na kontrakcie cywilnym. Przyjrzyjmy się zatem bliżej prawom, jakie te osoby posiadają w Kościele.

Nie do rzadkości należy pytanie o to, czy nowo założona rodzina, czyli sytuacja, kiedy na świat przyszło już dziecko, ma wpływ na kościelny proces małżeński. W pytaniu tym często kryje się nadzieja, iż kościelny trybunał sądowy, biorąc pod uwagę aktualną sytuację stron, przychylniej spojrzy na sprawę.

Zagadnienie przyjmowania komunii świętej po rozwodzie cywilnym nie jest tak do końca bezzasadne. Można bowiem przyjąć, iż skoro Kościół broni instytucji małżeństwa, to naturalną koleją rzeczy cywilne rozwody nie są przez niego aprobowane, a stąd niedaleko od postawienia tezy o niedopuszczeniu do komunii świętej osób będących właśnie po cywilnym rozwodzie. Tymczasem teza taka jest sama w sobie błędna.

Kto może pełnić rolę rodzica chrzestnego? Bardzo często pytanie to stawiają osoby, które są po rozwodzie cywilnym, pozostają w nowym związku cywilnym bądź wolnym i z różnych względów nie sfinalizowali kościelnego procesu o uznanie Ich małżeństwa za nieważne bądź jego rozwiązanie.

Dotychczas podejmowanym przez nas tematem był ten obejmujący kościelny proces małżeński. Wydawać by się zatem mogło, iż pomiędzy odmową chrztu dziecka a naszym głównym nurtem rozważań nie ma związku, tymczasem – niekoniecznie.

W kościelnym procesie małżeńskim strona ma możliwość ustanowienia adwokata lub pełnomocnika. Czy jest to obowiązkowe? W jakich sytuacjach przymus adwokacki chroniłby prawa osób, uczestniczących w postępowaniu?

Nie do rzadkości należy sytuacja, kiedy proces uznający małżeństwa za zawarte nieważnie utożsamia się z kościelnym rozwodem bądź unieważnieniem małżeństwa. Zastanówmy się zatem nad zasadnością terminologii z kościelnego prawa małżeńskiego.

W kościelnym procesie małżeńskim często występują nawiązania do sfery religijnej. W jakich sytuacjach są one obecne?

Czy w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego możliwe jest zwolnienie z kosztów sądowych? Kto może starać się o rozłożenie na raty bądź obniżenie kosztów?

W wielu przypadkach małżonkowie decydujący się na kościelny proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa posiadają dzieci. Czy zatem orzeczenie „rozwodu kościelnego” ma wpływ na kwestię ślubnego pochodzenia potomstwa?

W przypadku kościelnego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa, potocznie nazywanego „rozwodem kościelnym” istnieją sytuacje, w których apelacja jest niemożliwa. Jak tę kwestię reguluje prawo kanoniczne?

Czy możliwe jest ponowienie kościelnego procesu o nieważność małżeństwa z tej samej przyczyny? W jaki sposób można przeciwdziałać „dublowaniu” spraw z danego tytułu prawnego w rożnych sądach kościelnych?

W sprawie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego możliwe jest wniesienie apelacji. W praktyce to ostateczny moment na merytoryczne podejście do swojej małżeńskiej sprawy, na potraktowanie jej z całą powagą.

Najczęściej zakaz zawarcia małżeństwa ustanawiany jest w przypadku procesu o „unieważnienie ślubu kościelnego”, zwanego również „rozwodem kościelnym”. Na czym polega taki zakaz?

Kwestia homoseksualizmu jako przyczyny uznania małżeństwa za nieważnie zawarte wydaje się tak oczywista, że poruszanie jej właśnie w tym aspekcie mogłoby nic nie wnieść w naszą analizę. Postarajmy się zatem spojrzeć na tę seksualną orientację w kontekście przyczyn, na podstawie których może przebiegać proces małżeński, jak i w świetle tego, kiedy trudno orzec nieważność małżeństwa, gdyby się poszło w tym kierunku.

Podstawowym pytaniem od osób zastanawiających się nad wszczęciem kościelnego procesu o stwierdzenie nieważności ich małżeństwa jest zapytanie o tzw. „szansę”. I w tym miejscu musimy odróżnić od siebie dwie sytuacje. Pierwsza to ta, kiedy pod rzeczonym pytaniem rozumiemy zasadność, czyli w ogóle sens wszczęcia kościelnego procesu małżeńskiego, zaś druga to możliwość uzyskania pozytywnego wyroku.

Czy uzależnienie od alkoholu jest podstawą „rozwodu kościelnego”? Jakie warunki należy spełnić, aby uzyskać stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego z powodu alkoholizmu?

List Apostolski motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka wprowadził zmiany, wychodzące naprzeciw osobom, chcącym skorzystać z kościelnego procesu małżeńskiego. Warto omówić trzy najważniejsze z nich.

Wspólne stanowisko stron ułatwia prowadzenie kościelnego procesu małżeńskiego. Czy zawsze jest możliwe?

Wiele osób zastanawia się nad tym jak w praktyce wygląda „rozwód kościelny”. Określenie tego, jak krok po kroku przebiega proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego nie jest proste. Każda sprawa może bowiem przebiegać nieco inaczej.

W przysiędze małżeńskiej małżonkowie wyrażają swoją otwartość na powiększenie rodziny. Ponadto istnieje możliwość uznania małżeństwa za nieważne z powodu braku dzieci. Zastanówmy się zatem, na podstawie jakich przyczyn prawnych można uznać, iż małżeństwo zostało nieważnie zawarte właśnie z powodu braku potomstwa.

Podstawowym tytułem, w ramach którego przyjdzie nam podjąć bogatą tematykę uzależnień, będzie kan. 1095 KPK o niezdolności natury psychicznej. Oczywiście jest to najbardziej prawdopodobna przyczyna, na podstawie której może przebiegać kościelny proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa, gdy w grę wchodzą uzależnienia – ale nie jedyna.

Nie ma takiego tytułu w kościelnym prawie małżeńskim, jak tytuł w postaci przemocy, na podstawie którego można byłoby prowadzić proces oraz orzec nieważność zawartego małżeństwa. Czy oznacza to zatem, iż jeśli dochodzi do zjawiska przemocy, to nie interesuje on sądu kościelnego? Wręcz przeciwnie.

W jakim zakresie kościoły i związki wyznaniowe powinny stosować RODO? Prezes UODO przypomina, iż członkowie kościołów lub związków wyznaniowych powinni być informowani o swoich prawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych.

Nie do rzadkości należy sytuacja, kiedy małżonek, bądź nawet oboje podejmują pierwsze kroki, mające na celu wszczęcie kościelnego procesu o nieważność ich małżeństwa z powodu tzw. oziębłości seksualnej. Zastanówmy się zatem czy jest to faktycznie powód do wejścia na kościelną drogę sądową.

Gdzie należy złożyć skargę powodową w sprawie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego? Czy strona może sama wybrać konkretny sąd?

Kwestia możliwości stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego z powodu tzw. nieodciętej pępowiny jest dość skomplikowana. Należy tu przede wszystkim pamiętać o wymogach prawa kanonicznego oraz o tym, iż każda sytuacja jest inna.

Jakie koszty ponosi strona w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego? Od czego zależy wysokość opłat?

Czy wina w rozwodzie cywilnym ma wpływ na proces kościelny o stwierdzenie nieważności małżeństwa? Pytanie to ma szczególne znaczenie dla osób, które są jeszcze przed rozwodem cywilnym, jak i procesem kościelnym.

Z budżetu państwa corocznie przeznacza się ok. 1,2 mld zł na wynagrodzenia dla katechetów, a ok. 0,5 mld zł idzie na działalność edukacyjną Kościoła katolickiego. Fundusz Kościelny pochłania ,,zaledwie'' 150 mln zł. Jest oczywistym, że rezygnacja z finansowania kościoła przez państwo przyniosłaby miliardy oszczędności, jednak czy takie rozwiązanie jest możliwe? Eksperci twierdzą, że obecnie taki ruch jest nierealny. Czy w takim wypadku istnieje możliwość by opodatkować księży podatkiem PIT i podatkiem od tacy?

Śluby w plenerze są dozwolone przez prawo. Chociaż większość Polaków wierna jest tradycji zawierania małżeństwa w kościele, to coraz częściej decydujemy się na wybór innego urokliwego miejsca.

Jaka niedojrzałość czyni małżeństwo nieważnie zawartym? Czy według prawa kanonicznego zdrada jest okolicznością wskazującą na nieważność małżeństwa?

Zaburzenia psychoseksualne stanowić mogą istotny czynnik uniemożliwiający tworzenie wspólnoty małżeńskiej. Mają one różne źródło pochodzenia. W czasie starań o uznanie małżeństwa za nieważnie zawarte konieczne jest pokazanie przyczyny dewiacji. W kościelnych procesach małżeńskich (potocznie i mylnie nazywanymi rozwodami kościelnymi) kanoniści często zatem odnoszą się do genezy zaburzeń psychoseksualnych, które wskazuje współczesna psychologia.

Procedura uznania ślubu kościelnego za nieważny uległa uproszczeniu. Adwokat kościelny Marcin Krzemiński podkreśla jednak, iż zmiany te wiążą się z większą ilością spraw w sądach, co z kolei przyczynia się do wydłużenia procesu.

Udział adwokata w procesie o nieważność małżeństwa jest dla strony procesowej zabezpieczeniem wobec właściwego przedstawienia stanu faktycznego, realizacji założeń proceduralnych oraz powoduje rozwój procesu.

W odniesieniu do procesów małżeńskich warto poruszyć jedną kwestię, związana z udziałem biegłego w kościelnym procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa i ze sporządzeniem przez niego opinii. Często bowiem można spotkać się z zapytaniem o jeden z problemów w kontekście tejże opinii.

Kościół, Rozwód kościelny

Przygotowanie do małżeństwa według nowych zasad od 1 czerwca 2020 r.

Symulacja zgody małżeńskiej przesłanką do stwierdzenia nieważności małżeństwa

Istotne obowiązki małżeńskie

Prawda w kościelnym procesie małżeńskim

Wybrane zagadnienia z prawosławnego ujęcia małżeństwa

Instytucje prawa cywilnego w prawie kościelnym

Porozumienie stron w kościelnym procesie małżeńskim

Zmiany po ślubie a orzeczenie o nieważności małżeństwa

Kanoniczne przygotowanie do małżeństwa - od czerwca 2020 r. nowe przepisy

Miłość a zawarcie ważnego małżeństwa

Proces ustny a stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

Tłumacz w kościelnym procesie małżeńskim

Jakich czynności powinien unikać adwokat kościelny?

Unieważnienie sakramentów świętych

Prawa w Kościele dla cywilnych małżeństw

Nowo założona rodzina a kościelny proces małżeński

Rozwód cywilny a przyjmowanie komunii świętej

Kto może być rodzicem chrzestnym?

Odmowa chrztu dziecka a kościelny proces małżeński

Przymus adwokacki w kościelnym procesie małżeńskim?

Czy proces o nieważność małżeństwa jest kościelnym rozwodem?

Element religijności w kościelnym procesie małżeńskim

Zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

„Rozwód kościelny” a ślubne pochodzenie dzieci

„Rozwód kościelny” – kiedy apelacja nie jest możliwa?

Ponowienie kościelnego procesu o nieważność małżeństwa z tej samej przyczyny

Apelacja w sprawie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

W wyroku orzekającym „rozwód kościelny" zabroniono mi zawarcia małżeństwa. Co to znaczy?

Homoseksualizm jako przyczyna nieważnie zawartego małżeństwa

Jakie są szanse na stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego?

Mąż jest uzależniony od alkoholu. Czy mogę starać się o „unieważnienie ślubu kościelnego”?

Najważniejsze zmiany w kościelnym procesie małżeńskim

Wspólne stanowisko stron w kościelnym procesie o nieważność małżeństwa

„Rozwód kościelny" krok po kroku

Małżeństwo nieważnie zawarte z powodu braku woli posiadania dzieci

Uzależnienia jako przyczyna stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego

Przemoc a stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

RODO a kościoły i związki wyznaniowe

Nieważność małżeństwa kościelnego z powodu oziębłości seksualnej?

Gdzie złożyć skargę powodową?

Stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego a tzw. nieodcięta pępowina

Stwierdzenie nieważności małżeństwa - jakie koszty?

Wina w rozwodzie cywilnym a proces kościelny

Jak finansowany jest Kościół w Polsce?

Ślub w plenerze a prawo

Nieważnie zawarte małżeństwo według prawa kanonicznego

Stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego z powodu zaburzeń psychoseksualnych

Nieważny ślub kościelny - prostsze procedury

Adwokat przy nieważności małżeństwa kościelnego

Opinia biegłego w kościelnym procesie małżeńskim