Kategorie

RODO a kościoły i związki wyznaniowe

RODO fot. shutterstock
RODO fot. shutterstock
W jakim zakresie kościoły i związki wyznaniowe powinny stosować RODO? Prezes UODO przypomina, iż członkowie kościołów lub związków wyznaniowych powinni być informowani o swoich prawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych.

Ochrona danych osobowych w kościołach i związkach wyznaniowych

Kościoły i związki wyznaniowe nie mają pełnej autonomii przy tworzeniu swoich regulacji o ochronie danych – muszą być one dostosowane do RODO. Dlatego Prezes UODO wspiera je przy tworzeniu tych regulacji. Te związki wyznaniowe, które nie zdecydowały się na wprowadzenie odrębnych regulacji o ochronie danych, muszą pamiętać, że całkowicie podlegają pod RODO.

Polecamy: Serwis Inforlex RODO 3 m-ce + książka RODO dla kadrowych i HR

  1. Kiedy RODO ma zastosowanie do przetwarzania danych przez kościoły lub związki wyznaniowe, a kiedy przyjęte przez nie regulacje autonomiczne?

Od 25 maja 2018 r. kościoły lub związki wyznaniowe są zobowiązane do przestrzegania ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO). Jednak te kościoły lub związki wyznaniowe, które w momencie wejścia w życie RODO, stosowały już wewnętrzne zasady ochrony danych osobowych, zgodnie z art. 91 ust. 1 RODO mają dalszą możliwość stosowania autonomicznych, szczegółowych regulacji w tym zakresie. Te regulacje muszą być jedynie dostosowane do RODO.

RODO w ten sposób daje możliwość poszanowania autonomii kościołów i związków wyznaniowych o uregulowanym statusie prawnym w RP. W świetle motywu 165 preambuły do RODO, rozporządzenie nie narusza statusu przyznanego kościołom oraz związkom lub wspólnotom wyznaniowym na mocy prawa konstytucyjnego obowiązującego w państwach członkowskich.

W konsekwencji, po 25 maja 2018 r. następujące kościoły lub związki wyznaniowe poinformowały Prezesa UODO bezpośrednio lub za pośrednictwem Rządu RP o stosowaniu odrębnych szczegółowych regulacji o ochronie danych osobowych:

  • Kościół katolicki,
  • Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny,
  • Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej,
  • Kościół Ewangelicko-Augsburski,
  • Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP,
  • Kościół Boży w Polsce z siedzibą w Krakowie,
  • Społeczność Chrześcijańska Miejsce Odnowienia z siedzibą w Lublinie,
  • Wspólnota Chrześcijańska „Wrocław dla Jezusa” z siedzibą we Wrocławiu,
  • Kościół Pentekostalny w Rzeczpospolitej z siedzibą w Żorach,
  • Zbór Ewangelicko-Baptystycznego z siedzibą w Katowicach,
  • Misja Pokoleń z siedzibą w Krakowie,
  • Ewangeliczny Kościół Metodystyczny z siedzibą w Krakowie,
  • Powszechny Kościół Ludu Bożego z siedzibą w Jarocinie.

Przykładem takich szczegółowych zasad ochrony danych osobowych jest „Dekret ogólny w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w Kościele katolickim”, wydany na podstawie kan. 455 Kodeksu Prawa Kanonicznego przez Konferencję Episkopatu Polski 13 marca 2018 r., podczas 378. Zebrania Plenarnego w Warszawie.

Kościół lub związek wyznaniowy, który nie stosuje wskazanych w art. 91 RODO szczegółowych zasad ochrony danych musi w pełni przestrzegać postanowień RODO.

Jeżeli kościoły lub związki wyznaniowe, które stosują autonomiczne regulacje o ochronie danych osobowych, prowadzą także działalność regulowaną prawem państwowym, to do niej stosuje się bezpośrednio RODO. Dotyczy to np. przetwarzania danych przez prowadzone przez kościoły lub związki wyznaniowe szkoły działające na prawach szkół publicznych, czy przez podmioty mające status organizacji pożytku publicznego, domy pomocy itp. Tak samo będzie gdy podmioty kościelne będą przetwarzały dane osobowe w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej.

Warto dodać, że RODO m.in. daje kościołom lub związkom wyznaniowym możliwość przetwarzania szczególnych kategorii danych, do których, zgodnie z art. 9 RODO, zalicza się dane dotyczące przekonań religijnych. W myśl art. 9 ust. lit. d RODO jest to dopuszczalne w ramach uprawnionej działalności prowadzonej z zachowaniem odpowiednich zabezpieczeń przez fundację, stowarzyszenie lub inny niezarobkowy podmiot o celach religijnych, pod warunkiem że przetwarzanie dotyczy wyłącznie członków lub byłych członków tego podmiotu lub osób utrzymujących z nim stałe kontakty w związku z jego celami oraz że dane osobowe nie są ujawniane poza tym podmiotem bez zgody osób, których dane dotyczą.

  1. Kto w takich sytuacjach odpowiada za nadzór nad ochroną danych osobowych: UODO – kościół/związek wyznaniowy?

Zgodnie z art. 91 ust. 2 RODO, kościoły lub związki wyznaniowe, które stosują szczegółowe zasady ochrony danych osobowych, podlegają nadzorowi niezależnego organu nadzorczego, który może być organem odrębnym. Czyli nie musi to być Prezes UODO.

Po 25 maja 2018 r. Prezes UODO został poinformowany bezpośrednio lub za pośrednictwem Rządu RP o wyznaczeniu następujących niezależnych organów nadzorczych:

  • Kościelny Inspektor Ochrony Danych powołany przez Kościół katolicki,
  • Kościelny Inspektor Ochrony Danych Osobowych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego,
  • Kurator Ochrony Danych Osobowych Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej,
  • Ewangelicka Komisja Wspólna Ochrony Danych Osobowych powołana przez Kościół Ewangelicko-Augsburski i Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP,
  • Międzykościelna Komisja Ochrony Danych Osobowych, utworzona przez:
  • Kościół Boży w Polsce z siedzibą w Krakowie,
  • Społeczność Chrześcijańska Miejsce Odnowienia z siedzibą w Lublinie,
  • Wspólnotę Chrześcijańską „Wrocław dla Jezusa” z siedzibą we Wrocławiu,
  • Kościół Pentekostalny w Rzeczpospolitej z siedzibą w Żorach,
  • Zbór Ewangelicko-Baptystycznego z siedzibą w Katowicach,
  • Misję Pokoleń z siedzibą w Krakowie,

• Ewangeliczny Kościół Metodystyczny z siedzibą w Krakowie,

• Powszechny Kościół Ludu Bożego z siedzibą w Jarocinie.

Przetwarzanie danych w kościołach lub związkach wyznaniowych, które nie stosują autonomicznych regulacji w zakresie ochrony danych osobowych podlega nadzorowi Prezesa UODO. Nadzorowi Prezesa UODO podlegają także te obszary przetwarzania danych, do których bezpośrednio stosuje się RODO.

  1. Jaka jest rola Prezesa UODO w odniesieniu do kościołów i związków wyznaniowych w zakresie ochrony danych osobowych?

Artykuł 59 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych przewiduje współpracę Prezesa Urzędu z niezależnymi organami nadzorczymi powołanymi na podstawie art. 91 RODO. Polski ustawodawca przewidział także możliwość zawierania przez Prezesa UODO porozumień o współpracy i wzajemnym przekazywaniu informacji z tymi organami nadzorczymi.

W lutym 2019 roku Prezes UODO kończy spotkania konsultacyjne z przedstawicielami poszczególnych kościołów i związków wyznaniowych, które zadeklarowały stosowanie autonomicznych regulacji w zakresie ochrony danych osobowych. W najbliższym czasie Prezes UODO zamierza zawrzeć odpowiednie porozumienia o współpracy z poszczególnymi kościelnymi organami nadzorczymi.

W odniesieniu do kościołów i związków wyznaniowych, które nie stosują autonomicznych regulacji w zakresie ochrony danych osobowych, Prezes UODO ma pełne kompetencje nadzorcze, które będzie realizował przy poszanowaniu konstytucyjnej autonomii kościołów i związków wyznaniowych.

Prezes UODO wspiera wszelkie działania mające na celu zwiększanie świadomości w zakresie ochrony danych osobowych w kościołach i związkach wyznaniowych. Jedną z takich inicjatyw było objęcie przez Prezesa UODO patronatem honorowym prowadzonych na Uniwersytecie Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie studiów podyplomowych poświęconych ochronie danych osobowych w Kościele.

  1. Kto jest właściwy do rozpatrywania wniosków o usunięcie lub zmianę danych przetwarzanych przez Kościół katolicki w związku z apostazją?

W takich sprawach właściwy jest Kościelny Inspektor Ochrony Danych, a nie Prezes UODO. Zgodnie z art. 14 „Dekretu ogólnego w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w Kościele katolickim”, prawo do żądania usunięcia danych nie przysługuje w przypadku, gdy dane dotyczą udzielonych sakramentów bądź w inny sposób odnoszą się do kanonicznego statusu osoby. Tego typu wniosek powinien zostać odnotowany w zbiorze i zobowiązuje administratora do niewykorzystywania danych objętych wnioskiem bez zgody ordynariusza miejsca lub wyższego przełożonego instytutu życia konsekrowanego lub stowarzyszenia życia apostolskiego.

Ta kwestia była przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych przed rozpoczęciem stosowania RODO. Dla przykładu warto wskazać na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2018 r. (sygn. akt I OPS 6/17), w którym stwierdzono, że „GIODO jako organ administracji publicznej nie powinien wkraczać w zastrzeżoną dla Kościoła sferę wykonywania jego zadań statutowych i rozstrzygać kto jest członkiem danej wspólnoty wyznaniowej, ani też ingerować w treść ksiąg kościelnych. Czynności podejmowane w procedurze formalnego wystąpienia z Kościoła katolickiego, w tym adnotacje w akcie chrztu są w całości uregulowane w aktach prawnych Kościoła katolickiego. A zatem, organ ustala przynależność do Kościoła wyłącznie na podstawie dowodu, jakim jest akt chrztu z adnotacją o wystąpieniu z Kościoła. Ustalenie tego faktu na podstawie innych dowodów jest niedopuszczalne”.

Obecnie w tego typu sprawach Prezes UODO wydaje postanowienia o odmowie wszczęcia postepowania. Po 25 maja 2018 r. liczba tego typu skarg jest niewielka.

  1. Jakie mamy prawa w zakresie ochrony danych osobowych przetwarzanych przez Kościoły lub Związki wyznaniowe?

Członkowie kościołów lub związków wyznaniowych powinni być informowani o swoich prawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych. Służą im również pozostałe prawa gwarantowane przez RODO. W sytuacjach objętych nadzorem przez kościelne organy nadzorcze takim osobom służy skarga do nich.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: UODO
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Prawo
    1 sty 2000
    16 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.