Pracownik, Radca prawny

Choć z założenia to pracownik jest słabszą stroną stosunku pracy, to w niektórych przypadkach to pracodawcom przydałaby się ochrona przed niezgodnymi z prawem działaniami zatrudnionych. To rozwiązanie z 2023 roku budzi kontrowersje. Nic jednak nie wskazuje na to, aby miało się zmienić.

Elastyczne rozwiązania, choć mają swoje uzasadnienie, często zachęcają do nadużyć. Tak stało się w przypadku zwolnienia z powodu siły wyższej, które miało zabezpieczać pracowników, a stało się narzędziem powszechnie wykorzystywanym niezgodnie z jego celem. Wszyscy o tym wiedzą, a jednak nie zanosi się na zmiany.

Polacy należą do najbardziej zapracowanych narodów Unii. Pracujemy prawie 3 godziny tygodniowo dłużej niż przeciętnie w UE. Rocznie daje to prawie 150 godzin — niemal dodatkowy miesiąc pracy. To trochę tak, jakby dla przeciętnego pracującego w Polsce rok miał nie 12, ale 13 miesięcy. A gdy doliczyć dojazdy, robi się z tego swoista „czternastka”. Tylko że nie trafia ona na konto, tylko znika w korkach, autobusach i pociągach.

Prawo do odprawy emerytalnej lub rentowej mają osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, a także wyboru. Pracownik tylko raz otrzyma to świadczenie. Wysokość odprawy z tytułu przejścia na emeryturę lub rentę nie jest uzależniona od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

Czy pracownik, który nie złożył wniosku o wczasy pod gruszą i ich nie otrzymał, został przez pracodawcę oszukany? Czy świadczenie należy wypłacić każdemu? Obowiązujące w tym zakresie przepisy są bardzo lakoniczne, co nie oznacza, że możliwa jest w tym zakresie dowolność. Trzeba przestrzegać określonych zasad, ale najpierw trzeba dołożyć starać by je poznać.

Trzeba jednak zacząć od tego, że pierwszy weekend czerwcowy wcale nie musi być dłuższy od innych. Z formalnego punktu widzenia piątek, choć następuje po świątecznym i ustawowo wolnym od pracy czwartku, nie jest bowiem dniem wolnym od pracy. W praktyce jednak dla zdecydowanej większości pracujących to dzień wolny, chociażby decyzją dyrektora czy właściciela firmy.

Dyrektor zatrudniony na podstawie umowy o pracę płaci z własnej kieszeni za studia związane z restrukturyzacją firmy i rozszerzeniem zakresu obowiązków. Chce zaliczyć czesne do kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy. Fiskus odmawia. Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 19 maja 2026 r. przypomina zasadę, którą łatwo przeoczyć: pracownik i przedsiębiorca rozliczają koszty według odmiennych reguł.

Pewne zasady postępowania są oparte jedynie na zwyczaju. Warto od czasu do czasu pochylić się nad nimi i skonfrontować je z tym, co wynika z obowiązujących przepisów, by mieć pewność, że swoim działaniem nie łamiemy prawa. Dotyczy to w szczególności pracodawców, którzy często niezgodnie z przepisami odmawiają pracownikom korzystania z przysługujących im uprawnień.

Wczasy pod gruszą przysługują pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę, których pracodawca utworzył Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). Warunkiem otrzymania świadczenia jest wykorzystanie co najmniej 10 kolejnych dni urlopu wypoczynkowego oraz złożenie wniosku wraz z oświadczeniem o sytuacji materialnej. Osoby pracujące na umowie zlecenie, o dzieło lub prowadzące własną działalność gospodarczą co do zasady nie są uprawnione do tego świadczenia.

Należące do samorządu woj. śląskiego Koleje Śląskie, które dotąd zatrudniają ok. 1,4 tys. pracowników, planują zwiększyć do końca dekady tę liczbę do ok. 2 tys. Obok bieżącej rekrutacji, m.in. maszynistów i pracowników zaplecza, współpracują pod tym kątem z trzynastoma szkołami i uczelniami.

To dość częsta i wywołująca sporo wątpliwości sytuacja. Pracownik ma zaległy urlop ale nie wypełnia wniosków urlopowych i „chomikuje” ten urlop na przyszłość. Na różne nieprzewidziane sytuacje, na długie wakacje, czy z innych przyczyn. Dla pracodawcy to kłopot, bo może być w niektórych sytuacjach ukarany za to grzywną przez Państwową Inspekcję Pracy od 1 tys. do 30 tys. zł (art. 282 § 1 pkt 2 kodeksu pracy). A ponadto pracodawca może być zobowiązany do tworzenia tzw. rezerw (tak naprawdę są to bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów) w bilansie na o wynagrodzenia za czas urlopu zaległego (niewykorzystanego w terminie). Czy zatem pracodawca może zmusić (tj. skutecznie skłonić metodami zgodnymi z prawem) pracownika do wykorzystania urlopu lub zaległego urlopu z poprzedniego roku? Przecież urlop to uprawnienie pracownika i jest udzielany na wniosek pracownika.

Rynek pracy żyje zmianami na gruncie prawa pracy, które dopiero mają nadejść. Warto jednak pamiętać również o tych, które choć obowiązują już od pewnego czasu, wciąż przysparzają pracodawcom trudności.

Czy termin raz zaplanowanego urlopu wypoczynkowego można zmienić? To zależy od kilku okoliczności. W jednych zakładach pracy nie ma z tym problemów, a w innych niezbędne jest spełnienie warunków wynikających z przepisów.

W 2026 r. pracownikom brakuje kompetencji do rewolucyjnych zmian w firmach. Tylko 25% pracodawców twierdzi, że posiada odpowiednią kadrę do rozwoju firmy na miarę postępu technologicznego. Jakich kompetencji brakuje na rynku pracy?

Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu poparło projekt zmian dotyczących wymiaru urlopu, których celem jest zachęcenie zwłaszcza młodszych osób do podjęcia pracy. Proponowane modyfikacje miały również stanowić formę gratyfikacji dla obecnie zatrudnionych pracowników. Teraz decyzję w tej sprawie podjęła sejmowa komisja zajmująca się propozycją.

Otrzymanie wypowiedzenia z pracy to potężny stres. Wielu pracowników w przypływie emocji uważa, że jeśli nie podpisze dokumentu, zwolnienie będzie nieważne. Czy odmowa przyjęcia pisma od pracodawcy rzeczywiście może uratować etat? Wyjaśniamy, jak przepisy prawa pracy regulują tę kwestię i jakie błędy najczęściej popełniają zatrudnieni.

Emeryci są uprawnieni do korzystania z ZFŚS, a pracodawcy nie mogą pozbawić ich tego prawa ani wprost, ani pośrednio. Choć kiedyś akceptowano kontrowersyjne zapisy regulaminów funduszu, to obecnie kierunek interpretacyjny się zmienił.

Outsourcing pracowniczy od lat pomaga firmom obniżać koszty i zwiększać elastyczność zatrudnienia. W 2026 roku pytania „outsourcing a umowa zlecenie”, „outsourcing umowa o pracę” oraz jak przygotować skuteczną umowę outsourcingu pracowniczego pojawiają się równie często, co rozważania o opłacalności B2B i ryczałtu. Ten przewodnik wyjaśnia krok po kroku, czym jest outsourcing, jak skonstruować bezpieczną umowę outsourcingu pracowników, kiedy lepsza będzie umowa zlecenie lub umowa o pracę oraz jak policzyć całkowity koszt (TCO) i realny zwrot (ROI) z takiej decyzji.

Czy wdrożenie w Polsce regulacji dotyczących wzmocnienia stosowania zasady równości przejrzystości płac będzie oznaczało dla pracowników podwyżki? W niektórych przypadkach może tak się zdarzyć. Jednak równie prawdopodobne jest to, że pracodawcy zechcą niektóre wynagrodzenia obniżyć. Dlaczego?

4 maja 2026 r. na stronach RCL pojawił się nowy projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (nr z wykazu UC 127). Opublikowano także projekt rozporządzenia MRPiPS ws. szczegółowych informacji o wskaźnikach zawartych w sprawozdaniu dotyczącym luki płacowej między pracownikami płci żeńskiej i męskiej, sposobu i wzoru ich obliczania.

Pracownicy zatrudnieni na umowach o pracę, w przypadku, gdy ich praca wykracza poza „urzędowe” godziny pracy, mogą sprawdzić, czy przysługuje im dodatek za w porze nocnej. Nie chodzi o to, by cała praca była wykonywana nocą. Wystarczy jedna godzina – która zgodnie z Kodeksem pracy – zaliczana jest do godzin pracy w porze nocnej, by otrzymać dodatek.

U pracodawców działających w sektorze prywatnym rozpoczyna się stosowanie znowelizowanych regulacji dotyczących stażu pracy. Przed nimi wyzwania, z którymi pracodawcy budżetowi w większości już się uporali. Na co trzeba uważać?

Czy proces poszukiwania pracowników uległ w grudniu 2025 roku drastycznym zmianom? Wielu pracodawców może zadawać sobie to pytanie, bo jak wynika z informacji udostępnianych w przestrzeni publicznej, w rekrutacji miała wręcz miejsce rewolucja, a PIP tylko czeka na to, by przyłapać pracodawcę na błędzie. A jak jest naprawdę?

Sejm zakończył prace nad istotną nowelizacją ustawy o radcach prawnych (druk nr 1963), a projekt trafił do Senatu. Przyjęte zmiany odpowiadają na współczesne wyzwania rynku prawniczego, wprowadzając m.in. rewizję systemu ubezpieczeń OC, uszczelnienie ochrony danych oraz trwałe umocowanie pracy zdalnej w strukturach samorządu. Nowe przepisy doprecyzowują także granice tajemnicy zawodowej i ułatwiają współpracę międzykorporacyjną. Poniżej przedstawiamy kluczowe elementy reformy, która ma zmodernizować funkcjonowanie zawodu, zachowując najwyższe standardy bezpieczeństwa klientów.

Wiele pracowników myśli, że tzw. benefity - korzyści pozapłacowe, należą się bezwzględnie. Okazuje się jednak, że przepis art. 16 Kodeksu Pracy zawiera jedno sformułowanie, które całkowicie zmienia perspektywę. Czy zatem pracownik może mieć roszczenie o korzyści pozapłacowe? Z analizy przepisów wynika ciekawy wniosek, podobnie jak z raportu dot. benefitów o charakterze żywnościowym, na który decyduje się coraz więcej pracodawców.