Przedsiębiorca, Pracodawca

Zasady korzystania z narzędzi AI przez pracodawców i pracowników – czy AI Act wystarczy? Co zmieni planowana ustawa o systemach AI w Polsce dla firm i instytucji? Czy pracownik może odmówić wykonania polecenia wygenerowanego przez AI? Czy można zwolnić pracownika za potajemne korzystanie z narzędzi AI? W szczegółowym wywiadzie na nasze pytania odpowiada radca prawny Marietta Poźniak.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej do 20. maja 2026 r. - jak wygląda ryczałt, podatek liniowy, skala podatkowa? Co się zmieniło? Najważniejsze daty dla przedsiębiorców w 2026 r.

Przez ostatnie lata polski rynek pracy wypracował dość wygodną równowagę. Prawo zakazywało zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie w rzeczywistości istniał stosunek pracy — ale egzekwowanie tego zakazu wymagało procesu sądowego. Postępowanie ciągnęło się latami, a ryzyko dla pracodawcy było stosunkowo niewielkie. To się zmieniło. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może samodzielnie — bez wyroku sądu — wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że łącząca strony umowa jest w rzeczywistości stosunkiem pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ocenić ryzyko prawne i biznesowe oraz jak się przygotować na ewentualną kontrolę ze strony PIP.

Pracodawca, który w 2026 r. zatrudni emeryta zarejestrowanego w urzędzie pracy, może otrzymać nawet 2403 zł miesięcznej dopłaty do jego wynagrodzenia. Program obejmuje również osoby po 70. roku życia i pozwala ograniczyć koszty zatrudnienia o ponad 14 tys. zł rocznie. Dopłata nie trafia jednak do firmy co miesiąc, a w części przypadków urząd pracy może zażądać zwrotu otrzymanych środków.

Czy każdy pracownik powinien przejść obowiązkowe szkolenie z zakresu pierwszej pomocy na koszt pracodawcy? Petycja w tej sprawie wpłynęła w marcu 2026 r. do resortu pracy. Jej autor argumentował, że pierwsza pomoc to kompetencja ponadczasowa, która powinien posiadać każdy, niezależnie od wieku i miejsca zamieszkania.

Umowy zlecenia budzą kontrowersje. Z założenia powinny być podstawą elastycznej współpracy, ale w praktyce zyskały przydomek śmieciowych. W ostatnim czasie stały się też przedmiotem zwiększonego zainteresowania rządzących i Państwowej Inspekcji Pracy. Dlaczego? Warto znać obowiązujące zasady, żeby uniknąć zbędnych komplikacji.

Reforma PIP to nie tylko przekształcanie umów zlecenia w umowy o pracę. Już niedługo kary grzywny, którymi będą zagrożeni pracodawcy łamiący prawa pracowników będą dwukrotnie wyższe. Czy to przyczyni się do bardziej sumiennego przestrzegania przez nich obowiązujących zasad?

Czy pracodawca musi wyrazić zgodę na urlop na żądanie pracownika? Choć przez wiele lat przyjmowano, że nie, to jednak w praktyce wykształcił się pogląd, zgodnie z którym żądanie pracownika podlega pewnym ograniczeniom. W tej sprawie wypowiedział się ostatnio Główny Inspektor Pracy. Co powiedział?

W styczniu 2026 r. zmieniły się zasady wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Od tego czasu kluczowy jest termin 10 dni. Czego dotyczy i kto musi o nim pamiętać? Zasady powinni znać zarówno pracodawcy, jak i pracownicy.

Czy pracodawca może zwolnić rodzica małego dziecka? To pytanie często pada, a jak się okazuje odpowiedź na nie wcale nie jest taka oczywista. Wszystko zależy od okoliczności, a w szczególności od tego czy rodzic małego dziecka korzysta z urlopu związanego z opieką nad dzieckiem. Wiele zależy też od zachowania rodzica-pracownika (i potencjalnych naruszeń z jego strony) ale i od sytuacji finansowej pracodawcy jak i związków zawodowych. Poniżej szczegóły zakresu ochrony rodziców-pracowników przed rozwiązaniem stosunku pracy, ale i przedstawienie wyjątków - sytuacji, kiedy do takiego rozwiązania dojść może.

Jeszcze kilka lat temu hejt w pracy traktowano jak „szum w tle”. Dziś ten sam „szum” coraz częściej staje się realnym problemem prawnym, dowodowym i wizerunkowym dla pracodawcy. Bo hejt to nie tylko emocje. To konkretne zachowania, które – jeśli są powtarzalne, publiczne albo tolerowane przez organizację – mogą prowadzić do dokładnie takich skutków jak mobbing. I coraz częściej to właśnie hejt jest pierwszym testem: czy pracodawca naprawdę dba o bezpieczne i godne warunki pracy, czy tylko deklaruje to w polityce HR.

Wraz z rozwojem technologii, rozwijają się też stosunki społeczno-gospodarcze. Cyfryzacja i tokenizacja dotarła i do stosunku pracy. Już wcale nie takie oczywiste jest to, że dodatkowe świadczenia pracownicze mogą mieć formę tylko pieniężną, benefitów czy deputatów. We współczesnych realiach prym mogą wieść tokeny. I tutaj z odpowiedzią na wiele prawno-pracowniczych wątpliwości przychodzi nam wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, III AUa 1247/24 - bardzo świeży i aktualny bo z 19 lutego 2025 r. Już da się słyszeć głosy, że to będzie przełom dla pracowników i pracodawców, tokeny w zamian za podwyżkę - to jest novum. Zaprezentowana przez sąd wykładnia daje ugruntowanie dla programów motywacyjnych dla pracowników opartych na technologii blockchain.

Coraz częściej śluby odbywają się nie tylko w soboty, ale również w piątki. To jednak rodzi nieco więcej problemów organizacyjnych związanych ze stawieniem się na nich wszystkich zaproszonych gości. Powszechnie wiadomo, że w związku z tego rodzaju wydarzeniem pracownikom zawierającym związek małżeński i ich najbliższym przysługują szczególne uprawnienia. Ale czy to dotyczy również rodzeństwa młodej pary?

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.

Implementacja unijnej dyrektywy Women on Boards w polskim prawie, mająca nastąpić do 30 czerwca 2026 r., stała się punktem wyjścia do debaty zorganizowanej przez redakcję „Personelu i Zarządzania” pod hasłem „Czy dyrektywa Women on Boards wzmacnia czy osłabia ideę przywództwa opartego na wynikach?”. Dyskusja szybko pokazała, że rozmowa o parytetach to w rzeczywistości rozmowa o czymś znacznie głębszym – o widzialności, relacjach władzy, odpowiedzialności, wpływie i nowym modelu przywództwa.

Czy to prawda, że pracownik 50+ mniej kosztuje pracodawcę? Za pracownika po 50. roku życia pracodawca płaci chorobowe przez 14 dni. W przypadku młodszych pracowników wynagrodzenie chorobowe wypłacane jest do 33 dnia niezdolności do pracy. Dopiero od 34. dnia wypłatę przejmuje ZUS. Przy starszych pracownikach Zakład zaczyna płacić już od 15. dnia choroby.

W Polsce w 2025 roku zjawisko wypalenia zawodowego osiągnęło skalę, która nie może być ignorowana – według badań prof. Dominiki Maison z Uniwersytetu Warszawskiego aż 64% Polaków deklaruje, że doświadczyło objawów wypalenia zawodowego, a 80% uważa je za poważny problem . Stan ten, choć najczęściej kojarzony z pracownikami etatowymi, coraz bardziej dotyka także przedsiębiorców - ludzi, których działalność powinna być realizacją misji, a często staje się źródłem chronicznego stresu i utraty sensu pracy.

Pierwszy okres stosowania nowych czy znowelizowanych regulacji prawnych często wiąże się w praktyce z szeregiem wątpliwości, szczególnie tych związanych z odpowiednim postępowaniem w okresie przejściowym. Tak jest również w przypadku przepisów dotyczących stażu pracy. I choć MRPiPS wyjaśnia jak należy postępować, pracodawcy wciąż mają wątpliwości.

Dłużnik nie uniknie egzekucji zmieniając pracę. W świadectwie pracy trzeba zamieścić wymagane informacje dotyczące realizacji dokonanego zajęcia i tym samym zapewnić ciągłość egzekucji. Musi zrobić to pracodawca, na którego przepisy nakładają szereg obowiązków związanych z zajęciem wynagrodzenia za pracę.

Czy work life blending ma szansę porwać pracodawców i pracowników równie mocno, jak swego czasu work life balance? Choć obowiązujące przepisy dają stronom stosunku pracy wiele możliwości na dostosowanie łączącej ich relacji do swoich potrzeb, to jednak wymagają też stosowania jasno określonych zasad.

Zatrudnianie pracowników wykonujących pracę z terytorium Polski przez zagraniczne firmy przestało być wyjątkiem. Polska jest jednym z krajów posiadających specjalistów wysokiej rangi z różnych sektorów, szczególnie w IT, programowaniu, analizie danych oraz inżynierii. Aby móc zatrudnić wykwalifikowanych specjalistów z Polski, wcale nie trzeba inwestować w kosztowną relokację pracownika do innego kraju. W praktyce coraz częściej to nie spółka wchodzi do Polski, lecz pracownik „wprowadza" do niej zagranicznego pracodawcę.

Jest nowa wersja portalu dla poszukujących pracy i pracodawców: zielonalinia.gov.pl. Czy zmienił się zakres świadczonych usług? Jak korzystać ze Strefy Użytkownika?

Uproszczenie definicji mobbingu, większa ochrona przed działaniami niepożądanymi w miejscu pracy, ale też przed fałszywymi oskarżeniami, a do tego wyższe rekompensaty dla osób, które doświadczyły mobbingu – to główne założenia projektu ustawy, który powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W dniu 17 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt.

W konkursie Top Employers po raz trzeci z rzędu w gronie 10. najlepszych pracodawców w kraju widzimy Nationale-Nederlanden. Pytamy więc członkinię zarządu ds. HR, Liwię Kwiecień, jak można zostać jednym z najlepszych pracodawców w Polsce.

11 lutego 2025 r. weszła w życie ustawa, będąca inicjatywą poselską Klub Parlamentarnego Koalicja Obywatelska, która wprowadziła nowe święto państwowe, przypadające na dzień 14 lutego. Czy – zgodnie z ww. przepisami – jest to jednak również dzień wolny od pracy dla Polaków?