Rodzice, świadczenie wychowawcze

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przy stosowaniu przepisów regulujących przyznawanie świadczenia nadrzędne świadczenie powinno mieć dobro dziecka. Sąd nie poparł literalnej wykładni przepisów, która uzależnia otrzymanie świadczenia dobry start i świadczenia wychowawczego od złożenia wniosku o przysposobienie dziecka.

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.

Rodzice często nie wiedzą, że przez sześć miesięcy od ogłoszenia wyników egzaminu ósmoklasisty mają prawo stanąć "oko w oko" z arkuszem, który zadecydował o ocenie ich dziecka. To nie tylko formalność – to realna szansa, by sprawdzić, czy żadna pomyłka nie zaniżyła wyniku dziecka i de facto nie zdecydowała o dalszym wyborze szkoły a nawet przyszłości zawodowej. Jednak procedura jest i trzeba jej dochować. Zatem jak kształtuje się wgląd do pracy z egzaminu ósmoklasisty – jakie są prawa ucznia i rodzica?

Wracamy z ważnym tematem, jest aktualizacja! Świadczenie wychowawcze powszechnie znane jako program 800+ zostało stworzone, aby wspierać rodziców w opiece nad dziećmi i pokrywaniu ich potrzeb. Chociaż w teorii przekazywane środki powinny poprawiać sytuację materialną całych rodzin, w praktyce spora część kwoty bywa wydawana na cele zupełnie niezwiązane bezpośrednio z najmłodszymi – na bieżące wydatki domowe, a niekiedy nawet na wyłącznie osobiste potrzeby opiekunów. Nie jest to bynajmniej atak na rodziny, a jedynie obserwacja powszechnie spotykanej rzeczywistości, z którą zgadza się wiele osób. Powstaje zatem pytanie, czy taki sposób wykorzystywania świadczenia może skłonić do zmiany jego formy, na przykład zastąpienia przelewów gotówkowych bonami celowymi, które będzie można wydać wyłącznie na potrzeby dziecka.

Jedną z ulg podatkowych, która przysługuje w ramach rozliczenia podatku dochodowego za 2025 r., jest ulga na dziecko (inaczej zwana ulgą prorodzinną). W ramach rocznego rozliczenia podatku dochodowego – rodzice (którzy spełniają określone kryteria ustawowe) mogą pomniejszyć swój podatek lub otrzymać zwrot w wysokości od 1 100 do nawet 2 700 zł na każde dziecko (w zależności od tego, ile „uprawnionych” dzieci jest w danej rodzinie). Jest przy tym sposób, aby pieniądze ze zwrotu, trafiły na konta rodziców najpóźniej do 1 kwietnia 2026 r. (a w niektórych przypadkach – nawet do 17 marca 2026 r.).

Ponad 1,4 mln dzieci w wieku 7–12 lat w Polsce korzysta z mediów społecznościowych i komunikatorów, mimo że formalnie dostęp do takich platform jest możliwy dopiero od 13. roku życia – wynika z raportu „Internet dzieci 2025” przygotowanego przez Gemius/PBI.

Rodzicom co najmniej trojga dzieci – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. Okazuje się jednak, że z popularnego świadczenia, jaką jest Karta Dużej Rodziny (bo o niej mowa) – mogą, w określonych przypadkach, skorzystać również rodzice, którzy utrzymują obecnie wyłącznie dwoje dzieci.

Choć kwota 800 zł na dziecko jest już standardem, rodzice muszą pamiętać o corocznym dopełnieniu formalności, aby zachować ciągłość wypłat. Nabór wniosków na nowy okres świadczeniowy (trwający od 1 czerwca) tradycyjnie ruszył 1 lutego. Sprawdź, do kiedy musisz wysłać dokumenty do ZUS, aby nie stracić ani jednej raty świadczenia.

Od 1 lutego 2026 roku zmienią się zasady wypłaty świadczenia wychowawczego, tzw. 800 plus, dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR. Prawo do świadczenia będzie zależeć od aktywności zawodowej osoby, która składa wniosek, w miesiącu poprzedzającym jego złożenie. Dziecko będzie musiało uczęszczać do szkoły w Polsce.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował w komunikacie z 27 stycznia 2026 r., że od 1 lutego 2026 r. zmienią się zasady wypłaty świadczenia 800+ dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR. Nowe przepisy obejmą około 150 tys. osób, które będą miały obowiązek ponownie złożyć wniosek oraz spełnić warunek aktywności zawodowej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych publikuje istotne wytyczne dotyczące warunków, w jakich świadczenie 800 plus może zostać cofnięte w 2026 roku. Obywatele powinni dokładnie przeanalizować obowiązujące regulacje, aby uniknąć potencjalnej utraty wypłat 800 plus. Oto szczegóły.

Na podstawie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (art. 5 ust. 2a), w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego (tzw. 800 plus) ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. W praktyce jednak przed orzeczeniem rozwodu świadczenie przyznawane jest jednemu z rodziców w pełnej wysokości. Czy zatem ZUS ma podstawy do żądania w takiej sytuacji zwrotu połowy wypłaconych świadczeń?  Odpowiedź na to pytanie zawiera uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu wydanego 18 lipca 2024 r., sygn. akt: IV SA/Wr 768/23.

Choć, być może, nie wszyscy mają tego świadomość – rodzice mają prawo do uzyskania zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub za czas którego przysługiwać im będzie prawo do zasiłku opiekuńczego, w celu sprawowania opieki nie tylko nad chorym, ale również nad zdrowym dzieckiem. I co więcej – pracodawca nie może im odmówić udzielenia tych dni wolnych od pracy. Ile dni zwolnienia od pracy, w jakich okolicznościach, w jaki sposób i na jakich warunkach, mogą uzyskać rodzice, w celu osobistego sprawowania opieki nad zdrowym dzieckiem?

Chociaż poddawanie dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnych – co do zasady – nie może nastąpić pod przymusem bezpośrednim, nie oznacza to jednak, że rodzicom, którzy nie wywiązują się z powyższego obowiązku (wobec dziecka, u którego nie występują przeciwwskazania do wykonania szczepienia) – nie grożą żadne konsekwencje. Mogą oni bowiem zostać ukarani grzywnami w łącznej wysokości sięgającej przeszło 50 tys. zł, ograniczeniem władzy rodzicielskiej, a w jednym z miast w Polsce – niezaszczepione dzieci nie będą również przyjmowane do publicznych żłobków.

Stres rodzicielski może wpływać na sposób, w jaki dzieci korzystają z urządzeń ekranowych. Najnowsze badania pokazują, że rodzice częściej udostępniają smartfony i tablety swoim dzieciom w sytuacjach napięcia, co może prowadzić do nadużywania technologii przez najmłodszych. Eksperci podkreślają, że kluczowe jest wsparcie rodziców i edukacja w zakresie zdrowego korzystania z ekranów.

Dzieci w Polsce spędzają w internecie nawet kilka godzin dziennie, a rodzice zwykle nie zdają sobie z tego sprawy. Samorządowcy i eksperci podczas kongresu Local-SoMe’25 ostrzegają: bez odważnych regulacji i realnego egzekwowania zasad przez platformy społecznościowe problem będzie narastał.

Dlaczego sprawa zagranicznej darowizny od rodziców budzi tyle emocji – i co dokładnie odpowiedziała skarbówka w sytuacji, gdy darowizna trafia na konto w Japonii, a obdarowana przebywa w Polsce na podstawie pobytu czasowego.

ZUS odmawia przyznania świadczenia, mającego zapewnić niezbędne środki utrzymania rodzicom-seniorom, którzy zrezygnowali z zatrudnienia, aby wychowywać dzieci lub z tego powodu w ogóle go nie podjęli (tj. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w ramach programu „Mama 4 plus”), jeżeli opieka nad co najmniej jednym z czworga dzieci (które nie jest również dzieckiem własnym ani dzieckiem współmałżonka) nie została formalnie uregulowana (tj. nie zostało ono przysposobione ani przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej). Samo sprawowanie faktycznej opieki nad co najmniej czwórką dzieci, nie przesądza zatem o prawie do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Brak wychowania dziecka przez cały okres od jego narodzin do pełnoletności – podstawy odmowy przyznania przez ZUS ww. świadczenia, już jednak stanowić nie może.

Matczyna Emerytura (RŚU) gwarantuje minimalne świadczenie (ok. 1780 zł brutto) matkom, które wychowały czworo lub więcej dzieci i nie wypracowały stażu. Maksymalny dodatek roczny to 4800 zł. Świadczenie przysługuje od 60. roku życia matki i wymaga złożenia wniosku w ZUS, gdyż nie jest przyznawane automatycznie.

Samotne rodzicielstwo stawia przed rodzicami wiele wyzwań, zarówno emocjonalnych, jak i finansowych. W Polsce system prawny oferuje szereg narzędzi i wsparcia, które mają ułatwić funkcjonowanie samotnego rodzica. Wiedza na temat przysługujących uprawnień jest kluczowa, aby w pełni korzystać z ochrony, jaką zapewniają przepisy. Dotyczy to zarówno aspektów socjalnych, jak i kwestii zatrudnienia.

W związku z pogłębiającym się problemem tzw. sharentingu, który polega na upowszechnianiu w środowisku cyfrowym, w szczególności w mediach społecznościowych, wizerunku dzieci przez rodziców i inne osoby – na skutek podjętej w tej sprawie interwencji przez Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) – Ministerstwo Cyfryzacji zajęło stanowisko w sprawie wprowadzenia w Polsce generalnego, ustawowego zakazu (lub ograniczenia) zamieszczania w internecie zdjęć dzieci.

Choć pracownicy powinni mieć możliwość uzyskania od pracodawcy jako podmiotu profesjonalnego informacji o swoich prawach, często zdarza się, że nie jest to najlepsze źródło informacji. Tak bywa w przypadku korzystania z dni zwolnienia na opiekę nad dzieckiem.

Aż 96 procent rodziców uważa, że nauka o pieniądzach powinna zaczynać się dużo wcześniej niż w szkole średniej. Zamiast czekać, coraz częściej sami wprowadzają dzieci w świat finansów – poprzez kieszonkowe, zakupy czy zabawę w sklep.

To dobra wiadomość dla rodziców pracujących na zmiany albo wracających późno z pracy. Od 1 września miejskie przedszkola w Sosnowcu będą czynne aż do godziny 20:00 – zapowiada Damian Żurawski, przewodniczący Komisji Oświaty w Urzędzie Miejskim w Sosnowcu.

800 czy 1000 plus nie wystarczy. Dlaczego? Bo ci rodzice mogą słono zapłacić za swoje zachowanie wobec dzieci i to tysiące złotych. Odszkodowanie czy zadośćuczynienie za naruszenie tych podstawowych praw dziecka może być naprawdę wysokie.