Sędzia, Notariusz

Po przeszło 20 latach z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości zostały przygotowane zmiany do rozporządzenia w sprawie maksymalnej taksy notarialnej. Modyfikacje mają dotyczyć między innymi opłat związanych z testamentami oraz innymi czynnościami dotyczącymi spraw spadkowych.

Coraz więcej osób decyduje się dziś na sporządzenie testamentu, a wielu wybiera w tym celu notariusza. Często jednak jest tak, że po śmierci bliskiego, rodzina nie wie, czy dokument w ogóle istnieje i gdzie może się znajdować. Jak więc sprawdzić, czy zmarły pozostawił testament?

Ministerstwo Rolnictwa przedstawiło projekt ustawy, który zmieni zasady życia na wsi. Każdy, kto kupi nieruchomość poza granicami miasta, będzie musiał podpisać u notariusza oświadczenie o akceptacji uciążliwości rolniczych. Rolnicy zyskają ochronę przed pozwami sąsiadów - bywały przecież sprawy o za głośno piejącego od rana koguta. To już etap konsultacji, który potrwa do 30 kwietnia 2026 r.

Spadkobiercy będą mieli łatwiej - Prezydent Karol Nawrocki podpisał 12 grudnia 2025 r. nowelizację prawa o notariacie. Wprowadza ona możliwość złożenia stosownego wniosku jeszcze u notariusza. To znaczne ułatwienie i uproszczenie, bowiem dotychczas z takimi wnioskami trzeba było załatwiać sprawy w sądach.

Kto może skorzystać ze zwolnienia z kosztów sądowych i notarialnych? Dla kogo bezpłatna pomoc prawna? Oto najważniejsze informacje na 2025 rok!

Jeszcze przed pandemią Covid-19 istniała możliwość zdalnego przeprowadzenia rozprawy sądowej, jednak z pewnością nie było to tak powszechne jak w trakcie pandemii i aktualnie. Zdalne rozprawy sądowe niekiedy są bardzo pomocne (szczególnie gdy rozprawa odbywa się na drugim końcu Polski). W praktyce bywa z tym różnie. Oczywiście pełnomocnik działa w jak najlepszym interesie mocodawcy, jednak często zdarzają się problemy techniczne, sekretariaty sądów nie przesyłają linków i kodów do logowania czy mylą to, a przesłuchania czy zeznania świadków nie wyglądają tak samo jak w rzeczywistości (choć wszystkie procedury teoretycznie muszą być dochowane). Zdarzyło się ostatnio też tak, że sędzia nie chciał pokazać na kamerce całego składu sędziowskiego. Wszystko to zmierza do przedłużania danego procesu sądowego, który przecież i tak trwa wiele, wiele lat oraz narusza prawo do sądu.

Prokurator Artur Kaznowski z Prokuratury Krajowej poinformował, że Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy nałożył trzymiesięczny areszt tymczasowy na b. sędziego Tomasza Sz. Sąd podzielił argumenty prokuratora, uznając, że zgromadzone dowody w dużym stopniu potwierdzają popełnienie zarzucanego czynu przez podejrzanego.

Taksa notarialna to wynagrodzenie, jakie pobiera notariusz za dokonanie czynności notarialnych. Ważną ich grupę stanowią czynności związane z dziedziczeniem. Ile trzeba zapłacić notariuszowi za sporządzenie dokumentów dotyczących dziedziczenia? Wyjaśniamy.

Nawet 300 tys. zł trzeba zapłacić za ogródek działkowy z budynkiem w Poznaniu! I to mimo, że takiej działki nie można kupić, ale jedynie nabyć prawo do korzystania z niej. Nie można na niej także mieszkać przez cały rok! A o to często pytają notariusza zainteresowani kupnem takiej działki, a seniorzy o możliwość zapisania nieruchomości wnukom bądź przyjaciołom. 

Brakuje sędziów. Na koniec pierwszego kwartału br. w 30 sądach rejonowych, zajmujących się sprawami upadłościowymi, orzekało ponad 220 sędziów, czyli tylu co na koniec zeszłego roku. Spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych jest bardzo dużo, a od szybkiego ich procesowania zależy bezpieczeństwo i pewność obrotu gospodarczego. Czy ustawodawca ma sposób na to, by usprawnić procedurę?

Akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza jest jednym ze sposobów ustalenia, kto nabył spadek pozostawiony przez zmarłego. Kiedy możliwe jest stwierdzenie nabycia spadku u notariusza? Ile kosztuje akt poświadczenia dziedziczenia?

Od 28 lat notariusze praktykują doliczanie podatku od towarów i usług do taksy notarialnej. Zdaniem Ministra Finansów jest to nieprawidłowe ale resort finansów nie podjął działań ani w celu zmiany przepisów ani w celu zmiany praktyki notariuszy. Także zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich obowiązujące prawo nie pozwala na podwyższenie wynagrodzenia notariusza o VAT. Po wyjaśnieniach Krajowej Rady Notarialnej, Ministra Finansów oraz Ministra Sprawiedliwości Marcin Wiącek zwrócił się do posłów i senatorów o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w celu doprecyzowania przepisów. Sprawę zainicjował portal infor.pl. 

Od 28 lat notariusze doliczają VAT do taksy notarialnej. Zdaniem Ministerstwa Finansów VAT nie powinien być doliczany do wynagrodzenia notariuszy, a zmiana tej praktyki zależy od resortu sprawiedliwości. W opinii Rzecznika Praw Obywatelskich istnieją uzasadnione są wątpliwości, czy ta praktyka jest zgodna z prawem i czy nie narusza praw obywateli. W odpowiedzi na pismo RPO, Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiedziało, że wątpliwości dotyczące sposobu obliczania wynagrodzenia przez notariuszy są wynikiem zmian systemu podatkowego i jako takie powinny stanowić ewentualny przedmiot prac legislacyjnych lub interpretacji ogólnej Ministra Finansów.

Ograniczenie dla osób powyżej 35 lat, które zamyka im dostęp do aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, zaś dla osób powyżej 40 lat do aplikacji uzupełniających, jest niezgodne z konstytucją - orzekł we wtorek Trybunał Konstytucyjny.

Projekt nowelizacji ustawy o notariacie wprowadza istotne zmiany, których celem jest odciążenie sądów. Wśród najbardziej rewolucyjnych zmian wskazuje się na powierzenie notariuszom kompetencji do wydawania notarialnych nakazów zapłaty. Nowe przepisy ustawy mają wejść w życie po 12 miesiącach od ogłoszenia nowelizacji w Dzienniku Ustaw - czyli prawdopodobnie pod koniec 2023 roku.

W przypadku zakładania spółki komandytowo-akcyjnej należy zacząć od przygotowania statutu.

Rada Ministrów przyjęła 4 października 2022 r. projekt nowelizacji Prawa o notariacie oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra sprawiedliwości. Nowe przepisy uprawniać mają notariuszy m.in. do dokonywania wpisów hipotek w księgach wieczystych i wydawania notarialnych nakazów zapłaty. Jednocześnie, zwiększony zostanie nadzór sprawowany nad notariuszami, ze względu na uzyskanie przez nich nowych kompetencji. Nowe przepisy (o ile oczywiście zostaną uchwalone przez Sejm) mają wejść w życie (co do zasady) po 12 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw - czyli stanie się to najprawdopodobniej pod koniec 2023 roku.

Prezes trybunału, jeżeli nie chce ujawnić oświadczeń majątkowych sędziów TK, musi to zrobić w drodze decyzji – uznał sąd administracyjny. A to otworzy drogę do jej weryfikacji.

Notarialny nakaz zapłaty to nowe narzędzie, które ma m.in. zapewnić obywatelom szybsze dochodzenie roszczeń.

Sędzia, który zawarł z bankiem będącym stroną postępowania umowę kredytu frankowego nie jest z tej przyczyny wyłączony z mocy ustawy ze sprawy dotyczącej roszczeń wynikających z umowy zawartej przez ten bank z innym podmiotem - wynika z uchwały Sądu Najwyższego.

Ministerstwo sprawiedliwości proponuje uchylenie jednego z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Czy u notariusza będzie można złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku po osobie żyjącej?

Od 28 lat praktykowane jest doliczanie podatku od towarów i usług do taksy notarialnej, stanowiącej wynagrodzenie za usługi notariuszy. Tymczasem uzasadnione są wątpliwości, czy jest to zgodne z prawem i nie narusza praw obywateli – podkreśla Rzecznik Praw Obywatelskich. Według resortu finansów VAT nie powinien być doliczany do wynagrodzenia notariuszy, a zmiana tej praktyki zależy od resortu sprawiedliwości. Dlatego Marcin Wiącek prosi o stanowisko ministra Zbigniewa Ziobrę. Pyta, czy do MS wpływały skargi w tej sprawie, a także czy resort dostrzega konieczność działań legislacyjnych.

Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego odpowiednie artykuły ustawy o KSSiP. Dotyczą one ograniczenia wieku dla kandydatów na sędziów i prokuratorów.

Taksa notarialna a VAT. 15 listopada 2021 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministra Finansów z pytaniami, czy jego resort otrzymywał skargi związane ze sposobem ujmowania podatku VAT w taksie notarialnej, oraz czy Minister rozważa konieczność podjęcia działań (np. wydania interpretacji ogólnej) w zakresie sposobu rozliczania podatku VAT przez notariuszy. Zdaniem Rzecznika praktyka doliczania przez notariuszy podatku od towarów i usług do taksy notarialnej budzi uzasadnione wątpliwości i trudno ją uznać za prawidłową. Natomiast Prezes Krajowej Rady Notarialnej uważa, że praktyka poboru przez notariuszy wynagrodzenia według stawek określonych przez Ministra Sprawiedliwości i doliczania VAT do tak obliczanego wynagrodzenia, trwa nieprzerwanie od 28 lat i nie była kwestionowana przez organy podatkowe, ani organy nadzoru nad notariuszami. Zaś Ministerstwo Finansów od lat konsekwentnie potwierdza, że nie można doliczać VAT do taksy notarialnej i równie konsekwentnie nie podejmuje w tym zakresie działań kontrolnych.