Tematy - Skazany, Kodeks karny - INFOR.PL

Edukacja skazanych jest obecnie bardzo ważnym środkiem w procesie resocjalizacji. W związku z powyższym obowiązujący Kodeks karny wykonawczy rozszerza możliwości podejmowania nauki w zakładach karnych. Prawo dopuszcza także możliwość by osoba osadzona uczestniczyła w zajęciach edukacyjnych poza terenem miejsca odosobnienia.

Do 1 września 2003 r., czyli do dnia wejścia w życie Ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw, polski system prawa karnego wykonawczego nie przewidywał możliwości przyznawania nagród za dobre sprawowanie osobom tymczasowo aresztowanym. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym tymczasowo aresztowany w określonych sytuacjach mógł otrzymać jedynie ulgi na warunkach przewidzianych w odrębnym regulaminie.

System nagradzania skazanych stanowi ważny element w procesie resocjalizacji. Motywuje on osadzonych do pożądanych zachowań, co ułatwia zapewnienie ładu i porządku w placówkach penitencjarnych.

Istnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej w systemie polskiego prawa karnego wykonawczego ma uświadamiać osoby skazane oraz pokazywać, że każde naruszanie przez nich zakazów i nakazów związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności powodować będzie szybką i zdecydowaną reakcję władz zakładu karnego. Sytuacja taka z założenia ma kształtować osobowość oraz postawę osób osadzonych i jednocześnie ułatwiać kierowanie jednostkami penitencjarnymi.

Przez okres pozostawania przez skazanego w rygorze zakładu karnego najczęściej przebywać będzie on w celi mieszkalnej. Ustawodawca w tym zakresie dokładnie określa okoliczności jakie decydować mają o przydziale osób skazanych do cel mieszkalnych. W Kodeksie karnym wykonawczym umieszczona została także lista przedmiotów osobistych, które skazany może posiadać w celi mieszkalnej na terenie zakładu karnego.

Jednym z podstawowych celów kary jest resocjalizacja skazanego. Ma to zapobiec powrotowi osoby skazanej do popełniania przestępstw. Ustawodawca przyjął założenie, że właściwe przygotowanie skazanych do zwolnienia z zakładów karnych może wywierać istotny wpływ na efekty wykonania kary, może je zwiększać lub przeciwnie może je niekiedy wręcz unicestwiać.

Karę pozbawienia wolności wykonuje się wyłącznie w zakładach karnych, które jako jednostki organizacyjne podlegają Ministrowi Sprawiedliwości. Zakłady karne nie mają jednolitego charakteru, ich typy oraz rodzaje odpowiadają znanym polskiemu prawu wykonawczemu kategoriom skazanych.

Jednym z najważniejszych uprawnień osoby odbywającej karę pozbawienia wolności jest prawo do korzystania z wolności religijnej. Uprawnienie to gwarantuje skazanemu przede wszystkim Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej.

Kodeks karny wykonawczy przedstawia zasady wykonania kar dyscyplinarnych, zakładają one konieczność jak najszybszego wykonania decyzji zapadającej w postępowaniu dyscyplinarnym.

Na wstępny etap wykonywania kary pozbawienia wolności składają się wezwanie skazanego do odbycia kary, ewentualnie jego doprowadzenie, a następnie umieszczenie osoby skazanej w celi przejściowej. Kodeks karny wykonawczy określa także katalog czynności jakie mają być każdorazowo wykonywane podczas przyjmowania osoby skazanej do zakładu karnego.

Choć odbywanie przez kobiety kary pozbawienia wolności zostało uregulowane jako odrębna instytucja polskiego prawa karnego wykonawczego to jednak ustawodawca nie stworzył oddzielnego typu zakładu karnego, w którym przebywać miałyby jedynie kobiety (żeńskie zakłady karne). Takie rozwiązanie powoduje, że kobiety odbywają kary w zakładach karnych takiego typu i rodzaju co mężczyźni.

Skazany jest podmiotem praw i obowiązków określonych szczegółowo w kodeksie postępowania wykonawczego. Jednocześnie ma on prawo składać wnioski o wszczęcie postępowania przed sądem. Wtedy skazany występuje w nim w charakterze strony.

Sąd, który w pierwszej instancji wydał wykonywane orzeczenie, jest właściwy we wszystkich sytuacjach postępowania wykonawczego, za wyjątkiem spraw przekazanych do właściwości innych organów, w szczególności sądu penitencjarnego (art. 2 Kodeksu ).

Kodeks karny wykonawczy w artykule 2 przedstawia listę organów postępowania wykonawczego. Do roku 2003, w którym nastąpiła nowelizacja Kodeksu karnego wykonawczego artykuł 2 posługiwał się określeniem „organy wykonujące orzeczenia”.

Do sędziego penitencjarnego należy jedno z najważniejszych zadań stawianych przed organami postępowania wykonawczego, ponieważ jest on odpowiedzialny za nadzór penitencjarny. Stanowi to przejaw znaczenia organów sądowych w postępowaniu wykonawczym.

Uczestnictwo przedstawicieli społeczeństwa w procesie wykonywania orzeczeń stanowi stosunkowo nową zasadę w polskim prawie karnym wykonawczym. Ustawodawca wprowadzając ją do Kodeksu karnego wykonawczego zdecydował o większej niż dotychczas jawności procesu wykonywania orzeczeń.

Polskie prawo karne wykonawcze odrębnie reguluje zasady kontaktów osób tymczasowo aresztowanych ze światem zewnętrznym. Regulacje zostały ustanowione w celu zapewnienia możliwości realizacji celów środka zapobiegawczego, jakim jest zabezpieczenie prawidłowego toku procesu.

Właściwym rzeczowo dla wykonania danego orzeczenia jest sąd pierwszej instancji, który wydał to orzeczenie. Przepisy kodeksu Karnego wykonawczego przewidują jednak od tej zasady wyjątki.

Kodeks Karny Wykonawczy kwalifikuje komisję penitencjarną jako organ postępowania wykonawczego. Działa ona jako organ kolegialny, a jej kompetencje w sposób wyczerpujący są określone w Kodeksie.

Karanie dyscyplinarne tymczasowo aresztowanych od nowelizacji z 2003 roku reguluje Kodeks karny wykonawczy. Poprzednio zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej tymczasowo aresztowanych były określone w regulaminie wykonywania tymczasowego aresztowania. Wskazany typ odpowiedzialności ma duże znaczenie praktyczne dla osadzonych. W sposób bezpośredni bowiem wpływa na ich warunki bytowe w areszcie śledczym.

Karanie dyscyplinarne tymczasowo aresztowanych reguluje Kodeks karny wykonawczy. Wskazany typ odpowiedzialności ma duże znaczenie praktyczne dla osadzonych, ponieważ w sposób bezpośredni wpływa na ich warunki bytowe w areszcie śledczym. Kodeks karny wykonawczy zawiera zamknięty katalog kar dyscyplinarnych.

Skazany, na którego nałożono obowiązki, a także oddany pod dozór, obowiązany jest przestrzegać obowiązków ustanowionych przez sąd na okres próby lub związanych z dozorem. Skazany oddany pod dozór musi bezzwłocznie, a najpóźniej w ciągu 7 dni od powzięcia wiadomości o oddaniu go pod dozór, zgłosić się do kuratora sądowego tego sądu rejonowego, w okręgu którego dozór ma być wykonywany.

Kara pozbawienia wolności to kara najsurowsza ze wszystkich jakie przewiduje polski kodeks karny. Jej stosowanie uzasadnione jest w odniesieniu do sprawców najsurowszych przestępstw. Orzekanie kary pozbawienia wolności powinno być ostatecznością (ultima ratio). Kodeks postępowania wykonawczego w przepisie skierowanym przede wszystkim do organów postępowania wykonawczego określa cele, jakie spełnić powinna kara pozbawienia wolności.

Ograniczenie wolności to jedna z pięciu znanych polskiemu systemowi prawa karnego kar, których zamknięty katalog przedstawiony jest w kodeksie karnym.

Jedną z podstawowych zasad polskiego systemu prawa karnego wykonawczego jest bezzwłoczne wykonywanie kary po uprawomocnieniu się wyroku skazującego. Co do zasady kara orzeczona musi zostać wykonana w całej rozciągłości. W przypadku jednak omawianej sankcji karnej możliwym jest skorzystanie przez skazanego z dobrodziejstwa instytucji umorzenia grzywny.

Przedawnienie nie biegnie, jeżeli przepis ustawy nie pozwala na wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania karnego; nie dotyczy to jednak braku wniosku albo oskarżenia prywatnego.

Karalność przestępstwa zależna jest od rodzaju czynu jaki sprawca popełnił. Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem. Im czyn popełniony przez sprawcę jest dotkliwszy, tym skazanie zatarcia następuje w późniejszym terminie.

Aby móc ubiegać się o przedterminowe zwolnienie sprawca musi odbyć część kary. O tym, jaka część kary musi zostać wykonana decydują przepisy prawa. Co do zasady skazany musi odbyć połowę orzeczonej kary.

Kodeks karny przewiduje, że odpowiedzialności karnej podlegają sprawcy którzy ukończyli 17 rok życia. Czyni w tej zasadzie jednak wyjątek. W pewnych okolicznościach bowiem odpowiadać na zasadach przewidzianych w kodeksie karnym mogą również osoby nieletnie.

Drugą wymienioną w kodeksie karnym karą jest ograniczenie wolności. Jest to kara nieizolacyjna, wymierzana najczęściej za lżejsze przestępstwa. Może ona jednak przybierać wiele postaci.

Recydywista, w potocznym rozumieniu, to osoba, która po raz kolejny popełnia przestępstwo. Przepisy prawa rozróżniają dwie odmiany recydywy: recydywę pojedynczą oraz multirecydywę. Wymieniają także podmioty, które ponoszą taka samą odpowiedzialność jak multirecydywiści.

Zgodnie z art. 106 kodeksu karnego z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe. W takiej sytuacji wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Nie każdy przestępca może jednak liczyć na dobrodziejstwo jakim jest zatarcie skazania.

Zakaz prowadzenia pojazdów to jeden z przewidzianych przez polskie prawo środków karnych. Trzeba wiedzieć, że w określonych przez przepisy sytuacjach sąd musi go orzec. Warto również pamiętać, że sąd może orzec ten środek karny zarówno dożywotnio jak i na pewien okres.

Sąd ma wiele podstaw prawnych do wymierzenia kary grzywny. Kodeks przewiduje jednak sytuacje w których wydanie takiej kary jest niedopuszczalne.

Jeżeli sprawca w okresie próby łamie porządek prawny wtedy sąd może a w niektórych wypadkach nawet musi orzec wykonanie kary. Kodeks bowiem wymienia zarówno obligatoryjne jak i fakultatywne przesłanki do wykonania kary.

Skuteczna ochrona prawna osób prześladowanych na tle emocjonalnym, czyli tzw. stalking, to jeden z najważniejszych celów nowelizacji kodeksu karnego. Nowe przepisy przyjął komitet Rady Ministrów. Teraz projekt trafi pod obrady rządu.

Przy warunkowym zwolnieniu z odbywania kary sprawca poddawany jest próbie. Musi on w wyznaczonym okresie czasu zachowywać się zgodnie z wyznaczonymi normami prawnymi. Gdy warunkowe zwolnienie nie zostanie cofnięte wtedy uważa się karę za odbytą.

Kodeks karny przewiduje szczególną, surowszą odpowiedzialność wobec chuliganów. Kary dla tych przestępców są wyższe i nie mogą oni korzystać z wielu ułatwień i dobrodziejstw jakie przewidują przepisy prawa.

Skazany, wobec którego zastosowano przedterminowe zwolnienie poddawany jest próbie. Oznacza to, że w określonym przez sąd czasie musi przestrzegać porządku prawnego. Jeżeli natomiast nie stosowałoby się do przepisów prawa wtedy sąd może odwołać warunkowe zwolnienie.

Dozór elektroniczny jest alternatywną karą w stosunku do kary pozbawienia wolności. Nowelizacja ustawy o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego zakłada, że dozorem zostaną objęte osoby skazane na karę do roku pozbawienia wolności.

Od 8 września kodeks karny zawiera definicję handlu ludźmi. Za uprawianie tego procederu grozi kara do 15 lat pozbawienia wolności.

Pracujący więzień powinien otrzymywać co najmniej płacę minimalną, tak orzekł Trybunał Konstytucyjny (TK). W wydanym 23 lutego 2010 r. wyroku (P 20/09), TK uznał za niezgodny z konstytucją art. 123 kodeksu karnego wykonawczego, stanowiący iż wynagrodzenie skazanego powinno być ustalone w sposób zapewniający uzyskanie przynajmniej połowy minimalnego wynagrodzenia, przy przepracowaniu miesięcznego wymiaru czasu.

Kurator sądowy wykonujący nadzór nad osoba pozbawioną wolności w systemie dozoru elektronicznego (SDE) będzie mógł zdecydować czy spotka się ze skazanym osobiście czy wyda mu polecenia przy pomocy urządzenia stacjonarnego, znajdującego się w jego domu.

Za jazdę na rowerze w stanie nietrzeźwości grozi zakaz prowadzenia pojazdów. Jest to ważny środek karny, który pełni funkcję profilaktyczną połączoną z elementami represji. Wykształciła się powszechna profilaktyka orzekania wobec pijanych rowerzystów - obok kary – dwu sankcji dodatkowych: obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz – formalnie, fakultatywnego na podstawie kodeksu karnego, lecz w rzeczywistości orzekanego zawsze - zakazu jazdy rowerem. Projekt nowelizacji kodeksu karnego zakłada, że sądy nie będą już musiały orzekać zakazu prowadzenia auta w przypadku pijanych rowerzystów.

Przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt nowelizacji Kodeksu Karnego zakłada zmiany dotyczące przestępstwa zniesławienia oraz rozpowszechniania informacji ze śledztwa. Jeśli rząd i Sejm go poprą dziennikarze unikną odpowiedzialności karnej z tekst.

Aktualnie określenie „stalking” rozumiane jest jako złośliwe i powtarzające się nagabywanie, naprzykrzanie się, które wywołać może u innej osoby poczucie zagrożenia. Obejmuje ono zachowania polegające na obsesyjnym śledzeniu, obserwowaniu albo kontaktowaniu się z inna osobą wbrew jej woli, które w efekcie prowadzi do wzbudzenia w tej osobie strachu o swoje bezpieczeństwo.

Minister Sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski spotkał się z łódzkimi samorządowcami. Poinformował ich o działach jakie resort podjął w walce z dopalaczami.

Zniesławienie polega na pomawianiu o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.

W wyniku nowelizacji kodeksu karnego wprowadzono możliwość odpowiedzialności karnej nieletniego za zgwałcenie ze szczególnym okrucieństwem oraz wprowadzono przepis określający sposób łagodzenia kary w ramach nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Skazany, Kodeks karny

Nauczanie osób skazanych w zakładach karnych

Nagrody dla skazanych w areszcie śledczym

Nagrody i ulgi przyznawane osobom skazanym

Dyrektywy wymiaru kar dyscyplinarnych oraz realny zbieg przekroczeń

Cele mieszkalne skazanych

Zwolnienie z zakładu karnego

Rodzaje oraz typy zakładów karnych

Prawo do wolności religijnej skazanego

Zasady wykonania oraz przedawnienie kar dyscyplinarnych

Wstępny etap wykonywania kary pozbawienia wolności

Warunki odbywania kary pozbawienia wolności przez kobiety

Status prawny skazanego w postępowaniu wykonawczym

Kompetencje sądu pierwszej instancji w postępowaniu karnym wykonawczym

Jakie są organy postępowania karnego wykonawczego?

Jakie zadania ma sędzia penitencjarny?

Zasada uczestnictwa społeczeństwa w procesie wykonywaniu orzeczeń

Kontakt z osobą tymczasowo aresztowaną

Właściwość rzeczowa sądów penitencjarnych

Czym zajmuje się komisja penitencjarna

Kary dyscyplinarne dla osób tymczasowo aresztowanych

Odpowiedzialność dyscyplinarna osób tymczasowo aresztowanych

Zadania kuratorów sądowych

Charakterystyka i cele kary pozbawienia wolności

Charakterystyka i cele kary ograniczenia wolności

Umorzenie kary grzywny

Kiedy bieg przedawnienia zostaje wstrzymany (art. 104)

Kiedy następuje przedawnienie karalności (art. 101)

Po jakim czasie można ubiegać się o przedterminowe zwolnienie?

Na jakich zasadach odpowiada przed sądem nieletni?

Na czym polega kara ograniczenia wolności?

Kogo traktuje się tak samo jak multirecydywistę

Kiedy skazany nie może liczyć na zatarcie skazania?

Kiedy sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów na zawsze?

Kiedy nie orzeka się grzywny?

Kiedy można zarządzić wykonanie kary?

Stalking: zmiany w prawie karnym

Jakie są skutki warunkowego zwolnienia z odbywania kary?

Konsekwencje popełnienia występku o charakterze chuligańskim

Jaki długi jest okres próby przy przedterminowym zwolnieniu?

Kogo obejmie dozór elektroniczny?

Definicja handlu ludźmi w kodeksie karnym

Wyższe wynagrodzenia dla pracujących więźniów

Kurator sam zdecyduje czy spotka się ze skazanym

Jakie kary dla pijanych rowerzystów?

Dziennikarz nie trafi do więzienia za tekst

Stalking (uporczywe nękanie) w kodeksie karnym

Dopalacze pod lupą Ministerstwa Sprawiedliwości

Kara łączna - zmiany w kodeksie karnym

Zniesławienie po nowelizacji

Odpowiedzialność karna po nowelizacji kodeksu karnego