Tematy - Urząd stanu cywilnego, Akt małżeństwa

Minister Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji 22 maja 2026 podpisali rozporządzenie określające nowe wzory aktów małżeństwa. Umożliwi to urzędom stanu cywilnego w całej Polsce transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych – dotychczas USC odmawiały (poza niedawnym wyjątkiem w Warszawie). Rozporządzenie wchodzi w życie pod koniec sierpnia.

Za kilka dni minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński wyda rozporządzenie wprowadzające nowy wzór aktu małżeństwa. Zmiana niby jest tylko techniczna, ale w praktyce to rewolucja. Rubryki „mężczyzna" i „kobieta" zostaną zastąpione zapisem „mężczyzna/kobieta". To kolejny element zmian w prawie związanych z transkrypcją zagranicznych aktów małżeństw par jednopłciowych, w realizacji wyroków TSUE oraz NSA.

To jest faktem - stołeczny Urząd Stanu Cywilnego dokonał pierwszej transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego. Prezydent Miasta Rafał Trzaskowski ogłosił to właśnie na konferencji prasowej. Zapowiedział jednocześnie, że w kolejce na rozpatrzenie czekają następne wnioski i będą teraz rozpatrywane bardzo szybko.

Sejm przyjął nowelizację przepisów, która wprowadza do polskiego prawa możliwość pozasądowego rozwiązania małżeństwa. Oznacza to, że część par będzie mogła rozwieść się bez udziału sądu, bez rozpraw i bez wielomiesięcznego wyczekiwania na wyrok. Zamiast tego procedura ma się odbywać w urzędzie stanu cywilnego, szybko i sprawnie. Od kiedy rewolucja w rozwodach?

Od 5 marca 2026 r. narodziny dziecka można zgłosić przez aplikację mObywatel - bez wizyty w urzędzie, bez kolejek, o dowolnej porze. Wystarczy smartfon i Internet. Informujemy, jak działa nowa usługa, co trzeba przygotować i ile zajmuje czasu.

W dniu 25 listopada 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok, zgodnie z którym państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo dwóch obywateli Unii Europejskiej tej samej płci legalnie zawarte w innym państwie członkowskim, w którym korzystali oni z przysługującej im swobody przemieszczania się i pobytu. Zdaniem TSUE jako że transkrypcja jest jedynym przewidzianym w prawie polskim środkiem pozwalającym na to, aby małżeństwo zawarte w innym państwie członkowskim zostało faktycznie uznane przez organy administracyjne - Polska jest zobowiązana stosować transkrypcję bez rozróżnienia do małżeństw osób tej samej płci oraz małżeństw zawieranych przez osoby odmiennej płci.

Rada Ministrów przyjęła 12 listopada 2025 r. projekt ustawy o zmianie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw, wprowadzający do polskiego systemu prawnego możliwość pozasądowego rozwiązania małżeństwa. Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości przewiduje, że rozwód będzie możliwy na podstawie zgodnych oświadczeń małżonków składanych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Nowe przepisy (jeżeli uchwali je Sejm i Senat a Prezydent podpisze) mają wejść w życie po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości, w ciągu ostatnich sześciu lat orzeczono w Polsce ok. 357 tys. rozwodów, w tym aż 286 tys. bez orzekania o winie. To znaczy, że ok. 80% rozwodów w Polsce w tym czasie było orzekanych bez stwierdzania winy którekolwiek z małżonków za rozkład pożycia małżeńskiego. W praktyce takie sprawy, gdzie obydwie strony są dogadane i nie angażują się w długotrwały proces, gdyż nie chcąc wykazywać winy któregokolwiek z małżonków, mogą być załatwione już na jednej rozprawie.

To już niemal 10 lat, odkąd śluby cywilne mogą odbywać się w plenerze, a dokładnie poza urzędem stanu cywilnego. Okazuje się, że zainteresowanie takimi ceremoniami rośnie.

Gdy urodzi Ci się dziecko, pierwszym krokiem jest zgłoszenie tego faktu do odpowiedniego Urzędu Stanu Cywilnego. Kierownik urzędu zarejestruje urodzenie dziecka, przekaże ci jego numer PESEL i zamelduje je. Jeśli chcesz zgłosić urodzenie dziecka przez internet, potrzebujesz profilu zaufanego lub e-dowodu. Te narzędzia pozwalają potwierdzić twoją tożsamość.

Możliwość łatwiejszego pozyskiwania zaświadczeń z USC wymusza zmianę 10 wzorów dokumentów wydawanych przez USC. Nowe wzory pojawią się w maju 2023 r.

Świadkowie odgrywają ważną rolę podczas ślubu cywilnego. Jakie wymagania powinni spełnić? O jakich dokumentach warto pamiętać?

Większa liczba zgonów jest wyzwaniem dla Urzędów Stanu Cywilnego, które wystawiają akty zgonu. W Warszawie powoduje to kilkudniowe opóźnienia.

Akt zgonu jest aktem stanu cywilnego. Co zawiera akt zgonu? Gdzie i jak można go uzyskać? Prezentujemy najważniejsze informacje.

Zgłoszenia urodzenia dziecka można dokonać w urzędzie lub przez Internet. Jak tego dokonać? Podpowiadamy kto zgłasza urodzenie dziecka, w jakim terminie i o czym warto pamiętać.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpi do USC o odpis właściwego aktu stanu cywilnego, jeżeli dokument taki nie zostanie dołączony do wniosku o wypłatę przez ZUS zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku pogrzebowego. Ułatwienia związane są z epidemią koronawirusa.

Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zastąpienie w akcie urodzenia oraz jego odpisach nazw obecnych rubryk dotyczących rodziców oznaczonych jako „matka" i „ojciec" sformułowaniami typu „rodzic 1" i „rodzic 2" byłaby sprzeczna z polskimi zasadami ustalającymi pochodzenie dziecka, uregulowanymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Na problem ze stosowaniem przez urzędy precedensowego wyroku NSA z października 2018 r. oraz potrzebę zmian legislacyjnych zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich.

Profil Zaufany to bezpłatne narzędzie, które umożliwia załatwienie spraw urzędowych przez Internet bez wychodzenia z domu. Dzięki niemu można korzystać m.in. z Internetowego Konta Pacjenta.

Od 1 grudnia 2018 r. w akcie urodzenia dziecka widnieją również numery PESEL rodziców. W 2019 r. - podobnie jak obecnie - zgłoszenia narodzin możemy dokonać tradycyjnie lub elektronicznie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż dzieci urodzone w USA z matki zastępczej i w związku dwóch mężczyzn - z których jeden to obywatel RP - mają prawo do potwierdzenia polskiego obywatelstwa. NSA podkreślił, iż dziecko nie może być zaś dyskryminowane, ani ze względu na sposób przyjścia na świat, ani status jego rodziców.

Jak zgodnie z prawem wybrać imię dla dziecka? Czy raz wybrane imię można zmienić? Co w sytuacji, gdy rodzice nie potrafią podjąć wspólnej decyzji, dotyczącej imienia dla dziecka?

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję w sprawie nieuznania aktu urodzenia, w którym rodzice są tej samej płci. NSA uznał, iż doszło do dyskryminacji dziecka-obywatela RP i zwrócił sprawę urzędowi stanu cywilnego.

Śluby w plenerze są dozwolone przez prawo. Chociaż większość Polaków wierna jest tradycji zawierania małżeństwa w kościele, to coraz częściej decydujemy się na wybór innego urokliwego miejsca.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że zarejestrowanie w Polsce małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci jest niedopuszczalne. Zgodnie z polską konstytucją małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny.

PESEL każdego z rodziców ma znaleźć się w akcie urodzenia dziecka już w grudniu 2018 r. To jeden z zapisów w rządowym projekcie zmian ustawy o ewidencji ludności i Prawa o aktach stanu cywilnego. Co jeszcze się zmieni?

Zawarcie związku małżeńskiego to bardzo ważny moment w życiu człowieka. Czy jest to ślub cywilny czy kościelny wymaga odpowiedniego przygotowania.

Jak powinna wyglądać prawidłowa klasyfikacja opłaty dodatkowej za przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński poza urzędem stanu cywilnego? Wyjaśnień udzieliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach.

Od 1 marca 2015 roku istnieje możliwość zawarcia związku małżeńskiego poza urzędem stanu cywilnego. Dotychczas takie rozwiązanie było możliwe jedynie w szczególnych okolicznościach.

W ocenie urzędników nowe przepisy umożliwiające zawarcie związku małżeńskiego poza urzędem stanu cywilnego są mało precyzyjne i dają dużą swobodę decyzyjną kierownikom urzędów.

Ślub w dowolnie wybranym USC lub poza urzędem umożliwia nowe prawo o aktach stanu cywilnego, które weszło w życie 1 marca 2015 r. Dotychczas małżeństwo można było zawrzeć poza urzędem jedynie w szczególnych przypadkach - np. gdy jedno z przyszłych małżonków przebywa w szpitalu lub w zakładzie karnym. Nowe przepisy umożliwią zorganizowanie ceremonii poza urzędem nie tylko w takich przypadkach.

Przy ustaleniu obowiązującej w 2015 roku opłaty za ślub poza urzędem stanu cywilnego wzięto pod uwagę szereg czynników m.in. koszt dwukrotnego przejazdu kierownika urzędu na miejsce uroczystości.

Elektroniczny system rejestracji akt stanu cywilnego, automatyczna aktualizacja rejestrów publicznych, internetowy dostęp do akt stanu cywilnego oraz wprowadzenie nowego dokumentu – zaświadczenia o stanie cywilnym to główne założenia ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego. Nowe zasady funkcjonowania systemu rejestracji akt stanu cywilnego zaczną obowiązywać 1 stycznia 2015 roku.

Wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego będzie można składać dopiero w marcu 2015 roku. Termin wprowadzenia nowych dokumentów tożsamości został przesunięty o dwa miesiące (z 1 stycznia na 1 marca 2015 roku). Dotychczasowe dowody osobiste zachowają ważność.

Prawo o aktach stanu cywilnego zostało przyjęte przez Sejm. Nowa ustawa zakłada w 2015 roku m.in.: prowadzenie elektronicznej rejestracji aktów urodzeń, małżeństw i zgonów, udostępnianie ich odpisów w dowolnym USC oraz możliwość wzięcia ślubu poza urzędem.

Porównanie protokołów sporządzanych przed zawarciem małżeństwa w Polsce i w Niemczech ma na celu wskazanie różnic w mentalności ludzi, zamieszkujących te państwa. Dodatkowo coraz częściej zawierane są małżeństwa z obcokrajowcami, co również ma wpływ na wykonywane czynności związane z zawarciem małżeństwa.

Możliwość zawarcia małżeństwa poza urzędem stanu cywilnego wprowadza nowa ustawa - Prawo o aktach stanu cywilnego. Zorganizowanie ślubu cywilnego poza urzędem stanu cywilnego będzie możliwe od 1 stycznia 2015 r.

Opłata za ślub poza urzędem ma wynosić 1 tysiąc złotych. Taką stawkę od 2015 roku przewiduje projekt rozporządzenia resortu spraw wewnętrznych.

Dziecko urodzone poza granicami kraju należy zarejestrować w Polsce. Rejestracji dokonują rodzice w urzędzie stanu cywilnego właściwym ze względu na miejsce ostatniego zamieszkania w Polsce jednego z nich. Jakie dokumenty należy zgromadzić, by dokonać rejestracji dziecka urodzonego za granicą?

Ustawa została uchwalona przez Sejm 10 października. Tyscy urzędnicy wkrótce będą korzystać z systemu informatycznego, który od początku 2015 r. będzie działał we wszystkich urzędach stanu cywilnego.

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego zostało uchwalone podczas 77. posiedzenia Sejmu (10 października 2014 roku). Główne zmiany w prawie o aktach stanu cywilnego dotyczą wprowadzenia elektronicznej rejestracji aktów urodzeń, małżeństw i zgonów oraz liberalizacji zasad zawierania małżeństw poza urzędem.

W ślad za postępującym procesem informatyzacji administracji publicznej samorządy czekają duże zmiany w zakresie realizacji zadań z zakresu stanu cywilnego. Od 1 stycznia 2015 r. wszystkie zdarzenia z zakresu stanu cywilnego będą rejestrowane w systemie teleinformatycznym, zaś akty stanu cywilnego sporządzone w postaci papierowej będą przenoszone stopniowo do systemu.

Zawierając małżeństwo warto prześledzić, jakie sakramenty są wymagane, a jakie zalecane bądź towarzyszące wstąpieniu w związek małżeński. Naturalnie chodzi o sytuację, gdy co najmniej jedna ze stron zawierających związek małżeński jest katolikiem. Rozważania będą obejmować: sakrament chrztu świętego, bierzmowania, Eucharystii oraz pokuty.

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego zakłada m.in.: elektroniczną rejestrację aktów stanu cywilnego, udostępnianie obywatelom odpisów w dowolnym USC i w postaci elektronicznej, liberalizację zasad zawierania małżeństw poza urzędem oraz usprawnienie i uproszczenie niektórych procedur. Nową regulację przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

Z dniem 1 stycznia 2015 roku ma wejść w życie nowelizacja ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Projekt zmian zakłada wprowadzenie informatyzacji rejestracji akt stanu cywilnego, elektroniczne formy odpisów akt stanu cywilnego a także uproszczenie procedur administracyjnych.

Ślub cywilny w plenerze to rozwiązanie, którego wprowadzenie w 2015 roku zakłada projekt nowelizacji ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego. Od 2015 roku będzie można udzielić ślubu cywilnego poza urzędem stanu cywilnego, w plenerze, w miejscu gwarantującym zachowanie powagi, doniosłości ceremonii a także bezpieczeństwa wszystkich uczestników.

Symulacja (inny termin to wykluczenie) polega na niechceniu czegoś. W przypadku wykluczenia zgody małżeńskiej będzie to niechcenie zawarcia związku, bądź jak w literaturze specjalistycznej czytamy, chcenie jego niezawarcia. Analogicznie w pozostałych rodzajach symulacji mamy do czynienia z wykluczeniem wierności, jedności, nierozerwalności, i potomstwa.

Gdyby strony przed wstąpieniem w związek małżeński odpowiedziały sobie na te pytania, które sama stawiam, pisząc skargę powodową, wówczas uniknęłyby - kolokwialnie mówiąc - przykrości z nieudanego, i co więcej, nieważnego związku małżeńskiego.

Zgłoszenie zgonu jest obowiązkiem prawnym nie tylko członków rodziny. Kto, do jakiego urzędu i w jakim terminie jest zobowiązany do zgłoszenia zgonu?

EPUAP czyli Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej to portal, w którym sprawę urzędową możemy załatwić za pośrednictwem Internetu. Jak działa system?

Oczywisty błąd pisarski możemy sprostować w urzędzie. Decyzję w tej sprawie wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego. W przypadku błędnego lub nieścisłego zredagowania powinniśmy udać się do sądu.

Urząd stanu cywilnego, Akt małżeństwa

Nowe wzory aktów małżeństwa umożliwią USC transkrypcję zagranicznych małżeństw jednopłciowych - jest już rozporządzenie z 22.05.2026

Zaraz będzie nowy wzór aktu małżeństwa – MSWiA wyda rozporządzenie. Co się zmieni w formularzach USC?

USC w Warszawie dokonał transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego, bez czekania na zmiany przepisów

Zmiany w rozwodach 2026. Od kiedy rozwód w urzędzie stanu cywilnego? Jest nowa ustawa o rozwodach w USC

Wybierz imię dla dziecka przez aplikację, albo po 21 dniach zrobi to za ciebie urzędnik

Wyrok TSUE: Polska musi uznać małżeństwo dwóch osób tej samej płci legalnie zawarte w Niemczech i wydać polski akt małżeństwa w ramach tzw. transkrypcji

Rozwód przed kierownikiem USC a nie w sądzie. Będą dwa etapy. Ale to nowe prawo nie dla wszystkich chętnych

Rozwody po nowemu - bez sądu i na oświadczenie małżonków! Poważne zmiany

Ślub w plenerze można brać już od niemal 10 lat. Gdzie pobierają się Polacy?

Co robić, gdy urodzi Ci się dziecko. Jeśli nie zrobisz tej rzeczy w ciągu 21 dni, urzędnik sam wybierze imię dla niemowlaka

10 nowych wzorów z USC. Akty urodzenia, małżeństwa i zgonu [Maj 2023 r.]

Świadkowie ślubu cywilnego

Większa liczba wydawanych aktów zgonu wyzwaniem dla USC

Akt zgonu - gdzie i jak uzyskać?

Jak zgłosić urodzenie dziecka (w urzędzie, przez Internet)?

Koronawirus a zasiłki - ZUS sam pozyska potrzebny odpis z USC

Akt urodzenia dziecka z małżeństwa jednopłciowego - nie będzie zmiany przepisów

Profil Zaufany pomaga korzystać z Internetowego Konta Pacjenta

Akt urodzenia dziecka w 2019 r.

NSA: dziecko pochodzące z surogacji w związku jednopłciowym ma prawo do obywatelstwa RP

Imię dla dziecka zgodne z prawem

NSA: nieuznanie aktu urodzenia dziecka rodziców tej samej płci przejawem dyskryminacji

Ślub w plenerze a prawo

Małżeństwa osób tej samej płci są niedopuszczalne w Polsce

PESEL rodziców w akcie urodzenia dziecka już od 1 grudnia 2018 r.

Ślub cywilny - wszystko co musisz wiedzieć

Opłata za ślub poza urzędem stanu cywilnego - klasyfikacja budżetowa

Ślub poza urzędem stanu cywilnego

Kierownik USC zdecyduje o bezpieczeństwie miejsca ślubu

Ślub cywilny także poza urzędem

Opłata za ślub poza urzędem stanu cywilnego 2015

Elektroniczny system rejestracji akt stanu cywilnego

Nowy dowód osobisty dopiero w marcu 2015

Prawo o aktach stanu cywilnego 2015

Protokół przed zawarciem małżeństwa w Polsce a w Niemczech

Ślub cywilny poza urzędem

Opłata za ślub poza urzędem od 2015 roku

Jak zarejestrować dziecko urodzone za granicą?

Nowa ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego w Tychach

Prawo o aktach stanu cywilnego po zmianach

Dokumentacja w urzędzie stanu cywilnego od 1 stycznia 2015 r.

Sakramenty wymagane i zalecane przy zawarciu małżeństwa

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego

Akta stanu cywilnego 2015

Ślub cywilny w plenerze 2015

Nieważny ślub kościelny: jak rozpoznać symulację?

Jak zawrzeć ważne kościelne małżeństwo

Gdzie zgłosić zgon?

Jak załatwić sprawę w urzędzie przez internet?

Sprostowanie aktu stanu cywilnego