Kategorie

Jak zostać rodziną zastępczą?

Katarzyna Goździkowska
Rodziny zastępcze nie powodują powstania więzi między opiekunami a dziećmi.
Rodziny zastępcze nie powodują powstania więzi między opiekunami a dziećmi.
inforCMS
Adopcja jest często mylona z rodziną zastępczą. Tymczasem, obie te instytucje powołano, aby stworzyć dzieciom, opuszczonym przez biologicznych rodziców, dom i zapewnić im opiekę. Różnica polega na tym, że adoptowane dziecko i adoptującego łączą więzy prawne, staje się on w świetle prawa rodzicem przysposobionego. Rodziny zastępcze są formą opieki nad dzieckiem, ale nie powodują powstania tej więzi.

Poczekalnia do lepszego życia?

W rodzinie zastępczej dziecko pozostaje zwykle czasowo do momentu "unormowania jego sytuacji życiowej". Najczęściej trafiają tam dzieci, których rodzice mają zawieszoną albo ograniczoną władzę rodzicielską, a więc takie, które nie mogą być adoptowane.

Rodzina zastępcza jest także formą pomocy dla tych, które ze względu na choćby wiek, mają małe szanse na przysposobienie.

Dzieci o niejasnej sytuacji prawnej, po jej wyjaśnieniu mogą być adoptowane przez same rodziny zastępcze, albo innych chętnych. Mogą powrócić także do swoich biologicznych rodziców, gdy ci odzyskają pełnię praw rodzicielskich.

Formalności

Osoby, które chciałyby się podjąć pomocy dzieciom pozbawionym czasowo lub trwale opieki rodzicielskiej powinny zgłosić się do najbliższego Ośrodka Adopcyjno Opiekuńczego, Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie lub Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Tam uzyskają wszelkie informacje dotyczące procedury, wymagań, i umówią się na spotkanie z pracownikiem ośrodka.

Według art. 73 Ustawy o pomocy społecznej pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone zarówno małżonkom jak i osobie niepozostającej w związku małżeńskim, jeżeli osoby te spełniają następujące warunki:

  • dają rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej;
  • mają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej;
  • korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
  • nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, nie są ograniczeni we władzy rodzicielskiej ani też władza rodzicielska nie została im zawieszona;
  • wywiązują się z obowiązku łożenia na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, gdy ciąży na nich taki obowiązek z mocy prawa lub orzeczenia sądu;
  • nie są chore na chorobę uniemożliwiającą właściwą opiekę nad dzieckiem, co zostało stwierdzone zaświadczeniem lekarskim;
  • mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania;
  • uzyskały pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania;"

Powyższe wymogi muszą spełniać zarówno kandydaci spokrewnieni jak i niespokrewnieni. Po pozytywnym przejściu pierwszego etapu rekrutacji, ośrodek przeprowadza wywiad środowiskowy badając warunki mieszkaniowe, tryb życia i postawy życiowe "rodziców zastępczych". 

Następnie kandydaci muszą przejść specjalne szkolenie, na którym dowiadują się jak radzić sobie z podjętymi obowiązkami. Szkolenie odbywa się najczęściej w Ośrodku i trwa około 3 miesięcy w zależności od programu. "Rodzice" spokrewnieni mogą przejść takie szkolenie już po przygarnięciu dziecka.

Po ukończeniu szkolenia i przejściu badań psychologicznych kandydaci pozytywnie ocenieni otrzymują zaświadczenie kwalifikacyjne i pisemną opinię.

Procedura doboru dziecka

Gdy szkolenie ukończy się pozytywną opinią, rodzice powinni zwrócić się do ośrodka adopcyjnego o pomoc w wyborze dziecka, które chcą przygarnąć. Oczywiście procedura ta nie dotyczy dzieci spokrewnionych z kandydatami.

Ośrodki dysponują  listami dzieci oczekujących na nowy dom na tym etapie pomagają w ich kojarzeniu z przeszkolonymi rodzinami. Rodzice nie mogą sami decydować o wyborze dziecka, chyba że są krewnymi, wtedy mają pierwszeństwo do opieki nad dzieckiem.

W innych przypadkach zanim rodzice wystąpią do sądu, muszą poznać dziecko, nad którym roztocza opiekę.

Po uzyskaniu wzajemnej akceptacji, należy przystąpić do procedury sądowej.

Rodzinę zastępcza ustanawia sąd

Na tym etapie rodzina zastępcza powinna złożyć do sądu cywilnego miejsca zamieszkania dziecka wniosek o ustanowienie do sądu opiekuńczego. We wniosku trzeba podać konkretne dziecko, umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu. 

Do wniosku dołącza się wszelkie dokumenty złożone w trakcie kwalifikacji prowadzonej przez ośrodki opiekuńcze, które pomogą zresztą w przeprowadzeniu postępowania.

Postępowanie jest jawne i toczy się z udziałem kandydatów na rodziców zastępczych i rodziców biologicznych, jeśli ci posiadają ograniczoną władzę rodzicielską.

W przypadku rodzin spokrewnionych, które nie przechodziły szkolenia w ośrodku i w związku z tym nie uzyskały zaświadczenia kwalifikacyjnego, w postępowaniu przed sądem pomogą pracownicy powiatowego centrum pomocy rodzinie albo pracownicy ośrodka pomocy społecznej.

Wyjątkowe przypadki

W przypadku pilnej konieczności zapewnienia dziecku opieki zastępczej umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej jest możliwe podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej między rodziną zastępczą a starostą właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny. O zawartej umowie starosta zawiadamia niezwłocznie sąd.

Na taką umowę muszą wyrazić zgodę rodzice dziecka, jeśli posiadają choćby ograniczoną władzę rodzicielską.

Krewni rodzicami zastępczymi

Bardzo często funkcje rodzin zastępczych pełnią krewni dzieci, których rodzice bądź nie żyją bądź nie chcą albo nie są w stanie wypełniać funkcji rodzica. Wówczas sąd powołuje tzw. rodzinę zastępczą spokrewnioną.

Procedura jest podobna dla rodzin spokrewnionych i nie spokrewnionych, szczególnie na etapie formalności przed ośrodkiem opiekuńczym /powiatowym centrum pomocy rodzinie.

Warto jednak wiedzieć, że w razie gdy do sądu wystąpi kandydat nie spokrewniony, a chęć sprawowania opieki wyrazi krewny, to ten drugi będzie miał pierwszeństwo w pełnieniu funkcji rodziny zastępczej, jeżeli daje oczywiście gwarancję poprawy sytuacji dziecka.

Rodziny niespokrewnione

Gdy brak krewnych chętnych do sprawowania opieki, albo krewni nie dają rękojmi należytej opieki do rodzin zastępczych powierza się w pierwszej kolejności dzieci

  • w wieku do dziesięciu lat,
  • oczekujące na przysposobienie,
  • rodziców, w stosunku do których toczy się postępowanie o pozbawienie władzy rodzicielskiej.

W szczególnie trudnej sytuacji osobistej dziecka można jednak umieścić w pierwszej kolejności dzieci powyżej 10 roku zycia.

Rodziny zawodowe

Szczególnym typem rodziny niespokrewnionej są natomiast rodziny zawodowe, wśród nich wyróżnia się:

  •  rodziny wielodzietne, (z reguły umieszcza się w nich od 3-6 dzieci, więcej, gdy chodzi o połączenie rodzeństwa)
  •  specjalistyczne (do 3 dzieci, dzieci z problemami)
  •  o charakterze pogotowia rodzinnego (do 3 dzieci, na okres do dwunastu miesięcy, przedłużenie wyjątkowo do 3 miesięcy), nie mogą odmówić przyjęcia dziecka w wieku do 10 lat, jeżeli zostało doprowadzone przez policję.Pozostaje ono tam do czasu wydania orzeczenia przez sąd opiekuńczy.

Z rodziną, która będzie pełniła funkcję zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastępczej, starosta zawiera umowę zlecenia.

Pomoc pieniężna

Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem wielodzietna lub specjalistyczna rodzina zastępcza otrzymuje wynagrodzenie z tytułu świadczonej opieki i wychowania.

W pozostałych przypadkach należy się zwrócić do powiatowego centrum pomocy rodzinie o przyznanie pomocy pieniężnej. Wysokość tej pomocy określa art. 78 Ustawy o pomocy społecznej.

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej z mocy prawa ustaje z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.

Kontrola nad rodziną zastępczą

W przypadku gdy rodzina zastępcza nie wypełnia swoich funkcji, starosta zawiadamia sąd o konieczności jej rozwiązania.

W przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej na okres powyżej sześciu miesięcy powiatowe centrum pomocy rodzinie lub ośrodki adopcyjne ustalają, nie rzadziej niż co pół roku, konieczność dalszego pobytu dziecka w rodzinie zastępczej.

Zadaj pytanie: Forum

Zobacz serwis: Dziecko i prawo

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.