Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasada załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki

Karolina Muzyczka
Doktor nauk prawnych; adiunkt w Kolegium Jagiellońskim - Toruńskiej Szkole Wyższej w Toruniu; ekspert w dziedzinach: postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, egzekucyjne postępowanie administracyjne
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniach odwoławczych, w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania./Fot. Shutterstock
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniach odwoławczych, w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania./Fot. Shutterstock
fot. Shutterstock
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Terminy załatwienia spraw

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zgodnie z § 2 tego artykułu niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogły być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęciem postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, przed którym toczy się postępowanie. W myśl art. 35 § 3 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniach odwoławczych, w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z § 3a. załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. W myśl art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

W myśl art. 36. § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Strona, której sprawa nie została rozpatrzona w terminie ustawowym lub w terminie wyznaczonym, ma prawo wnieść zażalenie do organu wyższej instancji.

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Przesłanki złożenia ponaglenia

Ponaglenie należy złożyć w trybie art. 37 k.p.a. na nieterminowe załatwienie sprawy tzw. bezczynność organu, przekroczenie terminu lub nie niedopełnienie wymagalnych formalności, co powoduje, że organ jest zwłoce, do organu wyższego stopnia. W tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 1999 r. stwierdzając, że „organ administracji publicznej pozostaje bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji”. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1999 r. sygn. akt. I SAB 60/99). Strona może je złożyć w sytuacji, gdy uzna, że wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy nie jest zasadne. W związku z powyższym organ wyższego stopnia poweźmie wiadomość o niezałatwieniu spraw w terminie przez podległy mu organ administracyjny. Zażalenie, o którym mowa, jest jednym zażaleniem przewidzianym przez K.p.a., które przysługuje nie na postanowienie, ale na milczenie organu. Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu administracyjnym i podatkowym. Ich przedmiotem nie jest, bowiem postanowienie organu administracji, lecz służą one kwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy albo stanowią zaskarżenie wykonania postanowienia organu o wyznaczeniu drugiego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a., art. 140 § 1 o.p.). Z tego względu przepisy art. 141-144 k.p.a. o zażaleniach powinny być do nich stosowane odpowiednio. Wewnątrzadministracyjne środki prawne nie pozostają w dyspozycji strony w przypadku bezczynności ministra lub samorządowego kolegium odwoławczego (dalej: SKO), ponieważ nad tymi organami nie ma organów wyższego stopnia.

Organ wyższego stopnia, uznając zażalenie/ponaglenie za uzasadnione, powinien wyznaczyć nowy termin załatwienia sprawy i jednocześnie zarządzić wyjaśnienie powodów zwłoki, ustalenie osób winnych jej powstania oraz nakazać wprowadzenie środków, które wyeliminują powstawanie zwłoki w przyszłości (art. 37 § 1 i 2 k.p.a.). Zażalenie należy uznać za uzasadnione w każdym przypadku, gdy zostanie stwierdzony upływ terminu załatwienia sprawy, przy jednoczesnym braku okoliczności niezależnych od organu, a wymienionych w art. 35 § 5 k.p.a. Oznacza to, że może być ono wniesione w każdym czasie po upływie terminu, jaki ma organ na załatwienie sprawy (ustawowego lub wyznaczonego w trybie art. 36 k.p.a.), jeżeli strona jest przekonana, że organ pozostaje w zwłoce. Z uregulowania tego płynie wniosek, że to do strony należy decyzja, czy zażalenie wnieść natychmiast po upływie terminu wskazanego w ustawie, czy dopiero po upływie terminu wskazanego przez organ. Wnosi się je do organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. Ponaglenie to środek procesowy służący stronie do zwalczania bezczynności organu podatkowego. Pojęcie to trafniej określa istotę tego środka prawnego niż termin "zażalenie", o którym mowa w art. 37 k.p.a. Niemniej zasady i tryb stosowania ponaglenia w postępowaniu podatkowym są analogiczne do tych, które zostały omówione w odniesieniu do zażalenia na bezczynność. Dodać jedynie należy, że istotnej modyfikacji uległo uregulowanie dotyczące wskazania organu właściwego do rozpoznania ponaglenia. Ogólna reguła, że organem właściwym jest organ podatkowy wyższego stopnia (art. 141 § 1 pkt. 1 o.p.), została uzupełniona przez regulację przypadku szczególnego (art. 141 § 1 pkt 2 o.p.), z której wynika, że w przypadku bezczynności Ministra Finansów w sprawach przez niego rozpoznawanych, tak w pierwszej, jak i w drugiej instancji, organem właściwym do rozpoznania ponaglenia będzie on sam, ponieważ art. 13 § 3 o.p. z samą ogólną pozycją procesową tego organu jako odwoławczego, a nie z jego czynnościami w danym postępowaniu w konkretnej sprawie podatkowej, wiąże status organu wyższego stopnia i związane z nim uprawnienia nadzorcze. Tym przypadkiem szczególnym nie objęto SKO. Płynie stąd wniosek, że na bezczynność SKO w sprawach podatkowych rozpoznawanych w drugiej instancji ponaglenie nie przysługuje, ponieważ nie ma nad nim organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 13 § 3 o.p. To zróżnicowanie pozycji ministra i SKO (odmiennie niż w k.p.a.) nie znajduje, moim zdaniem racjonalnego uzasadnienia, może być natomiast powodem pewnych perturbacji dla podatnika.

Konsekwencje prawne wobec pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie

Konsekwencje, które można wyciągnąć wobec pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, wymienia art. 38 k.p.a. Sprowadzają się one do możliwości pociągnięcia go do odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej, a nawet innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa. W grę wchodzi tu odpowiedzialność cywilna i karna. Z odpowiedzialnością cywilnoprawną będziemy mieli do czynienia wtedy, gdy w wyniku niezałatwienia sprawy w terminie strona poniesie szkodę, a organ administracji będzie zobowiązany do jej naprawienia, a następnie wystąpi z roszczeniami regresowymi wobec pracownika art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (k.c.) (t. j. 2020, poz. 875.). Odpowiedzialność karna zaistnieje wtedy, gdy niezałatwienie sprawy w terminie nastąpiło w wyniku przyjęcia korzyści majątkowej przez pracownika.

Kodeks nie określa, jak należy postąpić w przypadku uznania zażalenia za nieuzasadnione. Podzielam pogląd, że w takiej sytuacji organ powinien w formie postanowienia orzec, że zażalenie nie zostało uwzględnione.

Bibliografia:

  1. K. Muzyczka, Ochrona jednostki przed bezczynnością organu publicznego w Polsce, „Państwo prawne” Nr 1(5)15 Warszawa 2015;
  2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego, t. j. Dz. U. z 2020 r., poz., 1298, dalej k.p.a.
  3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, t. j. 2020, poz. 875., dalej: k.c.;
  4. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t. j. 2020, poz. 1325, dalej o.p.;
  5. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1999 r. sygn. akt. I SAB 60/99.

Polecamy serwis: Postępowanie administracyjne

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Jak sprawdzić organizatora turystyki?
    Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny przypomina jak sprawdzić organizatora turystyki. Dlaczego ważne jest, aby biuro podróży działało legalnie?
    Frankowicze bez wakacji kredytowych
    Brak wsparcia w postaci wakacji kredytowych skłania frankowiczów do szukania długofalowych rozwiązań w sądzie. Jakich?
    Fundusz Wsparcia Kredytobiorców - kalkulator UOKiK
    Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uruchomił kalkulator sprawdzający możliwość skorzystania z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.
    Ustawa z dnia 26 maja 2022 o czternastej emeryturze [pełna treść]
    14 emerytura - dla kogo? Poniżej treść ustawy z dnia 26 maja 2022 o dodatkowej, czternastej, emeryturze i rencie:
    14. emerytura w 2022 r. - ile wynosi netto?
    Wypłata świadczenia pieniężnego w postaci tzw. ”czternastki”, czyli dodatkowej emerytury bądź renty rozpocznie się 25 sierpnia 2022 roku. Ile wyniesie na tzw. rękę?
    Jak złożyć reklamację na problemy z ustawowymi wakacjami kredytowymi?
    Ustawowe wakacje kredytowe upoważniają obywateli do zawieszania płatności 8 rat kredytu hipotecznego z mocy ustawy. Banki nie mają możliwości, aby ich odmówić. Jednak z informacji Rzecznika Finansowego wynika, że cześć z nich znacznie utrudnia możliwość skorzystania z wakacji od kredytu. Jak i gdzie złożyć reklamację na taki bank?
    Wnioski o "Dobry start" złożono już dla ponad 3,7 mln dzieci
    Wnioski o świadczenie z programu "Dobry start" złożono już dla ponad 3 mln 744 tys. dzieci – poinformowało w czwartek Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej. Resort przypomniał, że złożenie wniosku do końca sierpnia gwarantuje wypłatę świadczenia nie później niż do 30 września.
    14 emerytura - ZUS ostrzega przed oszustwami
    Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, iż będzie wypłacał czternastą emeryturę bez wniosku. Jednocześnie ostrzega przed pseudousługami „na pracownika ZUS”.
    Serwisy społecznościowe a RODO - przełomowy wyrok
    Sierpniowy wyrok TSUE to największa zmiana w prawie ochrony danych osobowych od maja 2018 r. Już pojawiają się dzikie spekulacje na temat ziszczających się absurdów RODO – czy jeśli czyjaś kamera przemysłowa nagra homoseksualną parę, to przetwarzane są dane o orientacji seksualnej?
    Kiedy windykator zapuka do drzwi?
    Przejęcia zadłużeń przez windykatora można spodziewać się już nawet dzień po upływie terminu spłaty. . Co dalej?
    Eksperci chcą zmian w przepisach dotyczących mobbingu
    Zdaniem ekspertów sytuacja ofiar mobbingu mogłaby się szybko zmienić. Wystarczy w definicji przecinek zastąpić wyrazem „lub”.
    Jak wypełnić wniosek o dodatek węglowy? [Instrukcja]
    Wniosek o dofinansowanie do węgla należy złożyć na formularzu zgodnym z rozporządzeniem przygotowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Jak go wypełnić?
    Czy przysługuje dodatek węglowy, gdy dom ogrzewany jest węglem i gazem?
    Dodatek węglowy to świadczenie pieniężne wypłacane na zakup – jak nazwa wskazuje – węgla. Co w przypadku, gdy w gospodarstwie domowym do ogrzewania używane są dwa źródła, np. węgiel i gaz?
    Kto ma prawdo do dodatku węglowego, gdy w jednym budynku znajduje się kilka gospodarstw domowych?
    W jednym budynku znajduje się kilka gospodarstw domowych korzystających ze wspólnego źródła ogrzewania zgłoszonego lub wpisanego do CEEB. Kto jest uprawniony do otrzymania dodatku węglowego? Jak wypełnić wniosek i gdzie go złożyć?
    Ubezpieczenie NNW dzieci w szkole i na zajęciach dodatkowych
    Jak podaje resort edukacji, na terenie placówek oświatowych dochodzi nawet do 60 tys. wypadków każdego roku. Są to m.in. złamania, skręcenia czy zwichnięcia. Ale dziecko pozostaje aktywne nie tylko w szkole i w trakcie roku szkolnego. Z jednej strony to bardzo dobre dla jego zdrowia, jednocześnie zwiększa jednak ryzyko wypadków. Zdarzają się one przez cały rok: latem - podczas wakacyjnych zabaw i uprawiania sportów na powietrzu, a zimą na nartach, sankach czy podczas innych sezonowych atrakcji. Zadbanie o odpowiednie ubezpieczenie, zapewniające dziecku szerszą ochronę, staje się kluczowe dla coraz większej liczby rodziców.
    Praca zdalna i kontrola trzeźwości. Kiedy zmiany w kodeksie pracy wejdą w życie?
    Druga połowa 2022 r. upłynie pracodawcom pod znakiem zmian w prawie pracy. W Sejmie toczą się prace nad projektem ustawy wprowadzającym pracę zdalną i kontrolę trzeźwości. Minister Rodziny i Polityki Społecznej Mariola Maląg w swojej ostatniej wypowiedzi wskazała na możliwy termin wejścia przepisów w życie.
    Wzór wniosku o dodatek węglowy ważny od 17 sierpnia 2022
    Rozporządzenie ws. wzoru o dodatek węglowy wchodzi w życie w środę 17 sierpnia. Polacy, którzy używają węgla jako surowca do ogrzewania swojego gospodarstwa domowego mogą otrzymać rządowe wsparcie w wysokości 3 tys. zł.
    300 plus a zerówka - jakie zasady w 2022 r.?
    Czy w 2022 r. świadczenie dobry start, czyli tzw. 300 plus przysługuje na dziecko w zerówce? Jakie są obowiązujące przepisy?
    Dodatek do ogrzewania domu paliwem innym niż węgiel przyjęty przez Sejm
    Gospodarstwa domowe, których główne źródło ciepła zasilane jest peletem drzewnym, drewnem kawałkowym, skroplonym gazem LPG, olejem opałowym, otrzymają wsparcie finansowe w ramach jednorazowego dodatku. W jakiej wysokości i kiedy?
    Błędy medyczne i zdarzenia niepożądane - projektowane zmiany
    Do rejestru Rzecznika Praw Pacjenta zgłoszono ponad 520 błędów medycznych i zdarzeń niepożądanych. Raportowanie takich danych niedługo ma być obowiązkowe.
    Prezydent podpisał nowelizację Kodeksu karnego wykonawczego
    Prezydent Andrzej Duda podpisał obszerną nowelizację Kodeksu karnego wykonawczego, która m.in. zmienia niektóre zasady wykonywania kar więzienia, rozszerza stosowanie dozoru elektronicznego i reguluje dostęp więźniów do świadczeń zdrowotnych.
    Zmiany w edukacji ukraińskich dzieci w Polsce
    MEiN znowelizowało rozporządzenie dotyczące edukacji ukraińskich dzieci w Polsce w związku z przedłużającymi się działaniami wojennymi na Ukrainie i z koniecznością zapewnienia opieki i edukacji uczniom będącym obywatelami Ukrainy, którzy po 24 lutego 2022 r. przybyli do Polski.
    Projekt ustawy o wsparciu gospodarstw domowych w pokryciu części kosztów ogrzewania
    Rząd we wtorek zajmie się projektem ustawy, dotyczącym wsparcia indywidualnych gospodarstw domowych w Polsce w pokryciu części kosztów ogrzewania – wynika z porządku obrad rady ministrów.
    Zarzuty UOKiK dla Biedronki za nieuczciwą akcję promocyjną
    UOKiK postawił trzy zarzuty Biedronce, dotyczące jej akcji promocyjnej „Tarcza Biedronki Antyinflacyjna”. Jeronimo Martins Polska grożą kary finansowe w wysokości do 10 proc. rocznego obrotu – podał urząd antymonopolowy we wtorkowym komunikacie.
    Obywatele skarżą się na blokowanie stron internetowych. Pismo RPO do premiera
    Mechanizm blokowania stron internetowych stwarza ryzyko dla wolności słowa oraz dostępu do informacji. Przepisy nie przewidują informowania administratora strony o przyczynie blokady i czasie jej trwania. Takie działania powinny być ściśle określone i podlegać skutecznej kontroli – wskazuje RPO. Zarazem nie kwestionuje potrzeby ochrony osób, których prawa mogą być naruszane, a także względów bezpieczeństwa.