Kategorie

Nowa ustawa o obywatelstwie polskim – cz. I

Nabycie obywatelstwa. /Fot. Fotolia
Nabycie obywatelstwa. /Fot. Fotolia
Od 15 sierpnia 2012 r. obowiązuje nowe ustawa o obywatelstwie polskim. Ustawa określa zasady, warunki oraz tryb nabywania i utraty obywatelstwa polskiego, potwierdzania jego posiadania lub utraty, a także właściwość organów w tych sprawach.

W dniu 15 sierpnia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161; dalej „nowa ustawa”), która reguluje zasady, warunki oraz tryb nabywania bądź utraty obywatelstwa, potwierdzania jego posiadania lub utraty oraz właściwość organów w tych sprawach.

W związku z obszernością materii, którą reguluje nowa ustawa, w niniejszej I części publikacji zostaną przedstawione trzy pierwsze sposoby nabycia obywatelstwa polskiego (z mocy prawa, poprzez nadanie oraz uznanie). Natomiast w następnej, II części publikacji zostanie przestawione nabycie obywatelstwa polskiego poprzez jego przywrócenie, a także zagadnienia związane z utratą obywatelstwa polskiego oraz z potwierdzeniem jego posiadania lub utraty.

Dotychczasowe regulacje prawne

Do czasu wejścia w życie nowej ustawy, kwestie związane z obywatelstwem polskim reguluje ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 z późn. zm., dalej „poprzednia ustawa”). Poprzednia ustawa straci moc z chwilą wejścia w życie nowej ustawy. Poprzednia ustawa była w ostatnich latach kilkakrotnie nowelizowana, jednak ostatecznie ustawodawca zdecydował się uregulować kwestie dotyczące obywatelstwa uchwalając nową ustawę. Intencją projektodawcy nowej ustawy było przede wszystkim dostosowanie polskich przepisów o obywatelstwie do nowoczesnych standardów, w tym do standardów międzynarodowych.

Kwestia wielokrotnego obywatelstwa

Istotną zmianą jest nieco inne niż w poprzedniej ustawie ujęcie zasady wyłączności obywatelstwa polskiego. Poprzednia ustawa stanowiła bowiem kategorycznie, że obywatel polski w myśl prawa polskiego nie może być uznany za obywatela innego państwa. Nowe przepisy inaczej rozwiązują problem podwójnego lub wielokrotnego obywatelstwa. Przewidują one, że obywatel polski posiadający równocześnie obywatelstwo polskie i obywatelstwo innego państwa bądź państw ma takie same prawa i obowiązki wobec Rzeczypospolitej Polskiej, jak osoba posiadająca jedynie obywatelstwo polskie. Dodatkowo, obywatel polski nie może wobec władz polskich powoływać się ze skutkiem prawnym na posiadane równocześnie obce obywatelstwo i na wynikające z niego prawa i obowiązki. Zgodnie z nową ustawą, obywatel polski może zatem jednocześnie posiadać obywatelstwa innych państw, jednak w zakresie praw i obowiązków obywatela bezwzględny priorytet został przyznany tylko obywatelstwu polskiemu.

Zobacz serwis: Obywatelstwo

Nabycie obywatelstwa z mocy prawa

Zgodnie z nową ustawą, obywatelstwo polskie z mocy prawa nabywa się jak dotychczas poprzez urodzenie w oparciu o zasadę prawa krwi (gdy co najmniej jedno z jego rodziców jest obywatelem polskim) oraz uzupełniająco o zasadę prawa terytorium (jeśli małoletni urodził się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jego rodzice są nieznani, nie posiadają żadnego obywatelstwa lub ich obywatelstwo jest nieokreślone). Małoletni nabywa także z mocy prawa obywatelstwo polskie gdy został znaleziony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jego rodzice są nieznani. Ponadto, z mocy prawa nabycie obywatelstwa polskiego następuje w konsekwencji przysposobienia pełnego małoletniego cudzoziemca, który nie ukończył 16 lat, przez osobę lub osoby posiadające obywatelstwo polskie.

Nabycie obywatelstwa poprzez nadanie

Odnośnie nabycia obywatelstwa na mocy aktu władzy publicznej, nadal istotnym sposobem nabycia obywatelstwa polskiego będzie nadanie go przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym istotne jest, że w swoich kompetencjach Prezydent nie jest ograniczony żadnymi warunkami i może nadać obywatelstwo polskie każdemu cudzoziemcowi, na jego wniosek. Do postępowania o nadanie obywatelstwa polskiego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (poza doręczeniami) oraz przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to przede wszystkim, że od postanowień Prezydenta nie służą środki odwoławcze ani skarga do sądu administracyjnego.

Nabycie obywatelstwa poprzez uznanie

W nowej ustawie, odmiennie niż w dotychczasowym stanie prawnym, uregulowano kwestie nabycia obywatelstwa polskiego poprzez uznanie. Zgodnie z poprzednią ustawą, za obywatela polskiego mogła być uznana tylko osoba o nieokreślonym obywatelstwie lub nieposiadająca żadnego obywatelstwa, jeżeli zamieszkiwała w Polsce na podstawie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, co najmniej 5 lat. Obecnie znacznie rozszerzono katalog przesłanek uznania za obywatela polskiego. Nowe regulacje przewidują warunki wymagane dla uznania za obywatela polskiego, odnoszące się między innymi do minimalnych okresów nieprzerwanego, legalnego przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu, tytułu do lokalu mieszkalnego, statusu uchodźcy, określonych powiązań rodzinnych itp. Postępowanie w sprawie nabycia obywatelstwa w drodze uznania w wyżej wskazanym, poszerzonym zakresie, toczyć się będzie obecnie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego a wydawanie decyzji w tym zakresie będzie leżało w kompetencji wojewody. Możliwość szerszego korzystania z trybu uznania za obywatela polskiego da większe gwarancje osobom starającym się o obywatelstwo, ponieważ osoby takie będą mogły wnosić odwołania w trybie postępowania administracyjnego oraz skarżyć decyzje do sądów administracyjnych.

Podsumowanie

Podsumowując, istotna zmiana dotycząca obywatelstwa polskiego wprowadzona nową ustawą, polega na dopuszczeniu wielości obywatelstw, z zachowaniem prymatu obywatelstwa polskiego odnośnie praw i obowiązków obywatela. Nowa ustawa rozszerza także możliwości nabywania obywatelstwa polskiego w trybie uznania za obywatela polskiego decyzją wojewody. W sprawach dotyczących uznania za obywatela polskiego zgodnie z nową ustawą stosować się będzie przy tym przepisy o postępowaniu administracyjnym zaś decyzje w tym zakresie będą mogły być skarżone do sądu administracyjnego.

Zobacz: Nowa ustawa o obywatelstwie polskim - cz. II

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    3 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Długi w małżeństwie w praktyce

    Wspólna odpowiedzialność małżonków za długi w małżeństwie zależy od wielu czynników. Czy intercyza zawsze chroni przed zadłużeniem?

    Wniosek o EKUZ online - zmiana od 1 października 2021 r.

    Wniosku o EKUZ online od 1 października 2021 r. nie złożymy przez e-mail. Dotyczy to wyjazdów turystycznych.

    RODO II czyli Rozporządzenie o e-Prywatności – co już wiemy?

    RODO II czyli Rozporządzenie o e-Prywatności to nowa regulacja unijna dotycząca bezpieczeństwa danych w Internecie.

    Monitoring na posesji a przepisy o ochronie danych osobowych

    Monitoring na posesji może nam przysporzyć wielu problemów natury prawnej. Warto pamiętać o przepisach dotyczących ochrony danych osobowych.

    Presja odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu?

    Presję odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu odczuwa co czwarty Polak. Kto ma największy problem z przejściem w tryb offline?

    Senackie poprawki do nowelizacji KPA [KOMENTARZ]

    Senat stworzył rozwiązanie, które tak naprawdę podzieli uprawnionych na dwie grupy. Zmiany komentuje radca prawny Jan Delmanowski.

    Dobry start - ZUS przelał prawie 240 mln zł na wyprawki

    ZUS przelał prawie 240 mln zł na konta w ramach programu "Dobry start". Świadczenie przyznawane jest bez względu na dochód.

    Zmiany w Kodeksie karnym ze względu na dobro dziecka

    Rząd zapowiada zmiany w Kodeksie karnym. "Musimy chronić dobro dziecka" - mówił minister w KPRM Michał Wójcik.

    Konfiskata pojazdu w projekcie Kodeksu karnego

    Rozwiązania dotyczące m.in. konfiskaty pojazdu mają się znaleźć w w osobnym projekcie Kodeksu karnego.

    Wysokie kary za zaśmiecanie m.in. plaż

    Rząd zapowiada zaostrzenie kar za zaśmiecanie m.in. plaż i lasów. Grzywna miałaby wzrosnąć z 500 zł do nawet 5 tys. zł.

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?