Kto otrzyma świadczenie „aktywni rodzice w pracy”? Program „Aktywny rodzic” (babciowe)

• Program „Aktywny rodzic” (babciowe)
• Dla kogo świadczenie „aktywni rodzice w pracy”? Na jakich warunkach?
• Kto otrzyma świadczenie „aktywnie w żłobku”? W jakiej wysokości?
• Na jakich warunkach świadczenie „aktywnie w domu”?
• Jak będzie można korzystać ze świadczeń z programu "Aktywny rodzic"?
• Od kiedy nowe świadczenia będą wypłacane?

Program „Aktywny rodzic” (babciowe)

Wstępne założenia programu "Aktywny rodzic" (babciowego) zawiera projekt ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka „Aktywny rodzic”, który został opublikowany 4 kwietnia w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Projekt ustawy zakłada wprowadzenie do systemu prawnego trzech świadczeń wspierających rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu i rozwoju małego dziecka: „aktywni rodzice w pracy”, „aktywnie w żłobku” oraz „aktywnie w domu”.

Dla kogo świadczenie „aktywni rodzice w pracy”? Na jakich warunkach?

Jedno z tych świadczeń, czyli świadczenie „aktywni rodzice w pracy” skierowane jest do aktywnych zawodowo rodziców dziecka w wieku od 12 do 35 miesiąca życia.

W opisie projektu wskazuje się, że w ustawie zdefiniowana zostanie aktywność zawodowa, której poziom/rodzaj będzie uprawniał do otrzymywania tego nowego świadczenia.

Świadczenie „aktywni rodzice w pracy” ma przysługiwać w wysokości 1500 zł miesięcznie przez okres 24 miesięcy od 12 do 35 miesiąca życia dziecka.

Podkreśla się, że to od rodziców będzie zależało na co przeznaczą te środki – będą mogli np. sfinansować z nich opiekę sprawowaną przez babcię (w tym emerytkę) na podstawie umowy uaktywniającej (to jest umowy zawieranej z nianią).

W przypadku wykorzystania przez rodziców umowy uaktywniającej, składki od tej umowy będą dodatkowo finansowane. Pozwoli to na dokonywanie corocznej waloryzacji wysokości emerytury osoby zatrudnianej na te umowę. Jest to szczególnie istotne dla osób w wieku emerytalnym.

Poza świadczeniem „aktywni rodzice w pracy”, ustawodawca przewidział jeszcze dwa inne świadczenia, o których poniżej.

Kto otrzyma świadczenie „aktywnie w żłobku”? W jakiej wysokości?

Na czym będzie polegało świadczenie „aktywnie w żłobku”? Ustawodawca wyjaśnia, że świadczenie „aktywnie w żłobku” zostanie wprowadzone zamiast funkcjonującego obecnie dofinansowania w wysokości do 400 zł do opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna.

Świadczenie „aktywnie w żłobku” wynosić będzie 1500 zł, nie więcej niż wysokość opłaty, jaką rodzic ponosi za pobyt dziecka w instytucji opieki.

Na jakich warunkach świadczenie „aktywnie w domu”?

Świadczenie „aktywnie w domu” będzie stanowiło wsparcie dla rodziców dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia, którzy nie będą uprawnieni lub z własnej woli nie zdecydują się na skorzystanie z dwóch wyżej opisanych świadczeń. 

W projekcie ustawy wyjaśnia się, że będzie to w szczególności dotyczyć sytuacji, gdy rodzice pozostaną nieaktywni zawodowo i nie będą mogli uzyskać prawa do świadczenia „aktywni rodzice w pracy” lub ich dziecko nie będzie uczęszczało do instytucji opieki i nie będą mogli pobierać świadczenia „aktywnie w żłobku”.

Świadczenie „aktywnie w domu” będzie przysługiwało na analogicznych zasadach, jak obecnie funkcjonujący rodzinny kapitał opiekuńczy, z tą różnicą, że świadczenie „aktywnie w domu” będzie można uzyskać na każde, w tym na pierwsze i jedyne dziecko w wieku od 12 do 35 miesiąca życia oraz świadczenie „aktywnie w domu” będzie przysługiwało wyłącznie w wysokości 500 zł miesięcznie przez 24 miesiące (nie będzie możliwości pobierania świadczenia w wysokości 1000 zł przez 12 miesięcy, jak ma to miejsce w przypadku rodzinnego kapitału opiekuńczego).

Wobec powyższego, jak wskazano, wprowadzenie świadczenia „aktywnie w domu” skutkuje koniecznością uchylenia dotychczas obowiązującej ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz. U. z 2023 r. poz. 883).

Jak będzie można korzystać ze świadczeń z programu "Aktywny rodzic"?

Ustawodawca podkreśla, że rodzic będzie miał możliwość, w miarę potrzeb i indywidualnej sytuacji, zmiany, nawet wielokrotnej, jednego świadczenia na inne.

Przy czym na to samo dziecko, za dany miesiąc, może być pobierane tylko jedno świadczenie wspierające rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu i rozwoju małego dziecka.

Od kiedy nowe świadczenia będą wypłacane?

Projektem ustawy w sprawie programu "Aktywny rodzic" (babciowego) rząd przyjął we wtorek 9 kwietnia br. Za opracowanie projektu odpowiada wiceministra rodziny Aleksandra Gajewska.

Dokładna data wejścia w życie programu nie jest jeszcze znana, na pewno jednak będzie on dostępny już w 2024 roku, co wynika z wypowiedzi premiera, który stwierdził, że "rozpatrywanie i wejście w życie ustawy może zająć trochę czasu, ale na 99 proc. pierwsze babciowe zostanie wypłacone jeszcze w 2024 roku, tuż po wakacjach".

W projekcie ustawy zakłada się, że program "Aktywny rodzic" (babciowe) wejdzie w życie 1 października 2024 roku.