Zmiany rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności: Nowe mLegitymacje osób niepełnosprawnych i termin na złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

• Dlaczego trzeba zmienić rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności
• Termin na złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności
• Nowe mLegitymacje osób niepełnosprawnych
• Kiedy nowelizacja rozporządzenia wejdzie w życie?

Dlaczego trzeba zmienić rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

Jak wyjaśnia Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, potrzeba zmiany rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2021 r. poz. 857 oraz z 2022 r. poz. 1606) (dalej: „rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności”)  wynika z nowelizacji ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, 858, 1089, 1165 oraz 1494)(dalej: „ustawa o rehabilitacji”) z dnia 24 lipca 2024 r. opublikowanej w Dzienniku Ustaw w poz. 1165 (dalej: „nowelizacja ustawy o rehabilitacji”). 

Chodzi także o dostosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności do ustawy z 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz.U. z 2024 r. poz. 1275) (dalej: „ustawa o aplikacji mObywatel”). W art. 32 tej ustawy przewidziano zmianę przepisów art. 6ca, art. 6cc art. oraz 6d ustawy o rehabilitacji. Zmiana ta ma wejść w życie, zgodnie z treścią art. 84 pkt 5 w związku z art. 78 ustawy o aplikacji mObywatel, po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw przez Ministra właściwego do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego komunikatu określającego dzień wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających świadczenie usługi, polegającej na udostępnieniu osobie niepełnosprawnej lub jej przedstawicielowi ustawowemu legitymacji dokumentującej niepełnosprawność albo dokumentującej stopień niepełnosprawności w postaci dokumentu mobilnego.

Termin na złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Wyżej wskazana nowelizacja ustawy o rehabilitacji wprowadziła do ustawy o rehabilitacji m.in. przepis art. 6ba ust. 2, stanowiący o tym, że osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności może wystąpić do powiatowego zespołu z wnioskiem o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Doprowadziło to do rozbieżności z § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności, zgodnie z którym do wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności bądź stopniu niepełnosprawności dołącza się dokumentację medyczną, w tym zaświadczenie lekarskie, wydane nie wcześniej niż na 30 dni przed dniem złożenia wniosku. W tej sytuacji zmiana w § 1 pkt 1 niniejszego projektu rozporządzenia ma na celu ułatwienie osobom, ubiegającym się o uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności bądź stopniu niepełnosprawności, uzyskanie tego orzeczenia poprzez wydłużenie terminu ważności zaświadczenia lekarskiego i jest to zmiana dostosowująca tekst rozporządzenia zmienianego do przepisów ustawy o rehabilitacji w aktualnym kształcie. 

Wyżej wskazana nowelizacja ustawy o rehabilitacji wprowadziła do ustawy o rehabilitacji również przepis art. 6ba ust. 1, stanowiący o tym, że osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić do powiatowego zespołu z wnioskiem o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności nie wcześniej niż 2 miesiące przed upływem terminu ważności posiadanego orzeczenia. W ten sposób nastąpiła transpozycja przepisu § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności do ustawy i przepis ten należy wykreślić. Analogiczna sytuacja dotyczy relacji pomiędzy § 15 ust. 2 rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności oraz art. 6ba ust. 3 ustawy o rehabilitacji, wprowadzonego nowelizacją ustawy o rehabilitacji – przepis ten również powinien być usunięty z rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności, gdyż stanowi on obecnie powtórzenie przepisu ustawy w tym zakresie.

Jako, że § 15 ust. 3 rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności powinien pozostać w mocy, proponuje się, z przyczyn wskazanych powyżej, nadanie § 15 nowego brzmienia, zawierającego jedynie treść normatywną, zawartą w obecnie obowiązującym § 15 ust. 3 rozporządzenia – zmiana ta została zamieszczona w § 1 pkt 2 omawianego projektu rozporządzenia i jest to zmiana dostosowująca przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności do przepisów ustawy o rehabilitacji w obecnie obowiązującym brzmieniu, po ostatniej nowelizacji.

Nowe mLegitymacje osób niepełnosprawnych

Przepisy art. 6ca, art. 6cc art. oraz 6d ustawy o rehabilitacji, po nowelizacji dokonanej przepisami ustawy o aplikacji mObywatel, określają tryb wydawania przez powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności legitymacji dokumentujących niepełnosprawność albo dokumentujących stopień niepełnosprawności:
1) w postaci dokumentu z tworzywa sztucznego (dalej: ,,legitymacja tradycyjna”);
2) w postaci dokumentu mobilnego (dalej: ,,mLegitymacja ON”).

Te zmiany, w celu wdrożenia usługi wydawania mLegitymacji ON, muszą zostać uwzględnione w przepisach rozporządzenia sprawie orzekania o niepełnosprawności, czemu ma służyć omawiana nowelizacja.

Dlatego też w projekcie omawianego rozporządzenia w § 1 pkt 3 lit. a i c przewiduje się zmiany polegające na zmianie nazw załączników nr 3 i nr 4 – zmiany te mają na celu dookreślenie, że załączniki te określają wzory legitymacji tradycyjnych.

Również w § 1 pkt 3 projektu wprowadza się pkt. b i d, dodające do rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności dwa nowe załączniki o numerach 3a i 4a, określające odpowiednio:
-  wzór mLegitymacji ON dokumentującej niepełnosprawność, o której mowa w art. 6ca ust. 2 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu ustalonym przepisem art. 32 pkt 1 ustawy o aplikacji mObywatel oraz 
- wzór mLegitymacji ON dokumentującej stopień niepełnosprawności, o której mowa w art. 6ca ust. 2 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu ustalonym przepisem art. 32 pkt 1 ustawy o aplikacji mObywatel.

W § 1 pkt 4 – 7 zamieszczono zmiany porządkowe związane ze zmianami nazw załączników nr 3 i 4 oraz dodaniem do rozporządzenia załączników nr 3a i 4a, wprowadzających wzory legitymacji w postaci dokumentu mobilnego.

Kiedy nowelizacja rozporządzenia wejdzie w życie?

Omawiana nowelizacja rozporządzenia ma wejść w życie następnego dnia po dacie jego ogłoszenia. Natomiast faktycznie przepisy zaczną działać dopiero po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw komunikatu określającego dzień wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających świadczenie usługi udostępnienia legitymacji dokumentującej niepełnosprawność albo dokumentującej stopień niepełnosprawności w postaci dokumentu mobilnego. 

Źródło: projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.