Polski eksport na minusie! Czy 2025 rok da nadzieję na odbudowę?

Dostępne obecnie dane o stanie gospodarki realnej oraz opinie pozyskane od członków Krajowej Izby Gospodarczej pozwalają szacować, że eksport w listopadzie 2024 roku wyniósł 29 515 mln EUR. Okazał się więc o 2,6% niższy niż w październiku, w stosunku zaś do wielkości notowanych przed dwunastoma miesiącami – zmniejszył się o 0,9%. Wielkość eksportu w grudniu będzie ze względów sezonowych niższa od notowanej w listopadzie.

W listopadzie wycena złotego wobec euro uległa osłabieniu w stosunku do notowanej w październiku o 0,41% i wyniosła 4,3339. Równocześnie okazała się o 1,6% mocniejsza niż przed rokiem (w październiku złoty był mocniejszy niż przed rokiem o 4,5%).

Podobnie co do kierunku (lecz większej skali) zmiany obserwowano w przypadku notowań dolara. W listopadzie złoty osłabił się w stosunku do tej waluty o 3,01% do 4,0763. Listopadowa wycena okazała się jednocześnie mocniejsza niż przed rokiem o 0,1%. W październiku złoty wobec dolara był mocniejszy niż przed rokiem o 7,4%.

W kilkunastu ostatnich miesiącach często obserwowana była ujemna roczna dynamika eksportu. Taka była jeszcze w sierpniu i czerwcu. We wrześniu sprzedaż okazała się wyższa niż przed rokiem o 1,0%, a w październiku o 1,5%. Niestety w listopadzie sprzedaż znów była niższa niż przed rokiem (o 0,9%). Począwszy od grudnia notowane powinny być już wyniki większe niż dwanaście miesięcy wcześniej. 

Według danych Narodowego Banku Polskiego w pierwszych dziesięciu miesiącach 2024 roku eksport wyniósł 277 882 mln EUR i okazał się o 1,1% mniejszy niż przed rokiem. Według sprawozdawczości prezentowanej przez Główny Urząd Statystyczny eksport wynosząc w okresie I – X 2024 r. 292 600 mln EUR okazał się niższy niż rok wcześniej o 1,2%.

Zdaniem eksperta Głównego Ekonomisty KIG Piotra Soroczyńskiego:

W najbliższych miesiącach działać powinny czynniki, które sprzyjają naszej sprzedaży eksportowej. Wyczekiwane jest zwłaszcza gospodarcze „ocknięcie” u naszych głównych partnerów handlowych – gdzie poziom koniunktury w latach 2023 i 2024 był bardzo niski (tu zwłaszcza wypada pamiętać o Niemczech naszym głównym partnerze handlowym). Choć nieco słabiej niż dla lat 2022 – 2023 – to wciąż pozytywnie wspierać będą nasz eksport niedawne perturbacje z łańcuchami dostaw. Skłaniać mogą część odbiorców ze starych krajów Unii do utrzymywania zamówień u nieodległych dostawców (w miejsce tych z dalekiego wschodu). Szeroko dyskutowane obecnie możliwe odchodzenie w gospodarce światowej od globalizacji nie musi być dla nas wyłącznie zagrożeniem. Może bowiem okazać się, że uda nam się na rynku UE czy nawet USA przejąć przynajmniej część z dostaw realizowanych dotychczas przez wytwórców bardziej odległych. Od wielu już kwartałów pozostaje mocną wycena dolara do euro (w porównaniu do wieloletniej średniej). To premiuje nasz eksport w stosunku do oferty konkurentów z dalekiego wschodu (kalkulujących ceny swoich wyrobów do dolara). Powoli kończy się też okres szybkiego wzmacniania naszej waluty wobec euro – utrudniający naszym eksporterom ekspansję.

Co ważne – w średnioterminowej perspektywie oczekiwany jest w Europie i nie tylko – wzrost popytu związany ze wzmacnianiem obronności i odporności państw. Dla nas szczególne znaczenie będzie miał wzrost popytu na zwiększenie odporności.Wszak jest on generowany bardzo szeroko – nie tylko na poziomie administracji państw, ale również poszczególnych przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. W dodatku jest to popyt na bardzo wiele rodzajów wyrobów – a to zwiększa poziom zamówień dla naszej gospodarki.