Prezydent Karol Nawrocki razem z Trybunałem Konstytucyjnym wytną tę partię ze sceny politycznej? Wniosek o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP celów i działalności tej partii politycznej już został skierowany do TK w dniu 12 listopada 2025

• Kompetencje TK do delegalizacji partii politycznych?
• Ruch Prezydenta - jakiej partii dotyczy wniosek do Trybunału Konstytucyjnego?
• Jakie jest uzasadnienie wniosku do TK?
• Znaczenie art. 13 Konstytucji RP
• Trybunału nie interesują konsekwencje orzeczenia o niezgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznej
• Kiedy wyrok TK?

Kompetencje TK do delegalizacji partii politycznych?

Tak, to prawda - istnieje postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, które w swoich konsekwencjach może doprowadzić do delegalizacji partii politycznej. Przewiduje to wprost Konstytucja RP w art. 188, który brzmi następująco:

Ruch Prezydenta - jakiej partii dotyczy wniosek do Trybunału Konstytucyjnego?

Kancelaria Prezydenta Karola Nawrockiego informuje o skierowaniu do TK wniosku, który obejmuje stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP:

• celów wpisanej do ewidencji partii politycznych partii Komunistyczna Partia Polski z powodu odwoływania się w programowych celach do totalitarnych metod i praktyk działania komunizmu oraz założenia stosowania przemocy w celu zdobycia władzy i wpływu na politykę państwa;
• działalności partii politycznej Komunistyczna Partia Polski, przejawiającej się w odwoływaniu się w programowych publikacjach, wypowiedziach i innego rodzaju formach aktywności politycznej do totalitarnych metod i praktyk działania komunizmu oraz prezentowaniu założenia stosowania przemocy w celu zdobycia władzy i wpływu na politykę państwa.

Jakie jest uzasadnienie wniosku do TK?

Zgodnie z treścią wniosku (którego cały tekst jest obszerny i udostępniony na stronie prezydent.pl - liczy 65 stron, a każdy może się zapoznać we własnym zakresie), głównym uzasadnieniem przeciwko Komunistycznej Partii Polski jest to, że:

Znaczenie art. 13 Konstytucji RP

Warto wskazać, że uzasadnieniem dla wniosku jest także bezpośrednio treść art. 13 Konstytucji RP, który stanowi, że: "Zakazane jest istnienie partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swoich programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a także tych, których program lub działalność zakłada lub dopuszcza nienawiść rasową i narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewiduje utajnienie struktur lub członkostwa.".

Trybunału nie interesują konsekwencje orzeczenia o niezgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznej

Trzeba wiedzieć, że postępowanie prowadzone przed TK w sprawie oceny zgodności celów lub działalności partii politycznej z Konstytucją RP jest samodzielne, a Trybunał może orzec wyłącznie o zgodności lub braku zgodności, zgodnie z przyznaną kompetencją. Wyrok TK sam w sobie nie delegalizuje więc partii politycznej, której działalność lub cele zostały ocenione jako niezgodne z Konstytucją. Jednakże w oczywisty sposób otwiera to drogę do wykreślenia takiej partii przez właściwy sąd rejestrowy, stanowiąc prejudykat. Wówczas zastosowanie znajduje już art. 44 ustawy o partiach politycznych. Zgodnie z jego treścią:

Kiedy wyrok TK?

Wniosek został dopiero złożony do Trybunału Konstytucyjnego w dniu 12.11.2025 r., zatem nie należy się prędko spodziewać rozstrzygnięcia. Warto jednak śledzić ten temat, gdyż należy się spodziewać, że niezależnie od treści orzeczenia TK, będzie ono zawierało wskazówki interpretacyjne w zakresie oceniania zgodności z Konstytucją działalności partii politycznych w znaczeniu ogólnym i odnoszącym się do każdej sytuacji badania przesłanek do wykreślenia partii politycznej z rejestru, a tym samym - uznania partii politycznej za nielegalną.