Strona główna » Prawo » Wiadomości » 11 pojemników na odpady może stanąć pod każdym domem, żeby – ludzie nie mylili się, gdzie co wrzucać. Rewolucja w segregacji odpadów w nowym projekcie UE

11 pojemników na odpady może stanąć pod każdym domem, żeby – ludzie nie mylili się, gdzie co wrzucać. Rewolucja w segregacji odpadów w nowym projekcie UE

09 lutego 2026, 22:20

Aleksandra Rybak

Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

odpady, odpady (śmieci), dom, nieruchomości, odpady komunalne, UE, segregacja odpadów, Unia Europejska, recykling — 11 pojemników na odpady może stanąć pod każdym domem, żeby – ludzie nie mylili się, gdzie co wrzucać. Rewolucja w segregacji odpadów w nowym projekcie UE

Shutterstock

REKLAMA

W opublikowanym w dniu 13 stycznia 2026 r. raporcie jednostki badawczej Komisji Europejskiej (JRC) została sformułowana propozycja zharmonizowania zasad segregacji odpadów w UE, w związku z rozporządzeniem PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), które wchodzi w życie w dniu 12 sierpnia 2026 r. 4 pojemniki na odpady, miałoby zastąpić aż 11, do których – miałyby trafiać odpady oznaczone ujednoliconymi dla całej unii etykietami.

Czym są odpady komunalne oraz jakie zasady ich segregacji aktualnie obowiązują?
JRC (wewnętrzna służba naukowa i analityczna Komisji Europejskiej): 11 pojemników na odpady może stanąć pod każdym domem – nowy projekt zharmonizowanej segregacji odpadów w UE
11 pojemników na odpady może stanąć pod każdym domem, czyli nowy projekt zharmonizowanej segregacji odpadów w UE – kiedy można spodziewać się wejścia przepisów w życie?

Czym są odpady komunalne oraz jakie zasady ich segregacji aktualnie obowiązują?

Odpady komunalne – zgodnie z definicją ustawową – stanowią odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane.

REKLAMA

Zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – segregacji, czyli selektywnemu zbieraniu odpadów komunalnych w każdej gminie, podlegają co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady, jak również – w wyznaczonym przez gminę punkcie selektywnego zbierania odpadów (tzw. PSZOK-u): odpady niebezpieczne, przeterminowane leki i chemikalia, odpady niekwalifikujące się do odpadów medycznych, które powstały w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi (w szczególności igły i strzykawki), zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony oraz odpady tekstylne i odzieży, a także odpady budowlane i rozbiórkowe z gospodarstw domowych.

Ważne

Co istotne – rada gminy może w tzw. regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wyżej wymienione oraz określić wymagania w zakresie selektywnego zbierania tych odpadów.

Na każdym właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek selektywnego zbierania odpadów powstałych na terenie jego nieruchomości, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów oraz wymaganiami określonymi przez radę gminy w wydanym przez nią regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, a zatem – zbierania odpadów do pojemników lub worków w odpowiednich kolorach. Jaki podział pojemników (lub odpowiednio – worków) służących do zbierania różnego rodzaju odpadów, aktualnie obowiązuje?

Ważne

Do pojemników / worków w kolorze:

niebieskim, oznaczonych napisem „papier” – podlegają zbieraniu odpady z papieru, w tym odpady z tektury, odpady opakowaniowe z papieru i odpady opakowaniowe z tektury, czyli – opakowania z papieru, karton, katalogi, ulotki, gazety, papier szkolny i biurowy, zadrukowane kartki,
zielonym, oznaczonym napisem „szkło” – podlegają zbieraniu odpady ze szkła, w tym odpady opakowaniowe ze szkła, czyli – butelki i słoiki po napojach i żywności (w tym butelki po napojach alkoholowych i olejach roślinnych),
żółtym, oznaczonym napisem „metale i tworzywa sztuczne” – podlegają zbieraniu odpady metali, w tym odpady opakowaniowe z metali, odpady z tworzyw sztucznych, w tym odpady opakowaniowe z tworzyw sztucznych, oraz odpady opakowaniowe wielomateriałowe, czyli – plastikowe opakowania po produktach spożywczych, opakowania wielomateriałowe, aluminiowe i metale kolorowe,
brązowym, oznaczonym napisem „bio” – podlegają zbieraniu bioodpady, czyli – to co może ulec biodegradacji, a więc odpadki warzywne i owocowe, gałęzie drzew i krzewów, czy skoszona trawa.

Należy również pamiętać, że od początku 2025 r. selektywnej zbiórce podlegają również odpady tekstylne (czyli – tekstylia, odzież i obuwie). Do odpadów tekstylnych nie zostały wydzielone osobne pojemniki / worki w ramach systemu segregacji (ponieważ jest ich zbyt mało), ale na gminie ciąży obowiązek zorganizowania punktów ich zbiórki. Może to być PSZOK lub ustawione przez gminę w tym celu, w wyznaczonych miejscach, pojemniki.

Z kolei od października 2025 r., opakowania po napojach, a konkretnie:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

plastikowe butelki o pojemności do 3 l,
metalowe puszki o pojemności do 1 l oraz
szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5,

zostały objęte tzw. systemem kaucyjnym, co oznacza, że – są one warte od 50 groszy do 1 złotówki, a informacja o tym powinna każdorazowo widnieć na opakowaniu.

JRC (wewnętrzna służba naukowa i analityczna Komisji Europejskiej): 11 pojemników na odpady może stanąć pod każdym domem – nowy projekt zharmonizowanej segregacji odpadów w UE

Z opublikowanego w dniu 13 stycznia 2026 r. raportu JRC (tj. Wspólnego Centrum Badawczego, które jest wewnętrzną służbą naukową i analityczną Komisji Europejskiej), pt. JRC technical proposal on EU harmonised waste sorting labels under the packaging and packaging waste regulation¹ wynika propozycja zharmonizowania zasad segregacji odpadów w UE, w związku z rozporządzeniem PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation)², które wchodzi w życie w dniu 12 sierpnia 2026 r. Należy przy tym podkreślić, że – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) jest aktem prawnym wiążącym w całości i stosowanym bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich UE (a więc również w Polsce), co oznacza, że – wchodzi ono w życie automatycznie, bez potrzeby jego implementacji do krajowego porządku prawnego (tak jak ma to miejsce w przypadku dyrektywy UE).

Zgodnie z art. 12 ww. rozporządzenia – od dnia 12 sierpnia 2028 r. lub 24 miesiące od dnia wejścia w życie aktu wykonawczego przyjętego na podstawie niniejszego artykułu, w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza – na opakowaniach wprowadzanych do obrotu, będą musiały być zamieszczane zharmonizowane etykiety, zawierające informacje o ich składzie materiałowym, aby ułatwić konsumentom sortowanie. Etykieta taka, będzie musiała zawierać piktogramy i powinna być łatwo zrozumiała (w tym dla osób z niepełnosprawnościami) – na jej podstawie konsument ma, z łatwością, ustalić, w którym pojemniku na odpady, powinien umieścić dane opakowanie.

Oprócz zharmonizowanej etykiety – podmioty gospodarcze, będą mogły umieszczać na opakowaniach kod QR lub inny rodzaj znormalizowanego, otwartego, cyfrowego nośnika danych, zawierający informacje o przeznaczeniu każdej oddzielnej części składowej opakowania, aby ułatwić konsumentom sortowanie.

Zgodnie z art. 13 ww. rozporządzenia natomiast – w terminie do dnia 12 sierpnia 2028 r. lub 30 miesięcy od przyjęcia aktów wykonawczy – te same zharmonizowane etykiety co na opakowaniach – będą musiały zostać umieszczone na wszystkich pojemnikach na odpady, służących do zbierania odpadów opakowaniowych.

Powyższe zmiany, mają na celu zwiększenie poziomu recyklingu, w związku z faktem, że konsumenci nie będą popełniać błędów w umieszczaniu opakowań we właściwych pojemnikach (ta sama, zharmonizowana etykieta, będzie znajdować się zarówno na opakowaniu, jak i na pojemniku na odpady, w związku z czym – każdy będzie wiedział, gdzie co wrzucić).

Ze wspomnianego powyżej raportu JRC, w którego przygotowanie zaangażowanych było ponad 25 000 obywateli UE i ponad 250 ekspertów interesariuszy – wynika właśnie propozycja podziału odpadów na poszczególne kategorie na potrzeby wprowadzenia ww. zharmonizowanych etykiet, wynikających z rozporządzenia PPWR. Zgodnie z informacją zawartą w treści raportu – definiuje on zasady wizualnego i koncepcyjnego projektowania zharmonizowanych etykiet dotyczących segregacji odpadów w UE oraz zawiera pełny zestaw projektów etykiet, w tym proponowane kolory i terminologię.

Ważne

Zgodnie z ww. propozycją, zawartą w raporcie JRC – odpady miałyby zostać podzielone na następujące kategorie:

Kolor niebieski – karton i papier, do którego miałyby trafiać:
1. karton,
2. papier,
Kolor zielony – szkło, do którego miałyby trafiać:
1. szkło bezbarwne,
2. szkło kolorowe,
3. szkło zielone,
4. szkło brązowe,
Kolor żółty – plastik, do którego miałyby trafiać:
1. plastik twardy,
2. plastik miękki,
Kolor pomarańczowy – kompozyty, do którego miałyby trafiać:
1. kartony po napojach,
2. papier (kompozyt A),
3. papier (kompozyt B),
Kolor szary – metal, do którego miałby trafiać:
1. metal,
Kolor brązowy – odpady kompostowalne, do którego miałby trafiać:
1. odpady kompostowalne z domów,
2. odpady kompostowalne przemysłowe,
Kolor różowy – tekstylia, do którego miałby trafiać:
1. tekstylia,
Kolor błękitny – ceramika, do którego miałaby trafiać:
1. ceramika,
Kolor jasnobrązowy – drewno i korek, do którego miałaby trafiać:
1. drewno,
2. korek
Kolor czerwony – odpady niebezpieczne, do którego miałaby trafiać:
1. odpady niebezpieczne oraz
Kolor fioletowy – odpady zmieszane, do którego miałaby trafiać:
1. pozostałe odpady zmieszane.

Poniżej można zapoznać się z zawartą w raporcie JRC infografiką, prezentującą ww. podział:

Projekt zharmonizowanych etykiet dotyczących segregacji odpadów w UE (JRC technical proposal on EU harmonised waste sorting labels under the packaging and packaging waste regulation, 2026)
Inne

Należy w tym miejscu również podkreślić, że zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia PPWR – „Pojemnik na odpady opakowaniowe może być opatrzony więcej niż jedną etykietą”. Oznacza to, że ostatecznie – o ile organy prawodawcze UE zdecydują się na wdrożenie propozycji w przepisach unijnych – kilka różnych kategorii odpadów, będzie mogło być umieszczane w jednym (odpowiednio oznakowanym kilkoma etykietami) pojemniku. Jeżeli jednak dla każdej kategorii odpadów, miałby zostać przydzielony odrębny pojemnik na odpady – byłoby ich aż 11.

11 pojemników na odpady może stanąć pod każdym domem, czyli nowy projekt zharmonizowanej segregacji odpadów w UE – kiedy można spodziewać się wejścia przepisów w życie?

Należy podkreślić, że powyższe zestawienie podziału odpadów na 11 kategorii, stanowi jedynie propozycję przedstawioną przez jednostkę badawczą Komisji Europejskiej i jak podkreślono w raporcie – niekoniecznie odzwierciedla ono stanowisko Komisji Europejskiej w tej kwestii. Celem raportu JRC i zawartych w nim propozycji jest – zapewnienie opartego na dowodach naukowego wsparcia dla europejskiego procesu kształtowania polityki. Po rozważeniu ww. propozycji JRC – organy prawodawcze UE (w następstwie ewentualnej propozycji złożonej w tym przedmiocie przez Komisję Europejską) zdecydują, czy będą ją wdrażać w przepisach unijnych. Na chwilę obecną, nie wiadomo więc, czy ww. propozycja będzie wdrażana i kiedy może to nastąpić. Pewien wyznacznik może stanowić jednak data 12 sierpnia 2026 r., kiedy to wchodzi w życie rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), na potrzeby którego został opracowany przez JRC ww. zestaw zharmonizowanych etykiet, które to – zgodnie z ww. rozporządzeniem – będą musiały być umieszczane nie tylko na odpadach opakowaniowych, ale również na pojemnikach na odpady.

Wideoszkolenie: Podatek od nieruchomości 2025 – czy firmy czeka rewolucja?

¹ Bruns, H., Borsello, A., Dupoux, M., Hamarat, Y., Milios, L., Papa, F., JRC technical proposal on EU harmonised waste sorting labels under the packaging and packaging waste regulation, 2026

² Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE (Dz.U. L, 2025/40)

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 733)
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. z 2021 r., poz. 906)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE (Dz.U. L, 2025/40)

Powiązane