Kategorie

Urlop wychowawczy po macierzyńskim a badania lekarskie

Anna Łabuzek
Urlop wypoczynkowy po macierzyńskim a badania lekarskie/ fot. Fotolia
Pracownica, która zaraz po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego chce pójść na urlop wychowawczy nie ma – zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2011 roku - obowiązku wykonania badań lekarskich. Pracodawca udzielając urlopu wychowawczego nie może więc wymagać dostarczenia zaświadczenia o zdolności do pracy czy odbycia badania lekarskiego.

Badania lekarskie wg kodeksu pracy

Pracownicy przyjmowani do pracy lub Ci, których pracodawca przenosi na inne stanowisko pracy ze względu na panujące uciążliwe warunki pracy czy inne czynniki mające szkodliwy wpływ na zdrowie (w tym młodociani) – kierowani są na badania wstępne. Nie dotyczy to osób ponownie przyjmowanych do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko czy też na takich samych warunkach pracy – jeśli umowa o pracę została zawarta w ciągu 30 dni od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej.

Kolejno każdy pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim, a badaniom kontrolnym - pracownicy, których niezdolność do pracy (spowodowanej chorobą) przekracza 30 dni oraz w celu ustalenia ich zdolności do wykonywania pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku.

Badania kontrolne pracownika - zmiany

Urlop wychowawczy po macierzyńskim

Wyjątkiem od obowiązku udzielenia urlopu zgodnie z planem urlopów jest art. 163 § 3 Kodeksu pracy. Tutaj na wniosek złożony przez pracownicę (również pracownika–ojca, gdy wychowuje dziecko korzystając z urlopu macierzyńskiego) udziela się jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu wychowawczego.

Warunkiem uzyskania urlopu wychowawczego po macierzyńskim jest złożenie o niego wniosku.

Pomimo bezpłatności tego drugiego urlopu, wielu pracowników decyduje się na skorzystanie z niego, ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem przez dłuższy czas. Przesłankami uzyskania prawa do niego jest spełnienie warunku stażowego (6 miesięcy zatrudnienia) oraz odpowiedni wiek dziecka (do 5 roku życia lub do 18 roku życia w przypadku dzieci niepełnosprawnych). Z urlopu 36 miesięcznego można skorzystać w postaci 5 części, przy czym jeden z tych miesięcy musi przypadać drugiemu rodzicowi.

Bezpłatny urlop wychowawczy

Brak konieczności wykonania badan lekarskich

Reklama

Orzeczenie z dnia 9 marca 2011 roku zapadło na tle następującego stanu faktycznego. Pracownica zaraz po zakończeniu urlopu macierzyńskiego złożyła wniosek o przejście na urlop wychowawczy. Firma wyznaczyła jej termin na poddanie się badaniom lekarskim, przy czym pracownica przedstawiła zaświadczenie o zdolności do pracy od innego lekarza. Kobieta nie stawiła się na wyznaczone badania, więc firma (zarzucając nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy) rozwiązała z nią umowę o pracę w trybie art. 52 Kodeksu pracy (tj. rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika). Pracownica wytoczyła powództwo przeciwko wspomnianemu byłemu pracodawcy.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ,,przyczyny wskazane w oświadczeniu strony pozwanej o rozwiązaniu z powódką umowy o pracę bez wypowiedzenia były nieprawdziwe i nierzeczywiste, a dokonane w trybie art. 52 Kodeksu pracy rozwiązanie umowy o pracę bezzasadne.’’. Ponadto sąd wskazał, że nie ma podstaw do twierdzenia, jakoby zachowanie powódki było nielojalne czy skutkowało zaniedbaniem dobra zakładu pracy. Ponadto nieobecność w pracy pracownicy nie była nieusprawiedliwiona gdyż jej zdaniem (zgodnie z prawem) korzystała z przysługującego jej urlopu wypoczynkowego. Tutaj pracodawca złożony przez powódkę wniosek o udzielenie bezpośrednio po urlopie macierzyńskiego urlopu wychowawczego musi uwzględnić. Następnie sąd okręgowy oddalił apelację.

Urlopy dla rodziców z tytułu urodzenia dziecka

Badania kontrolne nie warunkują urlopu wychowawczego

Reklama

Głównym założeniem SN było stwierdzenie, że art. 163 § 3 Kodeksu pracy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady udzielania urlopów zgodnie z planem urlopowym. Więc pracownica bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego ma prawo do skorzystania z urlopu wychowawczego. Sąd stwierdził, że,, urlop wypoczynkowy polega na czasowym niewykonywaniu pracy na dotychczasowym stanowisku i już tylko z tego powodu nie można przyjąć, że niezbędnym warunkiem rozpoczęcia urlopu jest przeprowadzenie kontrolnych badań lekarskich. Badania te są niezbędne przed dopuszczeniem do wykonywania pracy, natomiast nieprzeprowadzenie ich przed urlopem nie pozostaje w sprzeczności z istotą urlopu wypoczynkowego.’’.

Istotnym był tu brak ustalenia ewentualnej niezdolności do pracy w chwili rozpoczęcia korzystania z urlopu przez powódkę. Wydanie zgody na ten urlop jest z jednej strony obowiązkiem pracodawcy a z drugiej strony przesłanki wyłączające dopuszczalność skorzystania z urlopu przez niezdolność do pracy nie wystąpiły.

Pracodawca zarzucił powódce ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Sąd Najwyższy powołując się na inny wyrok SN wskazał, że na pojęcie ciężkiego naruszenia obowiązków składają się: bezprawność zachowania pracownika, naruszenie/zagrożenie interesów pracodawcy i połączoną winę umyślną i rażące niedbalstwo czynu. Tutaj zdaniem Sądu taka sytuacja nie wystąpiła i pracodawca nie mógł wymagać od pracownicy poddania się takim badaniom w trakcie trwania urlopu wychowawczego.

Polecamy również: Prawo pracy

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141 ze zm.).

Wyrok SN z dnia 9 marca 2011 r., (Sygn. akt II PK 240/10).

Wyrok SN z dnia 9 lipca 2009 r., (Sygn. akt II PK 46/09).

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    18 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.