Kategorie

Bezpłatny urlop wychowawczy

Anna Łabuzek
Udzielanie urlopu wychowawczego/ fot. Fotolia
Bezpłatny urlop wychowawczy udzielany jest pracownikowi na jego wniosek, w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Wymiar tego bezpłatnego urlopu wychowawczego wynosi aż 36 miesięcy. Przesłanką udzielenia urlopu jest m.in.: uzyskanie przynajmniej sześciomiesięcznego stażu pracy.

Urlop wychowawczy pracownika

Kodeks pracy przewiduje przyznanie bezpłatnego urlopu pracownikowi (tj. osobie zatrudnionej w oparciu o: umowę o pracę, spółdzielczą umowę o pracę, wybór, powołanie, mianowanie) zatrudnionemu przez okres powyżej 6 miesięcy – do czego wliczane są poprzednie okresy zatrudnienia – w celu osobistej opieki nad dzieckiem. Uprawnionym do sprawowania opieki jest zarówno rodzic jak i opiekun dziecka.

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 czerwca 1998 r. postanowiono, że okresem zatrudnienia, który upoważnia do nabycia prawa do urlopu wychowawczego jest także okres pobieranie zasiłku dla bezrobotnych.

Zmiany w urlopie wychowawczym

Kryterium wieku dziecka

Reklama

Dziecko musi być w wieku do 5 lat - taki jest warunek uzyskania prawa do urlopu wychowawczego. Wyjątkiem jest natomiast sytuacja, w której opieki wymaga dziecko z orzeczoną niepełnosprawnością lub stopniem niepełnosprawności. Wówczas ,,dodatkowy'' wymiar urlopu (w wysokości 36 miesięcy) przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Znaczy to tyle, że w praktyce taki rodzic będzie uprawiony do skorzystania aż z 72 miesięcy urlopu.

Zdaniem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 28 listopada 2002 r., jeżeli podczas porodu urodzi się więcej niż jedno dziecko, wymiar urlopu wychowawczego dalej wynosić będzie 36 miesięcy, możliwy do wykorzystania aż do ukończenia przez dziecko 5 roku życia.

Wymiar urlopu wychowawczego

Ogólna pula przysługujących pracownikowi czy opiekunowi urlopowych miesięcy to 36. Można je rozbić na 5 części. Jednak jeden z miesięcy przeznaczony jest wyłącznie na wykorzystanie przez drugiego z rodziców. Tego prawa nie można przenieść, a skorzystanie z tej jednomiesięcznej części powoduje jej wykorzystanie. Urlop wychowawczy może być wykorzystany przez pracownika niezależnie od tego, że np. w tym samym czasie matka dziecka przebywa na urlopie macierzyńskim czy dodatkowym urlopie macierzyńskim. Jednocześnie opiekunowie i rodzice mogą skorzystać z urlopu w wymiarze, który nie przekracza 4 miesięcy.

Tylko w szczególnych przypadkach pracownikowi przysługuje prawo do wykorzystania wszystkich 36 miesięcy, tj. gdy:

  • drugi rodzic nie żyje,
  • nie przysługuje mu władza rodzicielska,
  • został pozbawiony władzy rodzicielskiej,
  • została ona zawieszona lub ograniczona,
  • dziecko pozostaje pod opieką innej osoby.

Urlop ojcowski równocześnie z macierzyńskim

Wniosek o udzielenie urlopu

Chcąc skorzystać z urlopu wychowawczego, pracownik składa wniosek u swojego pracodawcy na przynajmniej 2 tygodnie przed datą pójścia na niego. Powinien on zawierać: daty rozpoczęcia i zakończenia urlopu, wskazanie dotychczas wykorzystanego urlopu na dane dziecko, określenie liczby części urlopu już wykorzystanego na dane dziecko. Oświadczenie o niekorzystaniu w tym samym czasie z urlopu przez drugiego rodzica lub opiekuna również należy dołączyć do wniosku.

Urlop wychowawczy po zmianach

Rezygnacja z urlopu wychowawczego

Pracownik może w każdym czasie za zgodą pracodawcy zrezygnować z urlopu wychowawczego. Bez takiej zgody rezygnacja może nastąpić na 30 dni przed terminem zamierzonego powrotu do pracy.

Urlop wychowawczy a ciąża

Jeżeli kobieta urodzi dziecko podczas korzystania z urlopu wychowawczego, nie przerywa to automatycznie tego urlopu i nie rozpoczyna macierzyńskiego. Ma to jedynie taki skutek, że za okres jakoby podstawowego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego otrzymuje zasiłek macierzyński, za okres równy długości tych urlopów. Jeśli jednak pozostały okres urlopu wychowawczego jest zbyt krótki, żeby wypełnić czasowo macierzyński, wówczas kobieta nabywa prawo tylko do części urlopu macierzyńskiego. Po skorzystaniu z części podstawowego urlopu macierzyńskiego, może korzystać z dodatkowego macierzyńskiego i rodzicielskiego urlopu.

Obniżenie czasu pracy podczas urlopu

Podobnie jak w przypadku urlopu rodzicielskiego, pracownik może złożyć wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy do nie niższego niż połowa pełnego wymiaru, w okresie korzystania z urlopu. Pracodawca powinien uwzględnić ten wniosek. Składa się go na 2 tygodnie przez rozpoczęciem pracy.

Ochrona stosunku pracy

Jednymi z podstawowych zasad prawa pracy jest trwałość i ochrona stosunku pracy. Okres przebywania na urlopie wychowawczym jest więc okresem chroniącym pracownika przed wypowiedzeniem czy rozwiązaniem stosunku pracy. Wyjątkiem ograniczającym ochronę, jest likwidacja czy upadłość pracodawcy, jak również rozwiązanie umowy w trybie art. 52 kodeksu pracy. Uchwałą z dnia 15 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy postanowił, że w trakcie trwania urlopu wychowawczego w określonych przypadkach pracownik może zostać zwolniony w trybie indywidualnym jak i grupowym.

Podsumowując, urlop wychowawczy przysługuje:

  • pracownikowi zatrudnionemu powyżej 6 miesięcy (z doliczeniem poprzednich okresów zatrudnienia),
  • na dziecko do 5 roku życia (dziecko niepełnosprawne do 18 roku życia),
  • w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
  • w wymiarze 36 miesięcy (z czego 1 miesiąc przeznaczony jest wyłącznie dla drugiego rodzica)
  • maksymalnie w 5 częściach.

Czy można zwolnić pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym?

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 14 z póź. zm.).

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 czerwca 1998 r., sygn. akt III AUa 296/98.

Wyrok SN z 28 listopada 2002 r., sygn. akt II UK 94/02.

Uchwała SN z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II PZP 13/05.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.