Zatrudnienie członków zarządu spółek kapitałowych

Zgodnie z brzmieniem Kodeksu Spółek Handlowych, członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są powoływani uchwałą wspólników.
Uchwała może zostać powzięta na zgromadzeniu wspólników lub bez odbycia zgromadzenia w trybie określonym w art. 227 § 2 kodeksu spółek handlowych.

Przedmiotem uchwały może być powołanie całego zarządu lub poszczególnych jego członków. Głosowanie w sprawie powołania członków zarządu powinno być tajne. Umowa spółki może ustalać odmienne reguły dotyczące powołania całego zarządu lub poszczególnych jego członków.
Statut może przewidywać, iż członkowie zarządu są powoływani przez inne organy spółki, a nawet przez osoby trzecie.
Członek zarządu spółki kapitałowej może pełnić swoją funkcje bądź na podstawie samego aktu powołania. Najczęściej jednak członek zarządu, oprócz powołania, zawiera ze spółką umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną (kontrakt menedżerski lub umowę o zarządzanie).

Powołanie członka zarządu spółki przez właściwy organ nie zawsze oznacza nawiązanie stosunku pracy w drodze powołania w rozumieniu art. 68 kp, lecz może być tylko powierzeniem funkcji organu spółki. Obowiązek członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wykonywania czynności związanych z prowadzeniem spraw spółki może wynikać bezpośrednio z art. 201 § 2 kh, jeżeli nie została z nim zawarta umowa o pracę lub inna umowa.

Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 28 lipca 1999 r. I PKN 171/99

Obowiązek członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wykonywania czynności związanych z prowadzeniem spraw spółki może wynikać bezpośrednio z art. 201 § 2 KSH, jeżeli nie została z nim zawarta umowa o pracę lub inna umowa.

W praktyce znacznie częściej oprócz samego aktu powołania z członkiem zarządu zawierana jest umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna tzw. kontrakt menedżerski. W doktrynie podnoszone są wątpliwości, co do zatrudniania członków zarządu spółek na podstawie umowy o pracę. Jako uzasadnienie podaje się brak koniecznego dla stosunku pracy elementów pracowniczego podporządkowania.

Umowa o pracę zawarta z członkiem zarządu nie musi być umową na czas określony - równy okresowi pełnienia funkcji. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 10 sierpnia 2000 r., I PKN 758/99 zgodnie, z którym kadencyjność organów spółki nie oznacza powinności zawierania przez spółkę z osobami pełniącymi funkcję jej organów, umów o pracę na czas określony, równym okresowi kadencji.
W razie zawarcia takich umów terminowych, stosuje się do nich art. 251 kodeksu pracy.

Zobacz: Kodeks Pracy

W przypadku zawarcia z członkiem zarządu umowy o pracę na czas nie określony, jeśli uprawniony organ spółki podejmie uchwałę o odwołaniu członka ze składu zarządu, konieczne będzie jeszcze wypowiedzenie umowy o pracę lub jej rozwiązanie za porozumieniem stron. Wówczas może dojść do sytuacji, w której z odwołanym członkiem zarządu nie będzie można rozwiązać umowy, bo np. będzie korzystał ze zwolnienia lekarskiego.

Odwołanemu członkowi zarządu spółki kapitałowej, zatrudnionemu na tym stanowisku na podstawie umowy o pracę, którą rozwiązano sprzecznie z prawem, nie przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy.

Jeżeli podlegał on szczególnej ochronie, to ma prawo do odszkodowania w wysokości równej wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy w razie przywrócenia do pracy, lecz nie niższego niż określone w art. 47[1] kp (art. 203 § 1 ksh, art. 45 § 1 i art. 47 kp).

Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
z dnia 9 sierpnia 2006 r. III PK 53/2006

Podstawa prawna:
Ustawa kodeks pracy ( Dz.U z 1998 Nr 21 poz. 94 ze zm.)