Jak uchylić się od porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę?

• Porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę
• Termin rozwiązania umowy o pracę
• Uchylenie się od porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę
• Treść porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę

Porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę

Zakończenie umowy o pracę na podstawie porozumienia stron jest najmniej konfliktowym sposobem, w jaki pracodawca i pracownik mogą się rozstać. Jest też sposobem najbardziej wygodnym - rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem nie jest ograniczone żadnymi terminami i zakazami. W tym trybie nie obowiązuje też ochrona pracownika przed rozwiązaniem umowy o pracę. Oznacza to na przykład, że można zakończyć stosunek pracy z pracownicą w ciąży czy pracownikiem w wieku przedemerytalnym. W razie porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę nie ma także potrzeby wskazywania powodu tego rozwiązania.

Każda umowa o pracę może zostać rozwiązana na podstawie porozumienia stron. Nie ma znaczenia, czy umowa o pracę została zawarta na okres próbny, czas określony czy czas nieokreślony.

Również każda ze stron umowy o pracę może wystąpić z inicjatywą porozumienia w sprawie jej rozwiązania – może to być zarówno pracodawca, jak i pracownik. Możliwa jest również akceptacja propozycji jednej strony przez drugą.

Termin rozwiązania umowy o pracę

Zgoda stron stosunku pracy jest niezbędna do zawarcia porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę. Jeżeli jedna ze stron nie zgodzi się, wówczas nie dochodzi do zawarcia porozumienia. Umowę o pracę strony mogą rozwiązać w każdym dogodnym dla siebie terminie. Datą rozwiązania stosunku pracy może być dzień dowolnie wybrany przez pracodawcę i pracownika i nie musi to być dzień podpisania porozumienia. Jeżeli strony nie określą w porozumieniu terminu rozwiązania umowy o pracę wówczas umowa ulega rozwiązaniu w dniu zawarcia porozumienia.

Jeżeli strony tak postanowią, to w zawartym porozumieniu mogą określić nawet dość odległy termin, w którym łącząca ich umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu. Przy czym nie będzie miało znaczenia, czy w tym czasie pracownik przykładowo korzysta z urlopu wypoczynkowego lub znajduje się na zwolnieniu chorobowym.

Strony mogą zawrzeć porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę także podczas biegnącego okresu wypowiedzenia tej umowy. I w takim przypadku nie ma znaczenia, która ze stron umowy o pracę złożyła wypowiedzenie oraz jaki okres wypowiedzenia obowiązuje.

Możliwa jest sytuacja, gdy jedna strona zgodzi się na zaproponowane przez drugą porozumienie w sprawie rozwiązania stosunku pracy, ale wskaże inną datę tego rozwiązania. Żeby doszło do zakończenia umowy o pracę strona powinna zgodzić się na zaproponowany przez drugą stronę nowy termin rozwiązania umowy.

Uchylenie się od porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę

Zawierając porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę strony zgodnie decydują o zakończeniu łączącego je stosunku pracy. Oznacza to, że wolą obu stron jest zakończenie współpracy. Dlatego ani pracodawca, ani pracownik nie mają możliwości odwołania się od porozumienia do sądu pracy.

Możliwe jest jednak cofnięcie porozumienia stron. Wymagane jest do tego zgodne oświadczenie woli pracownika i pracodawcy. Inaczej mówiąc - cofnięcie porozumienia stron również wymaga zgody obydwu stron rozwiązywanej umowy o pracę.

Istnieją także sytuacje, które umożliwiają jednostronne wycofanie zgody na porozumienie w sprawie rozwiązania umowy o pracę. Chodzi tu o sytuacje, gdy doszło do złożenia oświadczenia woli pod wpływem błędu. Błąd musi być istotny, a więc należy udowodnić, że gdyby nie ten błąd, to strona nie zdecydowałaby się na rozwiązanie stosunku pracy. Najczęściej chodzi w tym wypadku o sytuację, gdy pracownica podpisując porozumienie nie wiedziała, że jest w ciąży. Jeśli potem zadeklaruje, że nie zgodziłaby się na to, gdyby wiedziała o swoim stanie, to pracodawca powinien potraktować porozumienie jako niebyłe.

Inną sytuacją, w której możliwe jest jednostronne wycofanie się z porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę, jest działanie pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia, jest możliwe, jeżeli z okoliczności wynika, że składający oświadczenie mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.

Treść porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę

Porozumienie w sprawie rozwiązania umowy o pracę nie musi być sporządzone w formie pisemnej – także ustne porozumienie jest skuteczne i prowadzi do ustania stosunku pracy. Ze względów dowodowych warto jednak potwierdzić zawarte porozumienie na piśmie.

Dobrą praktyką jest sporządzenie porozumienia w dwóch egzemplarzach - jeden otrzymuje pracownik, a drugi jest dla pracodawcy. Egzemplarz ten pracodawca powinien zachować w aktach osobowych pracownika.

W treści porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę należy podać:

• określenie stron porozumienia,
• informację o dacie rozwiązania stosunku pracy,
• oświadczenie stron, że zgodnie ustaliły termin, w którym rozwiążą umowę o pracę,
• podpisy stron.

W porozumieniu można także zamieścić dodatkowe informacje, np.:

• o sposobie wykorzystania lub rozliczenia urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi,
• dotyczące zwrotu przez pracownika powierzonego mu sprzętu służbowego,
• o terminie wypłaty wynagrodzenia,
• o terminie i sposobie wypłaty innych świadczeń.

Wzór porozumienia stron o rozwiązaniu umowy o pracę

 Podstawa prawna:

• art. 30 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.)
• art. 84, art. 87 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.)