Do jakiego lekarza należy mieć skierowanie?

• Skierowanie do lekarza specjalisty - jak otrzymać?
• Kto może wystawić skierowanie do lekarza specjalisty?
• Skierowanie tylko po wcześniejszych badaniach
• Dwa rodzaje skierowań
• Specjaliści - do których tylko ze skierowaniem?
• Dla kogo uzyskanie porady lekarskiej bez skierowania?
• Ile trwa ważność skierowania?
• Korzystanie z e-skierowania
• Gdzie należy zapisać się do lekarza specjalisty?
• Skierowanie do lekarza przyjmującego odpłatnie
• Sprawdzenie, jakie skierowanie zostało wystawione

Skierowanie do lekarza specjalisty - jak otrzymać?

Do rozpoznania i leczenia wielu chorób wymagana jest konsultacja z lekarzem konkretnej specjalizacji. Aby umówić się m.in. na wizytę do endokrynologa czy kardiologa – potrzebne jest skierowanie. 

Kto może wystawić skierowanie do lekarza specjalisty?

Leczenie specjalistyczne wymaga skierowania. Pacjent może otrzymać takie skierowanie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, którym jest zarówno: internista, pediatra, lekarz medycyny rodzinnej, a także lekarze innych specjalizacji. Jeśli zajdzie taka konieczność to skierowanie do specjalisty może wypisać również lekarz innej specjalizacji. 

Skierowania do specjalistów są ponadto wystawiane pacjentom po wyjściu ze szpitala w ramach kontynuacji dotychczasowego leczenia.

Skierowanie tylko po wcześniejszych badaniach

Chcąc uzyskać skierowanie, pacjent musi mieć udowodnione istnienie odpowiednich wskazań do objęcia leczeniem specjalistycznym – nie ma możliwości, aby zażądać wystawienia skierowania do specjalisty bez wcześniejszych badań. Decyzję o wystawieniu skierowania zawsze podejmuje lekarz na podstawie zebranego wywiadu, przeprowadzonych badań i zleconych badań dodatkowych. Lekarz  powinien wystawić skierowanie w sytuacji, gdy zachodzi konieczność wykonania badań, których sam nie może zlecić bądź w przypadku, gdy diagnostyka wymaga specjalistycznej wiedzy. 

Dwa rodzaje skierowań

Skierowanie do lekarza specjalisty może być dwojakiego rodzaju: 

• do poradni specjalistycznej z prośbą o poradę konsultacyjną specjalisty, 
• do poradni specjalistycznej z prośbą o objęcie leczeniem stałym. 

Porada konsultacyjna specjalisty to wydanie przez specjalistę opinii o stanie zdrowia pacjenta i wskazanie dalszego toku leczenia na podstawie wykonanych badań diagnostycznych. W takim przypadku skierowanie wystawia się jednorazowo. Przy długotrwałym leczeniu lekarz rodzinny wystawia skierowanie z adnotacją o objęciu stałym leczeniem pacjenta – nie określając liczby porad. Oznacza to, że w trakcie pierwszej wizyty specjalista decyduje o tym, czy wystarczy jednorazowa konsultacja, czy też konieczne będzie przejęcie leczenia. 

Od momentu przejęcia leczenia, to lekarz specjalista kieruje pacjenta na potrzebne badania diagnostyczne, niezbędne w przebiegu dalszego leczenia. W przypadku, gdy ubezpieczony objęty jest leczeniem specjalistycznym i wymaga wykonania badań kontrolnych, skierowanie na te badania wydaje lekarz specjalista. Badania należy wykonywać w placówkach wskazanych przez lekarza kierującego. 

Obowiązkiem ambulatoryjnego lecznictwa specjalistycznego, które przejmuje pacjenta do stałego leczenia, jest wykonanie wszystkich zlecanych badań na swój koszt. Placówka POZ zaś, kierując pacjenta do leczenia specjalistycznego, ma obowiązek wykonać badania niezbędne w celu potwierdzenia wstępnego rozpoznania mieszczącego się w kompetencji lekarza POZ. 

Specjaliści - do których tylko ze skierowaniem?

Pacjent chcący skorzystać z pomocy lekarskiej przysługującej mu w ramach NFZ, musi mieć skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu do następujących specjalistów:

• Alergolog, 
• Chirurg, 
• Dermatolog, 
• Diabetolog, 
• Endokrynolog, 
• Gastrolog, 
• Genetyk, 
• Geriatra, 
• Hematolog, 
• Immunolog, 
• Kardiolog, 
• Laryngolog, 
• Neurolog, 
• Okulista, 
• Ortopeda, 
• Proktolog. 

Należy pamiętać, że w nagłym przypadku, który wymaga natychmiastowej interwencji – skierowanie nie jest wymagane. Pacjenci w trybie nagłym przyjmowani są do szpitala lub szpitalnego oddziału ratunkowego, gdzie kwalifikowani są do jednej z kategorii medycznych: 

• stan nagły (niezwłoczne udzielenie świadczenia), 
• przypadek pilny (konieczność pilnego udzielenia świadczenia ze względu na dynamikę procesu chorobowego oraz możliwość pogorszenia stanu zdrowia bądź znaczącego zmniejszenia szans na powrót do zdrowia), 
• przypadek stabilny

Decyzję, do której kategorii zostanie zakwalifikowany pacjent, podejmuje lekarz.  

Dla kogo uzyskanie porady lekarskiej bez skierowania?

Jest grupa osób zwolnionych z konieczności posiadania skierowania do konkretnego specjalisty. W świetle obowiązujących przepisów prawa należą do nich: 

• chorzy na gruźlicę, 
• zakażeni wirusem HIV, 
• inwalidzi wojenni i wojskowi, 
• osoby represjonowane, 
• kombatanci, 
• niewidome ofiary działań wojennych, 
• osoby uzależnione (wyłącznie w obszarze lecznictwa odwykowego), 
• żołnierze i weterani (wyłącznie w obszarze urazów bądź chorób nabytych w trakcie wykonywania zadań poza granicami państwa). 

Ile trwa ważność skierowania?

Co do zasady, skierowania są ważne bezterminowo lub też do ustania przyczyny wystawienia. Wyjątek stanowią przypadki zabiegów fizjoterapeutycznych – tutaj skierowanie należy przedstawić w ciągu 30 dni od daty wystawienia.

Korzystanie z e-skierowania

Od 2021 roku skierowania wystawia się wyłącznie w formie elektronicznej. Zainteresowany, który ma zamiar zarejestrować się do specjalisty na podstawie e-skierowania musi podać 4-cyfrowy kod, a także numer PESEL. Poprzez takie działanie nie ma konieczności dostarczania oryginału skierowania do danej placówki medycznej. Elektroniczny dokument bardzo wiele upraszcza, przede wszystkim nie dochodzi do pomyłki wynikającej z nieczytelności ręcznie wypisanego dokumentu. Ponadto informacje o wystawieniu skierowania są przechowywane w Internetowym Koncie Pacjenta – proces ten pozwala uniknąć problemów z ewentualnym zgubieniem skierowania (można się bowiem w każdej chwili zalogować, po czym sprawdzić kod e-skierowania). 

Gdzie należy zapisać się do lekarza specjalisty?

W przypadku wizyt u lekarzy specjalistów nie obowiązuje rejonizacja. Pacjent może zarejestrować się osobiście bądź telefonicznie w placówce medycznej, którą wybierze. W przypadku e-skierowań nie trzeba dostarczać do przychodni żadnych dokumentów. 

Skierowanie do lekarza przyjmującego odpłatnie

Lekarze przyjmujący prywatnie nie wymagają posiadania skierowania. 

Sprawdzenie, jakie skierowanie zostało wystawione

Chcąc sprawdzić, jakie skierowanie zostało nam wystawione, należy wejść na serwis IKP (pacjent.gov.pl), tam znajduje się zakładka "skierowania", a w niej lista wystawionych skierowań wraz z ich statusem (wystawione, zarejestrowane, zrealizowane).

Zobacz także: Endokrynologia