Kategorie

Propagowanie faszyzmu i totalitaryzmu jako przestępstwo

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Osoba, która publicznie propaguje faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołuje do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2./Fot. Shutterstock
shutterstock
W historii i w współczesnym świecie funkcjonują różne ustroje. Jedne są oceniane jako demokratyczne, zaś inne jako totalitarne, a co za tym idzie w wielu państwach są zakazane. Jak wygląda niniejsza kwestia w polskim Kodeksie karnym?

Podstawa prawna i komentarz

Analizowana problematyka została uregulowana w art. 256 Kodeksu karnego (dalej: k.k.). Osoba, która publicznie propaguje faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołuje do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (art. 256 § 1 k.k.). Identycznej karze podlega osoba, która w celu rozpowszechniania produkuje, utrwala lub sprowadza, nabywa, przechowuje, posiada, prezentuje, przewozi lub przesyła druk, nagranie lub inny przedmiot, zawierające treść określoną w § 1 k.k. albo będące nośnikiem symboliki faszystowskiej, komunistycznej lub innej totalitarnej (art. 256 § 2 k.k.). W przypadku skazania sprawcy na podstawie art. 256 § 2 k.k. sąd orzeka przepadek tych przedmiotów, nawet gdy nie stanowią one własności sprawcy (art. 256 § 4 k.k.).

Polecamy: Kodeks kierowcy. Zmiany 2020

Reklama

Jako „faszyzm” należy rozumieć „masowy ruch polityczny, ideologię o skrajnie nacjonalistycznym charakterze”, zaś jako „totalitaryzm” należy rozumieć „system rządów (oraz wspierająca go ideologia) charakterystyczny dla XX-wiecznych państw, w których ambicje modernizacyjne i mocarstwowe szły w parze z rozczarowaniem do demokracji, jej kryzysem lub niedostatkiem” (Encyklopedia PWN). Z kolei, zgodnie z wyrokiem SA we Wrocławiu o sygn. akt II AKa 200/18 z dnia 5 lipca 2018 roku, pojęcie „„nawołuje do nienawiści” w rozumieniu art. 256 §1 k.k. oznacza wzywanie, zachęcanie, nakłanianie do uczucia silnej niechęci, wrogości do kogoś. Nie jest wystarczające wywoływanie uczuć dezaprobaty, antypatii, uprzedzenia, niechęci.” Dodatkowo w myśl wyroku SN o sygn. akt IV KK 38/18 z dnia 8 lutego 2019 roku „przestępstwo z art. 256 §1 k.k. mieści się w obszarze określonym jako mowa nienawiści. Pod tym pojęciem powszechnie rozumie się wypowiedzi i wizerunki lżące, wyszydzające i poniżające grupy i jednostki z powodów całkowicie lub po części od nich niezależnych, a także przynależności do innych naturalnych grup społecznych, przy czym grupy naturalne to takie których się nie wybiera, udział w jednych determinowany jest biologicznie (płeć, kolor skóry), w innych społecznie, jak przynależność etniczna, religijna, język. Nawoływanie do nienawiści z powodów wymienionych w art. 256 k.k. – w tym na tle różnic narodowościowych – sprowadza się do tego typu wypowiedzi, które wzbudzają uczucia silnej niechęci, złości, braku akceptacji, wręcz wrogości do poszczególnych osób lub całych grup społecznych czy wyznaniowych, bądź też z uwagi na formę wypowiedzi podtrzymują i nasilają takie negatywne nastawienia i podkreślają tym samym uprzywilejowanie, wyższość określonego narodu, grupy etnicznej, rasy lub wyznania. Przestępstwo z art. 256 k.k. ma charakter umyślny i może zostać popełnione tylko w zamiarze bezpośrednim, o szczególnym zabarwieniu, a więc w konkretnej intencji. Nawoływanie do nienawiści wiąże się z chęcią wzbudzenia u innych najsilniejszej negatywnej emocji (zbliżonej do wrogości), do określonej narodowości, grupy etnicznej, czy rasy.”

Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego określonego w art. 256 § 2 k.k., jeżeli dopuścił się tego czynu w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej lub naukowej (§3 k.k.).

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    7 maja 2021
    Zakres dat:

    Emerytury stażowe. Prezydent powołał Radę ds. Społecznych

    Wypracowanie propozycji tzw. emerytury stażowej ma być jednym z zadań Rady ds. Społecznych, którą powołał prezydent.

    Czy biuro podróży może wymagać od turysty szczepienia?

    Szczepień przeciw COVID-19 może wymagać organizujące wyjazd biuro podróży, przyjmujący turystę hotel czy przewoźnik. Czy jest to zgodne z prawem?

    Internet popularny w komunikacji z administracją publiczną

    Internet na Mazowszu ma coraz większe znaczenie jako kanał komunikacji z administracją publiczną. Jakie są statystyki?

    Rzecznik TSUE o polskim systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Według opinii rzecznika generalnego TSUE trybunał powinien orzec, iż polskie prawo w sprawie systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów jest sprzeczne z prawem unijnym.

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?

    Od osób starszych łatwiej wyłudzić dane osobowe

    Osoby po 45. roku życia są bardziej podatne na wyłudzenie danych osobowych. Tak wynika z raportu przeprowadzonego pod patronatem UODO.

    Karta EKUZ z dłuższym terminem ważności

    Karta EKUZ ma dłuższy termin ważności. Nowe zasady obowiązują od 28 kwietnia 2021 r. Co się zmieniło?

    Fałszywe e-sklepy w pandemii częstym problemem

    Na fałszywy e-sklep w pandemii nietrudno się natknąć. Czy potrafimy je rozpoznawać?

    Jak nocować w lesie w 2021 r.?

    Jak nocować w lesie? Od 1 maja 2021 r. można wybrać jedno z ponad czterystu nadleśnictw, realizujących program „Zanocuj w lesie”.

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 – projekt zmian

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 zakłada aktualnie rozpatrywany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. Co to może oznaczać dla pacjentów?

    Wyrok TSUE w sprawie kredytów frankowych

    TSUE wydał wyrok w sprawie kredytów we frankach szwajcarskich. Jakie stanowisko zajął trybunał?

    Majówka - czego unikać? [ranking szkód]

    Majówka wyróżnia się większą ilością zgłaszanych szkód. Co może się przytrafić podczas długiego weekendu?

    Na co emeryci wydadzą trzynastki?

    Z danych GUS wynika, że comiesięczne wydatki emeryta pochłaniają średnio ¾ dochodów. Na co warto przeznaczyć trzynastą emeryturę, by zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe?

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce nie zmienią się . Nadal obejmowani nią będą wszyscy przekraczający granicę Polski - przybywający zarówno z państw Strefy Schengen, jak i pozostałych.

    Spis powszechny – loteria

    Spis powszechny i loteria? To możliwe w przypadku samospisu. Podpowiadamy co i jak można wygrać.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych - co się zmieni?

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych ma być łatwiejsze do uzyskania. Czy nowe przepisy rozwieją dotychczasowe wątpliwości?

    Obostrzenia maj 2021

    Obostrzenia na maj 2021 r. zostały przedstawione podczas środowej konferencji prasowej. Które branże zostaną otwarte?

    Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

    Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

    Przetwarzanie danych biometrycznych w dowodach osobistych

    Kwestie przetwarzania danych biometrycznych w nowych dowodach osobistych ureguluje rozporządzenie Ministra Cyfryzacji, które zostało skierowane do opiniowania.