REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Merytoryczna kontrola aktu oskarżenia

Kontrola aktu oskarżenia w procesie karnym. Fot. / Fotolia
Kontrola aktu oskarżenia w procesie karnym. Fot. / Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Merytoryczna kontrola aktu oskarżenia oznacza zasadniczo kontrolę przez sąd zasadności i słuszności aktu oskarżenia. Kontrola taka może mieć dwojaki charakter: może być kontrolą uprzednią (dokonaną przed otwarciem przewodu sądowego tj. przed odczytaniem aktu oskarżenia) lub kontrolą następczą (dokonywaną w toku postępowania sądowego). Należy mieć też na uwadze, że sam wyrok wydawany przez sąd również jest odniesieniem się do treści i zarzutów aktu oskarżenia.

Na czym polega kontrola uprzednia?

Zasady kontroli uprzedniej wyraża głównie art. 339 p. 3 Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z tym przepisem Prezes sądu kieruje sprawę na posiedzenie, gdy zachodzi potrzeba innego (niż rozpoznanie wniosku o stosowanie środków zabezpieczających, rozpoznanie wniosku o skazanie bez rozprawy oraz wydania postanowienia o warunkowym umorzeniu postępowania) rozstrzygnięcia przekraczającego jego uprawnienia, a zwłaszcza:

REKLAMA

1) umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2-11,

2) umorzenia postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia,

3) wydania postanowienia o niewłaściwości sądu lub o zmianie wskazanego w akcie oskarżenia trybu postępowania,

4) zwrotu sprawy prokuratorowi w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego

Dalszy ciąg materiału pod wideo

5) wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania,

6) wydania postanowienia w przedmiocie tymczasowego aresztowania lub innego środka przymusu,

7)  wydania wyroku nakazowego.

Z powyższych punktów uprawnienia sądu w ramach uprzedniej kontroli merytorycznej zawierają się w pkt. 1-2, 4 oraz pkt. 7.

Które decyzje są wyrazem merytorycznej uprzedniej kontroli aktu oskarżenia?

Reasumując powyższe rozważania, wyrazem merytorycznej uprzedniej kontroli aktu oskarżenia są posiedzenia sądu rozpatrujące czy wydać postanowienia o:

1) umorzeniu postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2-11,

2) umorzeniu postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia,

3) zwrotu sprawy prokuratorowi w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego,

Elementem kontroli merytorycznej jest również decyzja Prezesa o skierowaniu sprawy na posiedzenie celem wydania wyroku nakazowego (czyli de facto decyzja o prowadzeniu sprawy w jednym z szczególnych trybów procesu karnego – trybie nakazowym).

Na wskazane postanowienia sądu (z wyjątkiem tej o skierowaniu sprawy na posiedzenie celem wydania wyroku nakazowego czyli pkt. 7) przysługuje zażalenie stronom postępowania.

Zobacz serwis: Sprawy karne

Na czym polega kontrola merytoryczna następcza?

REKLAMA

Merytoryczna kontrola następcza następuje na podstawie art. 397 KPK i polega na tym, iż jeżeli sąd w toku procesu (a więc już po odczytaniu aktu oskarżenia) dostrzeże istotne braki postępowania przygotowawczego, a ich usunięcie przez sąd uniemożliwiałoby wydanie prawidłowego orzeczenia w rozsądnym terminie, to sąd może przerwać albo odroczyć rozprawę zakreślając oskarżycielowi publicznemu termin do przedstawienia dowodów, których przeprowadzenie pozwoliłoby na usunięcie dostrzeżonych braków. W przedmiotowym postanowieniu sąd wyraźnie określa jakie czynności mają być dokonane.

Należy dodać, iż sąd nie może dokonać wskazanej czynności, jeżeli przeszkody które dostrzegł są możliwe do usunięcia w trybie art. 396 (czyli przy skorzystaniu z tzw. pomocy prawnej)

Istotą i kluczowym elementem omawianej decyzji jest to, że oskarżyciel musi dokonać czynności wskazanych przez sąd, bo jeśli to nie nastąpi to sąd rozstrzyga na korzyść oskarżonego wątpliwości wynikające z nieprzeprowadzenia tych dowodów.

Prokurator dostaje zadania od Sądu aby zebrał księgi rachunkowe i dokumenty podatkowe w celu wykazania, że firma która zaciągała zobowiązania była wówczas potwornie zadłużona. Tezę że tak było stawia Prokuratura. Brak przedstawienia przez Prokuraturę tych dokumentów oznacza interpretacje wątpliwości na korzyść oskarżonego tj. uznanie iż nie był on zadłużony lub nie był zadłużony ponad miarę (to już zależnie od okoliczności sprawy).

Nie wolno mylić art. 397 z instytucją in dubio pro reo

Zobacz: Prawnicze paremie łacińskie

REKLAMA

Art. 397 KPK ustanawia dla oskarżyciela swoistą sankcję za nieprzedstawienie żądanych przez sąd dowodów. Jest nią interpretacja wątpliwości wynikających z nieprzeprowadzenia dowodów na korzyść oskarżonego. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że chodzi właśnie tylko o te wątpliwości, a nie wątpliwości odnoszące się do innych aspektów sprawy, czy ogólnie wątpliwości istniejących w danej sprawie.  Należy podkreślić, iż nawet zastosowanie przez sąd art. 397 nie musi oznaczać wydanie wyroku uniewinniającego.

Z kolei instytucja in dubio pro reo stanowi, iż jeżeli w sprawie pojawią się istotne wątpliwości, których nie da się usunąć, należy je rozstrzygać na korzyść oskarżonego. Jest to instytucja o szerszym zastosowaniu niż sankcja dla oskarżyciela z art. 397.

Wyrok Sądu jako weryfikacja aktu oskarżenia

Na koniec przedmiotowych rozważań, należy dodać iż również sam wyrok wydawany przez sąd jest w istocie weryfikacją merytoryczną aktu oskarżenia. Chodzi o to, że sąd może go uwzględnić w całości (skazując oskarżonego), uwzględnić tylko częściowo (np. skazując tylko za 1 z 2 czynów zarzucanych oskarżonemu), uwzględnić akt oskarżenia z dokonaniem pewnych zmian (np. co do kwalifikacji prawnej skazania lub opisu czynu oskarżonego) lub też w ogóle nie uwzględnić (uniewinniając oskarżonego od wszystkich przedstawionych mu zarzutów).

Zobacz serwis: Oskarżony

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Polska staje się atrakcyjnym rynkiem pracy. Coraz więcej cudzoziemskich pracowników jest zatrudnionych w naszym kraju

1 mln 160 tys. osób – tylu cudzoziemców pracowało legalnie i podlegało ubezpieczeniom społecznym pod koniec czerwca 2024 r. Od marca br. ich liczba zwiększyła się o blisko 22 tys. osób. Największą grupę wśród pracujących obcokrajowców stanowią Ukraińcy - jest ich 771 tys.

Darmowy żłobek, również prywatny, dla wszystkich? To miasto ma takie ambicje. Rządzący pomagają. Co pozostałymi częściami Polski?

Darmowy żłobek, również prywatny, dla wszystkich? To miasto ma takie ambicje, a rządzący pomagają. Co z dostępnością w pozostałych częściach Polski? Na mapie są białe plamy, w których rodzice nie mają dostępu do żadnej formy opieki żłobkowej. Ich sytuację trzeba zmienić.

Darowizna od siostry z majątku wspólnego. Ten jeden warunek daje zwolnienie

Darowizna od siostry podlega zwolnieniu od podatku także w przypadku, gdy pochodzi ze wspólnego małżeńskiego majątku. Fiskus to potwierdza w najnowszej interpretacji. Jest jednak jeden warunek, potrzebna jest zgoda drugiego małżonka do dokonania darowizny z majątku wspólnego.

Nie będzie waloryzacji zasiłku pogrzebowego i dodatkowych 2 tys. zł? MF: zwiększenie wydatków sztywnych może rodzić napięcia budżetowe

W maju 2024 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało długo zapowiadany projekt ustawy podwyższającej (pierwszy raz od marca 2011 r.) zasiłek pogrzebowy z obecnych 4 tys. zł do 7000 zł. Projekt ten nadal nie został przyjęty przez Radę Ministrów. Minister Finansów w uwagach do tego projektu zwrócił uwagę na problem deficytu budżetowego i stwierdził, że trzeba usunąć z projektu przepisy dot. waloryzacji zasiłku pogrzebowego. Minister Finansów chce także usunięcia z projektu przepisów dot. celowego zasiłku z pomocy społecznej w kwocie do 2 000 zł, który w szczególnych sytuacjach można by było przeznaczyć na koszty pogrzebu.

REKLAMA

UE bierze się za sztuczną inteligencję (AI Act). Będą nowe zakazy, kary i obowiązki

UE chce uregulować sztuczną inteligencję. Parlament Europejski już przyjął rozporządzenie w tej sprawie, tzw. Artificial Intelligence Act (AI Act). Określa ono jakie praktyki stosowania AI są zakazane, a które niosą ze sobą wysokie ryzyko. Większość nowych obowiązków spoczywa na dostawcach systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka. Grożą kary nawet do 35 mln euro.

Część nauczycieli wciąż czeka na przelewy. Na ich konta powinno w najbliższych dniach wpłynąć dodatkowe świadczenie. Do kiedy?

Część nauczycieli wciąż czeka na przelewy. Na ich konta wpłynie w najbliższych dniach dodatkowe świadczenie – urlopowe. Jego wysokość w 2024 roku istotnie wzrosła, bo aż o ponad 600 zł. Skąd taka zmiana?

Nieznajomość prawa szkodzi, czyli dlaczego nie znamy swoich praw i jak to zmienić?

„Nieznajomość prawa szkodzi”, „surowe prawo, ale prawo” - łacińskie sentencje, które poznają młodzi adepci prawa, brzmią dziś jak farmazony. Oczywiście, studenci muszą znać prawo, choćby po to, aby zdać egzaminy, potem aplikację, a następnie cieszyć się świetlaną drogą do prawniczego sukcesu. Lecz co z pozostałymi ludźmi? Prawo to taka dziedzina, która dotyka każdego z nas - niezależnie od tego, czy pracujemy, uczymy się, jemy czy robimy zakupy. Prawo zagląda do naszych domów i na konta bankowe. Bez znaczenia jest fakt, że często nawet sobie tego nie uświadamiamy. Zatem skoro nieznajomość prawa szkodzi, to czyja to jest wina, że go nie znamy?

Świadczenie wspierające albo pielęgnacyjne. Opiekunowie pytają o zmiany w przepisach

Przepisy, które obowiązują od 1 stycznia 2024 r. wykluczają prawo opiekuna osoby niepełnosprawnej do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w tym samym czasie, gdy osoba z niepełnosprawnościami pobiera własne świadczenie wspierające. Czy będą zmiany w ustawie o świadczeniu wspierającym? Co z opiekunami osób z niepełnosprawnościami, którzy utracą świadczenie pielęgnacyjne? Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na kilka ważnych pytań.

REKLAMA

Ulgi, dodatki i urlop przepadną tysiącom pracowników. Wszystko przez covidowe zmiany przepisów. Można jeszcze temu zapobiec

Ulgi, dodatki i urlop przepadną tysiącom pracowników. Wszystko przez covidowe zmiany przepisów. Można jeszcze temu zapobiec, składając odpowiedni wniosek. Trzeba to jednak zrobić przed końcem września 2024 r., aby na czas przedłużyć ważność orzeczeń.

Postępowania kwalifikacyjne w Policji i Straży Granicznej. Będą ułatwienia w razie powrotu do służby – jest projekt ustawy

Rząd przyjął projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej. Rozwiązania przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

REKLAMA