Kategorie

Świadek incognito - art. 184 kpk

Katarzyna Drążek
Świadek incognito - art. 184 kpk/ fot Fotolia
Świadek incognito - art. 184 kpk/ fot Fotolia
Świadek incognito może pojawić się w każdej sprawie, najczęściej z uwagi na rodzaj i przesłanki uzasadniające jego powołanie, będzie występował w sprawach o najpoważniejsze przestępstwa. Ustanowienie świadka incognito zależy czy istnieje obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo mienia w znacznych rozmiarach dla świadka lub dla osoby najbliższej, musi być uzasadniona.

Procedura ustanowienia świadka incognito

Decyzję o utajnienia świadka podejmuje prokurator, a w postępowaniu sądowym decyzja należy do sądu. Postępowanie w przedmiocie utajnienia danych świadka często jest inicjowane przez samego świadka po wniesieniu aktu oskarżenia do sądu, objęte klauzulą ,,ściśle tajne” lub ,,tajne”. Postępowanie toczy się bez udziału stron, pomija się wszelkie dane, które mogłyby służyć dekonspiracji świadka. Akta sprawy są pozbawione materiałów, a także odpisów uwierzytelnionych odpisów, zawierających wszelkie dane, które mogłyby służyć ustaleniu tożsamości. W sytuacji, gdy wniosek świadka jest bezzasadny np. w sytuacji, gdy tożsamość została poznana przez podejrzanego to do chwili uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie utajenia świadka, wszelkie wymogi proceduralne w kwestii jego utajenia muszą zostać zachowane.

Zakres podmiotowy

Ustanowienie świadka anonimowego wymaga dokładnej analizy, aby zminimalizować ryzyko dekonspiracji w toku procesu. Świadkiem takim nie powinien być pokrzywdzony, chyba że występuje ich bardzo duża liczba, a ponadto nie byli oni znani oskarżonym, a tym samym prawdopodobieństwo ujawnienia jest nieznaczne. Najczęściej takim świadkiem zostaje osoba przypadkowa, przypadkowy obserwator wydarzenia, który nie był widziany przez oskarżonych, albo występował w większej grupie osób, co stanowiło by niemożliwym dokonanie ustaleń dotyczących jego osoby. Często w praktyce zdarza się, że świadkiem anonimowym będzie często tajny współpracownik policji w tej sytuacji niezbędne jest wyłącznie utajenie jego danych osobowych, aby ograniczyć grożące niebezpieczeństwo.

Dostęp do pełnych danych świadka otrzymuje wyłącznie sąd i prokurator, a gdy zachodzi konieczność to także funkcjonariusz policji prowadzący postępowanie.

Przedmiot utajenia

Utajeniu podlegają okoliczności, które w jakiś sposób umożliwiałyby ujawnienie tożsamości świadka, w tym dane osobowe, jeżeli nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla ustalenia sprawstwa oraz winy, które wynikają z zeznań świadka, nie mogą być utajone, ponieważ strony , a przede wszystkim oskarżony musi mieć zagwarantowane prawo do rzetelnego procesu. Oskarżony, aby móc zwalczać oskarżenie niezbędna jest jego wiedza do dowodów, które go obciążają. Okoliczności w zeznaniach świadka będą tak podane i zapisane w protokole, że udostępnianie jego stronom nie będzie stwarzało realnego zagrożenia ujawnienia tożsamości, albo też dana osoba nie może występować w roli świadka incognito.

Przedmiotem utajenia mogą być np. okoliczności, które nie dotyczą faktów istotnych z punktu widzenia ustalenia sprawstwa i winy oskarżonego, lecz mające wpływ na ocenę szczerości i wiarygodności tego osobowego źródła dochodowego np. może być to miejsce lub odległość z jakiej świadek obserwował całość zdarzenia, a także jego ubiór, płeć czy znajomość z oskarżonym, cechy osobnicze samego świadka.

Uprawnienia świadka incognito

Kodeks postępowania karnego nie pozbawia możliwości powołania się przez świadka anonimowego na prawo do odmowy zeznań. W praktyce należy to do wyjątków. Organ procesowy przed ustanowieniem świadka incognito, powinien dokonać ewentualnej analizy możliwości skorzystania przez świadka z tego prawa i w razie uznania, iż istnieje wysokie prawdopodobieństwo w tym względzie, powinno zostać zaniechane postanowienie o ustanowieniu świadka.

Celem zapewnienia ochrony świadkowi anonimowemu najczęściej przesłuchuje się go w taki sposób, aby uniemożliwić  rozpoznanie głosu świadka, jego fizjonomii czy też identyfikacji. Najlepszą formą przesłuchania w takim przypadku jest wideokonferencja, gdyż czynności wykonywane są na rozprawie z zachowaniem zasady bezpośredniości i przy udziale oskarżonego i obrońcy. W miejscu przesłuchania świadka przebywają specjaliści, których dane odnotowuje si ę w protokole.         

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Brak maseczki i uniewinnienie. Utrwalona linia orzecznicza?

    Brak maseczki w miejscu publicznym skutkował dla obywatela grzywną. RPO podkreśla, iż SN uwzględnił kasację wobec utrwalonej linii orzeczniczej.

    Obostrzenia na październik 2021 r.

    Obostrzenia na październik 2021 r. zawarto w nowym rozporządzeniu Rady Ministrów. Aktualne obostrzenia mają zostać przedłużone do 31 października.

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.