REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Testament allograficzny: Ostatnia wola w urzędzie

Piotr T. Szymański
Redaktor portalu Infor.pl
Ustne oświadczenie spadkodawcy należy spisać w protokole opatrzonym datą jego sporządzenia
Ustne oświadczenie spadkodawcy należy spisać w protokole opatrzonym datą jego sporządzenia
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Testament allograficzny sporządzany jest poprzez złożenie oświadczenia woli spadkodawcy wobec osoby urzędowej określonej przepisami Kodeksu cywilnego. Jakie są elementy tej formy testamentu? 

Testament allograficzny (administracyjny, urzędowy) jest – obok testamentu pisemnego (własnoręcznego, holograficznego) i testamentu notarialnego – formą testamentu zwykłego. Testamenty należące do tej kategorii mogą być sporządzane w każdej sytuacji, w dowolnym czasie i przez każdą osobę, która posiada zdolność do czynności prawnych. 

REKLAMA

Elementami formy testamentu allograficznego są:

  • ustne oświadczenie spadkodawcy
    • wobec osoby urzędowej,
    • w obecności świadków,
  • protokół, zawierający
    • treść oświadczenia,
    • datę sporządzenia,
  • odczytanie protokołu,
  • podpisanie protokołu.

Ustne oświadczenie spadkodawcy

Przy sporządzaniu testamentu allograficznego spadkodawca oświadcza swoją wolę ustnie. Wymóg ten wyłącza użycie języka migowego, zresztą przepis Kodeksu cywilnego wprost wyklucza sporządzenie testamentu allograficznego przez osoby głuche lub nieme. Wymogu ustności nie czyni zadość odczytanie spadkodawcy sporządzonego wcześniej – pod jego nieobecność – pisemnego projektu testamentu i oświadczenie przez spadkodawcę, że to, co mu odczytano, uznaje on za swoją ostatnią wolę.

Oświadczenie wobec osoby urzędowej

Spadkodawca składa oświadczenie woli wobec jednej z wymienionych poniżej osób urzędowych

  • wójta (burmistrza, prezydenta miasta), 
  • starosty, 
  • marszałka województwa, 
  • sekretarza powiatu albo gminy lub 
  • kierownika urzędu stanu cywilnego. 

Oceny, czy spadkodawca złożył oświadczenie osobie uprawnionej, należy dokonywać według stanu prawnego z dnia sporządzenia testamentu. Osoby urzędowe uprawnione do przyjęcia oświadczenia woli spadkodawcy mają obowiązek osobistego wykonywania tego uprawnienia. Wykluczone jest więc przekazanie wykonywania czynności związanych ze sporządzeniem testamentu allograficznego innym osobom.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Ważne
Sołtys nie jest uprawniony do przyjęcia woli spadkodawcy

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego mylne wyobrażenie spadkodawcy, który oświadczył swoją ostatnią wolę wobec sołtysa, że jest on osobą powołaną do przyjęcia takiego oświadczeni, może być uznane za szczególną okoliczność, wskutek której zachowanie zwykłej formy testamentu było niemożliwe lub bardzo utrudnione. W konsekwencji, w toku postępowania spadkowego sąd może uznać taki nieważny testament allograficzny za ważny testament ustny.

Osoba urzędowa powinna być obecna w czasie składania przez spadkodawcę oświadczenia ostatniej woli, spisywania protokołu, jego odczytania i podpisania. Obecność osoby urzędowej na przykład tylko przy odczytaniu protokołu wcześniej przygotowanego bez udziału tej osoby, oraz jego podpisaniu, skutkuje nieważnością testamentu allograficznego.

Oświadczenie przy świadkach

Do ważności testamentu allograficznego przepis Kodeksu cywilnego wymaga, by podczas składania oświadczenia spadkodawcy obecnych było dwóch świadków. Należy to rozumieć tak, że dla ważności testamentu allograficznego konieczna jest obecność co najmniej dwóch świadków. Przepis nie wyklucza większej liczby świadków. Świadkowie – tak jak i osoba urzędowa – muszą być obecni podczas całej czynności testowania, od rozpoczęcia przez spadkodawcę składania oświadczenia woli, na złożeniu podpisów kończąc.

Świadkowie testamentu allograficznego podlegają wyłączeniom określonym przepisami Kodeksu cywilnego. Świadkiem przy sporządzaniu testamentu allograficznego nie może być

  • kto nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych,
  • niewidomy, głuchy lub niemy,
  • kto nie może czytać i pisać,
  • kto nie włada językiem, w którym spadkodawca sporządza testament,
  • skazany prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania.

Świadkiem nie może być również osoba, dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść. Świadkami nie mogą być także: 

  • małżonek osoby dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść, 
  • jej krewni lub powinowaci pierwszego stopnia (ojciec, matka, dziecko, teść, teściowa), 
  • jej krewni lub powinowaci drugiego stopnia (dziadek, babcia, wnuk, wnuczka, brat, siostra, szwagier, szwagierka ) oraz 
  • osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia.

Polecamy QUIZ: Testamenty – sprawdź, co o nich wiesz!

Jeżeli świadkiem była jedna z osób wymienionych powyżej, nieważne jest tylko postanowienie, które przysparza korzyści tej osobie, jej małżonkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostającej z nią w stosunku przysposobienia. Jednakże gdy z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez nieważnego postanowienia spadkodawca nie sporządziłby testamentu danej treści, nieważny jest cały testament.

Oświadczenie spisane w protokole

REKLAMA

Ustne oświadczenie spadkodawcy należy spisać w protokole opatrzonym datą jego sporządzenia. Data podana w protokole powinna być zgodna z rzeczywistością. Data nieprawdziwa powoduje nieważność testamentu, chyba że podana została omyłkowo, omyłka jest niewielka albo oczywista, a data prawdziwa wynika z treści testamentu allograficznego lub okoliczności. Przepis nie precyzuje sposobu spisania protokołu, zatem należy przyjąć, że może być dowolny: protokół można spisać pismem ręcznym jak i maszynowo.

Przepis Kodeksu cywilnego nie określa, kto ma spisać protokół. Czynności tej może więc dokonać każdy – nie musi to być ani osoba urzędowa, wobec której spadkodawca składa oświadczenie, ani świadek testamentu. Protokolant pełni funkcję czysto techniczną, nie do niego należy kontrola treści protokołu, lecz do do testatora, osoby urzędowej oraz świadków.

Protokół odczytany

Koniecznym elementem formy testamentu allograficznego jest odczytanie protokołu. Musi być on odczytany w obecności spadkodawcy, osoby urzędowej i świadków. Udział protokolanta nie jest przy tym konieczny. Oczytać protokół może każda z osób, których obecność jest wymagana przy odczytaniu protokołu, a także protokolant lub jakakolwiek inna osoba przybrana do tej czynności. Przepis Kodeksu cywilnego nie wymaga poczynienia w protokole wzmianki o jego odczytaniu, chociaż nie wyklucza takiej możliwości.

Protokół podpisany

Po odczytaniu protokołu podpisują go:

  • osoba urzędowa,
  • świadkowie,
  • spadkodawca.

Podpisy osoby urzędowej oraz świadków są w każdym przypadku konieczne (w przeciwnym razie testament allograficzny będzie nieważny). Kodeks przewiduje wyjątek dotyczący jedynie spadkodawcy. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, jest zwolniony z tego obowiązku. Wówczas okoliczność tę trzeba odnotować w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu spadkodawcy. 

Jakie są koszty testamentu allograficznego

Opłata skarbowa za sporządzenie protokołu zawierającego ostatnią wolę spadkodawcy wynosi 22 zł. Do opłaty tej nie dolicza się podatku od towarów i usług.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Iga
    2023-05-28 17:13:57
    Mi pomogła notariusz Cejrowska z Tczewa. Bardzo dobra.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Jakie świadczenia i obowiązki ma obywatel Ukrainy w Polsce w 2024 roku? PESEL UKR, samochód, karta pobytu, praca, świadczenia i pomoc socjalna

Dzіsiaj, 22 lutego 2024 r. weszła w życie Ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, Ukraińcy i członkowie ich rodzin, którzy przybyli do Polski od 24 lutego 2022 r., będą mogli korzystać z ochrony tymczasowej do 30 czerwca br., a dodatkowo do końca roku przedłużono ulgi podatkowe dla osób niosących pomoc humanitarną.

Sejm za nowelizacją Prawa farmaceutycznego zakładającą dostępność bez recepty tzw. tabletki dzień po

Uchwalona przez Sejm nowelizacja Prawa farmaceutycznego zakłada dostępność bez recepty jednego z hormonalnych środków antykoncepcyjnych - octanu uliprystalu - dla osób powyżej 15 lat.

Branża opieki senioralnej w Polsce na progu przełomu

Podjęcie przez premiera Donalda Tuska osobiście tematu polityki senioralnej w Polsce jako jednego z kluczowych dla agendy jego nowego rządu koalicyjnego w Polsce pokazuje dobitnie, przed jakimi problemami stoi branża opieki senioralnej w kontekście wyzwań związanych z presją nieuchronnych zmian demograficznych, skutkujących dynamicznie rosnącym zapotrzebowaniem na kwalifikowane usługi opiekuńcze w grupie wiekowej 60+. Z podobną sytuacją jak w Polsce mamy do czynienia w całej starzejącej się w zastraszającym tempie Europie Zachodniej. Jednakże wielorakie społeczno-polityczne przyczyny tego procesu nie są tematem tej krótkiej analizy dotyczącej status quo opieki senioralnej w Polsce.

Kompensacja szkód wynikających ze zdarzeń medycznych w pytaniach i odpowiedziach

Począwszy od 6 września 2023 roku w przypadku zaistnienia zdarzenia medycznego, pacjenci mogą ubiegać się o świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych, którego dysponentem jest Rzecznik Praw Pacjenta. Postępowanie w sprawie świadczenia kompensacyjnego przed Rzecznikiem Praw Pacjenta zastępuje dotychczas funkcjonujące postępowanie o ustalenie zdarzenia medycznego, przeprowadzane przez wojewódzkie komisje ds. orzekania o zdarzeniach medycznych, które ostatecznie zakończą swoje działania z dniem 1 lipca 2024 roku.

REKLAMA

Narodowe Święto Niepodległości zmieni datę? Będziemy je obchodzić 7 października zamiast 11 listopada? Sejm rozpatruje petycję w tej sprawie

Narodowe Święto Niepodległości obchodzone jest corocznie 11 listopada. Do Sejmu trafiła petycja, której autor proponuje, by to święto obchodzić 7 października. Tego dnia przypada rocznica wydania w 1918 r. przez Radę Regencyjną orędzia do Narodu Polskiego, w którym proklamowano  Polskę Zjednoczoną Niepodległą. Czy będzie dodatkowy dzień wolny od pracy?

Świadczenie pieniężne za zakwaterowanie i wyżywienie Ukraińców. Nowelizacja rozporządzenia zmieni wniosek o to świadczenie

Zmieni się wniosek o świadczenie pieniężne za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy. Jest to konsekwencja przedłużenia okresu legalnego pobytu Ukraińców na terytorium Polski do 30 czerwca 2024 r.

Zmiana miejsca głosowania w wyborach samorządowych w 2024 roku

Jak zmienić miejsce głosowania w w wyborach samorządowych w 2024 roku? Od 21 lutego działa zmodyfikowana usługa rozpatrywania wniosków o ujęcie wyborcy w stałym obwodzie głosowania w wyborach samorządowych - powiedział w 22 lutego w Sejmie wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka. Ma ona przyspieszyć wydawanie przez urzędników decyzji ws. wniosków osób chcących zagłosować poza swoim obwodem wyborczym.

Elastyczna organizacja czasu pracy nie tylko dla rodziców. Sprawdź, kto jeszcze może z niej skorzystać zgodnie z przepisami.

Elastyczna organizacja czasu pracy ma na celu umożliwienie pracownikom pogodzenia obowiązków zawodowych i związanych z pracą. Jednak prawo do niej mają nie tylko rodzice. Sprawdź, kto jeszcze.

REKLAMA

Świadczenie honorowe – założenia projektu ustawy

Na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zostały opublikowane główne założenia do projektu ustawy o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia. Projekt określa zasady i tryb postępowania w sprawie przyznawania prawa do ww. świadczenia.

Wybory 2024 (samorządowe). Kto i jak może zostać członkiem obwodowej komisji wyborczej? [Komunikat PKW]

Państwowa Komisja Wyborcza udzieliła wyjaśnień odnośnie zasad i trybu wzięcia udziału w wyborach samorządowych w 2024 roku jako członek obwodowej komisji wyborczej. Kto może zostać członkiem takiej komisji? Jakie wynagrodzenie przysługuje za pracę w komisji wyborczej?

REKLAMA