Kategorie

Nowy pomysł w prawie spadkowym – rejestr testamentów

Damian Skowron
Dnia 18.09.2009 r. odbyło się spotkanie prasowe Krajowej Rady Notarialnej, na której głównym tematem była budowa systemu umożliwiającego odszukanie sporządzonych notarialnie testamentów w całej Europie. W Polsce niestety nie istnieje jeszcze system rejestracji testamentów, lecz Krajowa Rada już poczyniła duże kroki ku zmianie obecnej sytuacji. Do Polski przybyli założyciele i członkowie stowarzyszenia ARERT, którzy przybliżyli ideę stworzenia systemu dla całej Unii Europejskiej.

Sukces rejestru poświadczenia dziedziczenia inspiracją do dalszych działań

Reklama

Przepis dający możliwość Krajowej Radzie Notarialnej do utworzenia rejestru poświadczenia dziedziczenia wszedł w życie 2.10.2008 r. i od tego momentu formalnie rozpoczęto intensywne działania mające na celu stworzenie kompleksowego systemu pozwalającego na rejestrację aktów poświadczenia dziedziczenia. Jednak pracę nad nim rozpoczęto dużo wcześniej. Jego obsługi musieli nauczyć się rejenci prowadzący kancelarie notarialne. Co ważne, wprowadzona regulacja odciążyła wymiar sprawiedliwości gdyż wszystkie czynności można dokonać również w kancelarii notarialnej, co naturalnie nie oznacza, że droga sądowa została zamknięta. To duża swoboda dla obywateli, ponieważ w sytuacji gdy sprawa spadkowa jest bezsporna, a takich jest bardzo duża część, wówczas kancelarie notarialne zapewniają niemal ekspresowe tempo załatwiania tych spraw pod warunkiem stawiennictwa wszystkich spadkobierców w kancelarii.

Nie wszystkie testamenty mogą zostać poświadczone przez notariusza. Przepisy wyłączają testamenty szczególne, czyli ustny, wojskowy oraz sporządzony na polskim statku morskim lub powietrznym.

Stowarzyszenie na rzecz Europejskiej Sieci Rejestrów Testamentów 

Reklama

Association du Reseau Europeen des Registres Testamentaries (ARERT) powstało w 2005 r. z inicjatywy notariatów europejskich. Polska występuje w nim jako członek - obserwator. Główny cel to wspieranie działań, aby testamenty sporządzane za granicą były oznaczone w sposób, który gwarantuje ich odnalezienie, nawet jeśli zostały sporządzone za granicą. Takie rejestry działają już w 18 państwach Unii Europejskiej, z tego już 13 w formie elektronicznej, a do końca roku liczba ta ma być powiększona na skutek zinformatyzowania systemu funkcjonującego w Bułgarii.

W sytuacji, gdy Polska już od dawna jest członkiem Unii Europejskiej możliwości migracyjne naszych rodaków są ogromne. Należy pamiętać, że testament nieodnaleziony w praktyce jest testamentem nieistniejącym. Należy więc podjąć działania, aby takim sytuacjom zapobiec, tak by ostatnia wola testatora została wypełniona zgodnie z jego życzeniem. W Polsce niestety nadal nie ma systemu rejestracji testamentów, tak więc chęć jego stworzenia a jednocześnie zinformatyzowania według standardów obowiązujących w innych państwach jest dużym wyzwaniem dla Krajowej Rady Notarialnej. Rada jednak przekonana jest, że tak jak poświadczenie dziedziczenia w formie elektronicznej tak i elektroniczna rejestracja testamentów będą kolejnym sukcesem i dużym krokiem na przód. Zaledwie od marca 2009 roku zarejestrowano 17 tys. aktów poświadczenia dziedziczenia a liczba ta stale wzrasta. 

Chęć wprowadzenia uregulowania do Polski

Jak zapewnia notariusz Lech Borzemski, prezes KRN, na bazie już istniejącego systemu rejestracji poświadczenia dziedziczenia można zbudować system rejestracji testamentów wzbogacając o to system, który działa obecnie. Bez konieczności tworzenia nowego systemu, ponieważ stosowany obecnie już jest do tego przygotowany. Krajowej Radzie Notarialnej zależy na tym, aby system powstał chociażby na potrzeby polskich notariatów a to czy testament będzie dodany do rejestru czy też nie uzależnione będzie od woli testatora. Naczelna Rada wierzy, że zainteresowanie i pomysł spotka się z akceptacją obywateli i rejestracja w późniejszej fazie projektu będzie wręcz pożądana przez obywateli. 

Funkcjonowanie rejestru w innych państwach 

W krajach Unii Europejskiej rejestry prowadzone są przez notariuszy. Dostęp do informacji czy testament został sporządzony ma prawie każdy obywatel. Natomiast treść sporządzonego testamentu nie jest publicznie dostępna. Może się z nim zapoznać prawnik, który jest do tego upoważniony oraz spadkobierca; w obu przypadkach może to nastąpić tylko po przedstawieniu aktu zgonu, nigdy wcześniej.
W 1971 r. to władze państwa francuskiego wyszły z inicjatywą rejestracji testamentów. Początkowo były to zwykłe kartki, na których sporządzano krótkie informacje na temat sporządzanych testamentów. Obecnie jest systemem informatycznym, opartych na tych samych zasadach funkcjonowania co w Belgii czy na Węgrzech. Jego działanie koordynują notariusze. Również w Holandii idea stworzenia systemu wypłynęła od władz państwowych. Obecnie uprawnienia te są przekazywane bezpośrednio do realizacji przez notariuszy. We Francji w ciągu ostatnich 35 lat dokonano 16 mln. wpisów, tylko w ostatnim roku wpłynęło 500 tys. zapytań o testament rejestrowany oraz dokonano 400 tys. rejestracji testamentów w systemie.

Idea systemu rejestracji testamentów

System ma umożliwić odnalezienie testamentu, bez względu na kraj, w którym notarialnie został sporządzony. Ma zawierać informację kto i kiedy taki testament sporządził. Kwestie ustalenia czy jest on ważny, czy np. po zarejestrowanym testamencie spadkodawca nie sporządził nowego w domu, który treścią może wykluczać testament już zarejestrowany, dochodzone będą w późniejszym terminie. Najważniejsze jest, by informacja, iż testament został sporządzony, mogła zostać odszukana.

W 2008 r. notariusze sporządzili w Polsce aż 111 743 testamentów, to o 5 proc. więcej niż rok wcześniej.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Kara pozbawienia wolności nie tylko w zakładzie karnym

    Osoby, które zostały skazane na karę pozbawienia wolności, mają do wyboru dwie instytucje prawne, które dają im możliwość odbycia tej kary poza zakładem karnym.

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?