Czas pracy

Pracownicy zatrudnieni na umowach o pracę, w przypadku, gdy ich praca wykracza poza „urzędowe” godziny pracy, mogą sprawdzić, czy przysługuje im dodatek za w porze nocnej. Nie chodzi o to, by cała praca była wykonywana nocą. Wystarczy jedna godzina – która zgodnie z Kodeksem pracy – zaliczana jest do godzin pracy w porze nocnej, by otrzymać dodatek.

W praktyce najczęstszym wariantem pracowniczego czasu pracy jest pięciodniowy tydzień pracy z wolną sobotą i niedzielą. W takim wariancie pracownikom należy się dodatkowy dzień wolny od pracy tylko za święta wypadające w soboty. Z tego powodu (co do zasady) pracodawca nie ma obowiązku dawać pracownikom dodatkowego dnia wolnego od pracy za święta wypadające w niedziele. Ale ta zasada nie dotyczy tych wyjątkowych przypadków, w których praca jest świadczona w niedziele i święta zgodnie z art. 151(10) Kodeksu pracy. Bo w takich przypadkach pracodawca ma obowiązek zapewnić (wyznaczyć) pracownikom inny dzień wolny od pracy za święto wypadające w te dni. Warto wiedzieć, że w 2026 r. mamy następujące święta wypadające w sobotę: 15 sierpnia (Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny) oraz 26 grudnia (drugi dzień Bożego Narodzenia). Natomiast w 2026 r. mamy następujące święta wypadające w niedziele: 5 kwietnia (Wielkanoc), 3 maja (Święto Narodowe Trzeciego Maja), 24 maja (Zielone Świątki), czy 1 listopada (Wszystkich Świętych) 2026 roku.

Jako główny argument przeciwnicy wprowadzenia w Polsce czterodniowego tygodnia pracy wskazują, że nie da się skrócić o cały jeden dzień tygodnia pracy nie dezorganizując przy tym totalnie i gospodarki, i życia społecznego. Tymczasem główna bariera we wprowadzeniu wszystkich trzydniowych weekendów w pracy jest gdzież zupełnie indziej. I jest to zaskoczenie.

Zespoły czują rosnącą presję na wyniki. Jak zyskać więcej czasu i być bardziej efektywnym? Okazuje się, że tylko 5% pracowników maksymalnie wykorzystuje AI w pracy, by zwiększyć produktywność. Firmy tracą przez to aż 40% potencjalnych korzyści.

Trwają rozmowy dotyczące zmian w przepisach w zakresie rozliczania czasu pracy nauczycieli, w tym wynagradzania ich za pracę w godzinach nadliczbowych. Choć MEN przedstawił swoją propozycję, nic nie wskazuje na to, by miała ona być tą ostateczną.

Zatrudnianie pracowników na część etatu to dla wielu firm klucz do elastyczności. Jednak rozliczanie ich czasu pracy budzi znacznie więcej kontrowersji niż w przypadku pracowników pełnoetatowych. Kluczowym wyzwaniem jest prawidłowe ustalenie momentu, w którym pracownikowi zaczyna przysługiwać dodatek za nadgodziny. Błędne zapisy lub ich brak w umowie o pracę mogą narazić pracodawcę na roszczenia ze strony pracowników lub problemy w razie kontroli przez PIP.

Polscy pracownicy w ostatnich latach zwiększyli swoją produktywność o niemal 10 proc. Jednocześnie nasz kraj zajmuje 21. miejsce w UE pod względem poziomu cyfryzacji firm, a 40 proc. czasu pracy pochłaniają powtarzalne zadania administracyjne. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje zmniejszyć roczny wymiar czasu pracy o 20 proc., jednak bez transformacji cyfrowej nie będzie to możliwe. Pomóc mogą nowe technologie, jak np. automatyzacja ewidencji czasu pracy, oferowana przez różnego rodzaju platformy do zarządzania procesami HR. Wśród firmy, które wprowadziły taka zmianę, blisko ⅓ odnotowała wzrost zwrotu z inwestycji w ciągu pół roku.

W czym niedziela jest gorsza od soboty? Takie pytanie zadali MRPiPS autorzy petycji dotyczącej zmiany przepisów dotyczących czasu pracy. Czy resort rozważy przedstawiony mu projekt zmian, a pracownicy już niedługo zyskają dodatkowy dzień wolny od pracy?

Praca zmianowa w służbie cywilnej? Takie rozwiązanie jest możliwe w określonych przypadkach. Oto najważniejsze zasady!

Szefowa Ministerstwa Edukacji Narodowej zapowiedziała propozycje zmian przepisów dotyczących godzin nadliczbowych nauczycieli. To reakcja na uchwałę Sądu Najwyższego, który stwierdził, że praca wykonywana ponad normę czasu określoną w Karcie nauczyciela to godziny nadliczbowe w rozumieniu Kodeksu pracy.

Ruchomy czas pracy to elastyczne rozwiązanie, które ułatwia współpracę pracodawcy i pracownika. W praktyce często jest wykorzystywanie nieświadomie, a strony zapominają o tym, że przepisy regulują jasne zasady, według których trzeba w tej sytuacji postępować.

Czy pracownik ma obowiązek uczestniczyć w szkoleniu po godzinach pracy? W praktyce na tym tle powstaje wiele sporów. Gdzie kończy się prawo pracodawcy do ingerowania w czas wolny pracownika? Zasady są proste.

Nawet w zakładzie pracy, w którym praca jest wykonywania według stałego harmonogramu i w z góry określonych godzinach pracy, mogą zdarzyć się niespodziewane sytuacje. Jeśli pracownik musi dostosować się do takich nagłych zmian, przysługuje mu rekompensata.

W dniu 15 października 2025 r. MRPiPS ogłosiło wyniki naboru do pilotażowego programu pn. „Skrócony czas pracy – to się dzieje”, w którym mogli wystartować przedsiębiorcy (i nie tylko) z całej Polski. Za udział w programie, każdy pracodawca będzie mógł otrzymać nawet 1 mln zł dofinansowania, a ponad tysiące pracowników, już niebawem, będzie mogło pracować 4 (zamiast 5) dni w tygodniu albo po 6 lub 7 (zamiast 8) godzin dziennie bądź skorzystać z dodatkowych dni urlopu, zachowując przy tym prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.

Kodeks Pracy jednoznacznie reguluje, że pracownik nie może być dostępny dla pracodawcy non stop. Obowiązkowy czas odpoczynku jest nieprzerwaną przerwą między zakończeniem pracy w jednym dniu a rozpoczęciem pracy w dniu następnym. Wyjaśniamy szczegółowo, jakie normy muszą być przestrzegane i jakie kary grożą za ich ignorowanie

W Azji pracownicy z 64 godzinami pracy w tygodniu. Takie zasady wprowadzono w dziale badań i rozwoju jednego ze światowych koncernów. Tydzień pracy z 52 godzin tygodniowo zwiększono do 64 godzin. Zdarzenie jest dzisiaj szeroko komentowane w polskim Internecie. Jeżeli informacja jest prawdziwa, to ten model pracy stoi w opozycji do dyskusji w Europie o stopniowej redukcji tygodniowego czasu pracy tak, aby normą stał się czterodniowy tydzień pracy (albo 5 dni pracy po 7h dziennie, czyli 35 h tygodniowo). Alternatywnym pomysłem na skrócenie czasu pracy w Europie miało było wydłużanie urlopu wypoczynkowego (w Polsce zamiast 26 dni do 36 dni dla pracowników ze stażem 25 lat).

W trakcie pierwszego tygodnia od rozpoczęcia pilotażu skrócenia czasu pracy do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wpłynęło 150 kompletnych wniosków od pracodawców, którzy chcieliby wziąć udział w programie. Kolejne są w trakcie przygotowywania.

Rząd uruchomił nowy program pilotażowy, w ramach którego pracodawcy mogą otrzymać do 20 tys. zł na pracownika. Od 14 sierpnia ruszył nabór projektów testujących skrócony czas pracy. To pierwsza taka inicjatywa w Europie Środkowo-Wschodniej – elastyczna, dobrowolna i finansowana z Funduszu Pracy.

Które przerwy nie są wliczane do czasu pracy? Czy przerwa na karmienie wliczana jest do czasu pracy? Ile wynoszą przerwy na karmienie? Czy przerwa na gimnastykę i wypoczynek wliczana jest do czasu pracy? Ile wynosi przerwa na gimnastykę i wypoczynek?

W dniu 27 czerwca 2025 r. MRPiPS ogłosiło nabór do pilotażowego programu pn. „Skrócony czas pracy – to się dzieje”, z którego będą mogli skorzystać przedsiębiorcy (i nie tylko) z całej Polski. Za udział w programie, każdy pracodawca będzie mógł otrzymać nawet 1 mln zł dofinansowania, a tysiące pracowników, już niebawem, będzie mogło pracować 4 (zamiast 5) dni w tygodniu albo po 6 lub 7 (zamiast 8) godzin dziennie, zachowując przy tym prawo do dotychczasowego wynagrodzenia. Wiemy już kiedy rusza nabór wniosków i jakie będą kryteria naboru, a także – jakie zdanie na temat wprowadzenia skróconego czasu pracy mają Polacy.

Już 14 sierpnia 2025 r. rozpoczyna się nabór wniosków do pilotażowego programu MRPiPS pn. „Skrócony czas pracy – to się dzieje”, z którego będą mogli skorzystać pracodawcy z całej Polski. Za udział w programie, każdy uczestnik-pracodawca będzie mógł otrzymać nawet 1 mln zł dofinansowania, a tysiące pracowników, już niebawem, będzie mogło pracować 6 (zamiast 8) godzin dziennie, cieszyć się z 3-dniowego weekendu lub z dodatkowych dni urlopu.

35-godzinny tydzień pracy w Polsce? Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ujawnia wstępne założenia zmian w kodeksie pracy. Choć to dopiero pierwszy etap, propozycje mogą oznaczać znaczące skrócenie czasu pracy w przyszłości. Sprawdzamy, co dokładnie planuje rząd i jakie mogą być skutki.

Polacy są jednym z najbardziej zapracowanych narodów w Unii Europejskiej. Powinniśmy dążyć do skrócenia czasu pracy. Gospodarczo jesteśmy na to gotowi – powiedział PAP Dominik Owczarek z Instytutu Spraw Publicznych, komentując najnowsze dane Eurostatu o średnim czasie pracy. Najnowsze dane Eurostatu za ubiegły rok wskazują, że Polska jest w ścisłej czołówce państw UE, w których pracuje się najdłużej. Nasz tygodniowy czas pracy w 2024 r. wyniósł 38,9 godziny wobec unijnej średniej 36 godzin.

Pod koniec kwietnia 2025 r. MRPiPS ogłosiło program pilotażowy skrócenia czasu pracy, z którego będą mogli skorzystać pracodawcy z całej Polski. Już niebawem, tysiące pracowników będzie mogło pracować 6 (zamiast 8) godzin dziennie, cieszyć się z 3-dniowego weekendu lub z dodatkowych dni urlopu, zachowując przy tym prawo do dotychczasowego wynagrodzenia. Doświadczenia jednej z firm produkcyjnych z Poznania, pokazują, że taka zmiana może również pozytywnie wpłynąć na wyniki finansowe firmy i nie tylko.

Prawo do trzech wolnych dni w tygodniu to marzenie niejednego pracownika. Czy wkrótce ma szansę stać się realne? Czy czterodniowy tydzień pracy sprawdziłby się w polskich warunkach? Jak wygląda to w innych krajach?