Czy niedochowanie formy pisemnej zawsze powoduje nieważność

Dokonując określonej czynności prawnej warto najpierw ustalić, czy ustawa przewiduje dla niej obowiązek sporządzenia w określonej formie.

Nieważność czynności prawnej tylko z powodu niezachowania wymaganej formy pisemnej należy do rzadkich sytuacji. Taki skutek będą miały uchybienia formy dotyczące umowy leasingu, czy też pełnomocnictwa ogólnego.

Zgodnie z art. 73 Kodeksu cywilnego jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, to niezachowanie jej powoduje nieważność czynności tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje taki rygor.

Niedochowanie formy pisemnej powoduje nieważność umowy tylko wtedy, gdy ustawa taki skutek. Jeżeli w przepisach zastrzegających formę pisemną dla danej czynności brak jest określenia skutku nieważności, wtedy też umowa wywołuje skutki nawet wtedy, gdy została zawarta ustnie.

Nieważność bezwzględna

Nieważność bezwzględna oznacza, iż czynność prawna dotknięta tym skutkiem od samego początku nie wywołuje skutków. Jest też również brana przez sąd pod uwagę z urzędu, a zarzut nieważności oprócz stron może podnieść każdy zainteresowany.

Strona nie będzie mogła dochodzić wydania przedmiotu sprzedaży w przypadku, jeżeli umowa z jakiegoś powodu okaże się nieważna.

Zobacz również: Czym jest nieważność czynności prawnej

Skutki niezachowania wymaganej formy

Samo niedochowanie wymaganej formy wywołuje trzy rodzaje skutków. Co do zasady forma czynności prawnej może być zastrzeżona:

• pod rygorem bezwzględnej nieważności umowy – co oznacza że brak zachowania określonej formy sprawia, iż nie wywołuje ona skutków prawnych,

• dla celów dowodowych – zgodnie z czym niedochowanie formy powoduje niemożność powoływania określonych dowodów świadczących o tym, że taka czynność rzeczywiście miała miejsce,

• dla wywołania określonego skutku prawnego danej czynności – co oznacza, iż czynność pozostaje ważna, ale niektóre jej skutki nie zajdą.

Zobacz również: Faks nie zastępuje formy pisemnej

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93 z późn. zm.).