Kategorie

Czym jest odpowiedzialność odszkodowawcza?

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za typowe lub oczekiwane następstwa działania lub zaniechania, których skutkiem była określona szkoda.
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za typowe lub oczekiwane następstwa działania lub zaniechania, których skutkiem była określona szkoda.
Co oznacza pojęcie „odpowiedzialność odszkodowawcza”? Kiedy i na jakich warunkach będzie można pociągnąć sprawcę do odpowiedzialności odszkodowawczej. Kiedy poszkodowany będzie mógł liczyć na odszkodowanie?

W obecnych czasach coraz częściej słyszymy o tzw. „sprawach odszkodowawczych”. Co w praktyce oznacza to pojęcie? Dlaczego w sprawach tych mogą pojawiać się trudności w ustaleniu zakresu odpowiedzialności poszczególnych podmiotów, tzn. za co właściwie odpowiada podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w niniejszej publikacji.

Odpowiedzialność za normalne następstwa

Reklama

Ustawodawca w dominującej części regulacji dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej, wskazuje, że sprawca ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania. Poniżej wyjaśnione zostanie zatem co tak naprawdę oznacza termin „normalne następstwa”.

Analizując tę kwestię, należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 361 Kodeksu cywilnego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Należy przy tym podkreślić, że stwierdzenie „zobowiązany do odszkodowania” nie jest tożsame ze sprawcą szkody. Może się zdarzyć, że będą to dwie różne osoby (np. rodzic i dziecko, czy pracodawca i pracownik). Aby właściwie zidentyfikować ten podmiot, trzeba każdorazowo odnieść się do poszczególnych regulacji dotyczących odpowiedzialności (np. odpowiedzialność rodziców za dzieci, odpowiedzialność producenta za produkt niebezpieczny, czy wręcz odpowiedzialność za zdarzenia niezwiązane z działalnością ludzką – tytułem przykładu może tu być działanie sił przyrody).

Ustalenie normalnych następstw działania lub zaniechania jest możliwe dzięki ustaleniu związku przyczynowego między działaniem lub zaniechaniem danej osoby, a powstałym skutkiem w postaci szkody. Te ustalenia są konieczną przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej.

Szkoda i jej następstwa

Reklama

Gdy zostanie już ustalone, że w wyniku określonych zdarzeń (np. prac budowlanych) nastąpiła szkoda (np. zniszczenie nieruchomości znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie prac) i wiadomo kto ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę, należy zastanowić się jakie następstwa tego działania lub zaniechania są uznawane za normalne.

W zasadzie przyjmuje się, że są to skutki, które zawsze lub z dużym prawdopodobieństwem wystąpią, gdy pojawi się określony łańcuch zdarzeń. Bardzo istotny jest sposób badania, czy w ogóle pomiędzy kolejnymi zdarzeniami istnieją obiektywne powiązania. W szczególności wyjaśniamy, czy dana przyczyna (zdarzenie) była koniecznym warunkiem wystąpienia skutku, czyli czy bez niej skutek w ogóle by wystąpił. Następnie, rozważenia wymaga kwestia, czy wspomniane powiązania można traktować jako „normalne”, tzn. typowe lub oczekiwane w zwykłej kolejności rzeczy, a więc niebędące rezultatem jakiegoś zupełnie wyjątkowego zbiegu okoliczności.

Zobacz: Pojęcie szkody

Jak podkreśla Sąd Najwyższy ocena, czy skutek jest normalny, powinna być oparta na całokształcie okoliczności sprawy oraz wynikać z zasad doświadczenia życiowego i zasad wiedzy naukowej, specjalnej (por. orz. SN z 2 czerwca 1956 r., 3 CR 515/56, LexPolonica nr 365229, OSN 1957, nr 1, poz. 24). Zatem w wielu przypadkach ustalenie normalnych następstw danego działania może nie być zadaniem łatwym. W takich wypadkach nieodzowna może okazać się pomoc biegłego, czy odwołanie się do dorobku judykatury (tym pojęciem określa się orzecznictwo sądowe; wskazać przy tym należy, iż w prawie polskim przeważająca rolę odgrywa orzecznictwo Sądu Najwyższego, które wywiera największy wpływ na kierunek wymiaru sprawiedliwości).

Zasada pełnego odszkodowania

Omawiając tematykę odpowiedzialności odszkodowawczej, należy wskazać, że w polskim prawie cywilnym obowiązuje zasada pełnego odszkodowania, od której wyjątki może przewidywać ustawa lub umowa. Zasada ta oznacza, że naprawienie przez zobowiązanego poniesionej przez poszkodowanego szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Stratą jest pomniejszenie majątku poszkodowanego, zaś szkoda związana z utraconymi korzyściami ma zawsze charakter hipotetyczny i każdorazowo wymaga indywidualnego badania sprawy. Zatem odszkodowanie, jakie może otrzymać poszkodowany, obejmuje naprawienie szkody w dość dużym zakresie.

Zobacz serwis: Odszkodowania

Podsumowanie

Podsumowując, należy stwierdzić, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za typowe lub oczekiwane następstwa działania lub zaniechania, których skutkiem była określona szkoda. Do normalnych następstw nie można zaliczyć okoliczności nadzwyczajnych, które zazwyczaj nie występują w sytuacjach podobnych do tych, które spowodowały szkodę. Badając konkretne następstwa działania lub zaniechania najlepiej jednak pomocniczo odnosić się do bogatego w tej kwestii orzecznictwa.

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?

    Nowe dowody osobiste w innym terminie - ustawa w Senacie

    Senacka komisja poparła nowelizację, która przesunie termin wdrożenia nowych dowodów osobistych (z odciskami palców).

    Wakacje 2021 - jak spędzamy urlop? [BADANIE]

    W tegoroczne wakacje wspieramy polską branżę turystyczną, chcemy czas spędzać z bliskimi oraz bardziej aktywnie. Tak wynika z badania „Zwyczaje urlopowe Polaków - lato 2021".

    Sankcje za ewentualne niewykonanie wyroku TSUE?

    Komisja Europejska grozi Polsce sankcjami finansowymi za ewentualne niewykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    Raport KE o stanie praworządności w UE

    Komisja Europejska opublikowała raport o stanie praworządności w Unii Europejskiej.

    Wniosek o 300 plus przez bank

    Wniosek o 300 plus przez bank to jeden ze sposobów, jaki mogą wybrać rodzice, ubiegający się o świadczenie.

    Wzrost liczby zapytań spadkobierców o konta osób zmarłych

    Jak wynika z danych, jakie KIR przesłała do PAP, w tym roku wyraźnie wzrosła liczba zapytań, kierowanych przez osoby fizyczne.

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO. Jakie zasady należy stosować podczas używania technologii rozpoznawania twarzy, aby zapewnić zgodność m.in. z prawem ochrony danych osobowych? Odpowiedź na to pytanie zawierają „Wytyczne dotyczące rozpoznawania twarzy”.

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? [AUDIO]

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? Co zawiera tegoroczna Informacja o Stanie Konta Ubezpieczonego (IOSKU)?

    Telefon z banku z prośbą o dane? Tak mogą działać oszuści

    Oszuści mogą podszywać się pod pracowników banków i próbować wyłudzić dane osobowe. Niemal co 4. Polak deklaruje, iż otrzymał taki telefon.

    Jakie jest główne źródło informacji o zbiórkach charytatywnych?

    Media społecznościowe to główne źródło informacji o aukcjach charytatywnych. Są one kilka razy częściej wskazywane jako źródło takich informacji niż ogólnodostępne portale.