Czy po wygaśnięciu umowy zapis na sąd polubowny jest także skuteczny?

POBIERZ WZÓR: Umowa o oddanie sporu pod rozstrzygniecie sądu polubownego

Tak. W przypadku wygaśnięcia umowy, w której zawarta była klauzula arbitrażowa (czyli innymi słowy zapis na sąd polubowny) roszczenia dotyczące tego stosunku prawnego nadal będą dochodzone w postępowaniu przed sądem polubownym. Nie zmienia tego fakt wygaśnięcia umowy.

Fakt, iż pomimo wygaśnięcia umowy zapis na sąd polubowny pozostaje ważny i wiąże strony wynika z samego jego istoty. Poprzez owy zapis strony decydują się na poddanie sporów, jakie mogą między nimi wystąpić w danej kwestii, pod rozstrzygnięcie określonego sądu polubownego. Tym samym zgodnie z tym uzgodnieniem strony wyłączają możliwość dochodzenia swoich roszczeń przed sądem państwowym. W takiej sytuacji wygaśnięcie zapisu wraz z umową, w sytuacji w której pomiędzy stronami nadal pozostają nieuregulowane roszczenia dotyczące tego stosunku, byłoby nielogiczne.

Zobacz również serwis: Sądy polubowne

W zapisie na sąd polubowny strony muszą określić dokładnie stosunek prawny, który ma podlegać rozstrzyganiu sądu polubownego. Do tego sądu trafią jedynie sprawy związane z tym właśnie stosunkiem.

Poddanie sądowi polubownemu sporów ze stosunku umownego oznacza bowiem, iż do kompetencji tego sądu należą wszelkie roszczenia dotyczące tej umowy. Będą to m.in. roszczenia o wykonanie umowy, roszczenia powstające w razie niewykonania lub nienależytego wykonania, roszczenia odszkodowawcze. Część z tych roszczeń może się aktualizować właśnie po wygaśnięciu samej umowy.

Czy można kierować sprawy do sądu państwowego

Istnienie zapisu na sąd polubowny nie oznacza, że wytoczenie powództwa przed sąd państwowy będzie z góry skazane na porażkę. Owszem, w takiej sytuacji właściwym do wyjaśnienia sprawy jest sąd polubowny, aczkolwiek sąd państwowy nie bada z urzędu czy pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy kierującej wzajemne roszczenia do postępowania polubownego.

Istnienie zapisu na sąd polubowny nie przekreśla możliwości dochodzenia roszczeń przed sądem państwowym, który odrzuci pozew dopiero po zgłoszeniu zarzutu istnienia zapisu przez stronę pozwaną.

Sąd odrzuci pozew, argumentując to istnieniem zapisu na sąd polubowny, ale uczyni tak jedynie na wniosek drugiej strony, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

Wdanie się w spór co do istoty ma miejsce wtedy, gdy strona przedstawi zarzuty zmierzające do uniemożliwienia osiągnięcia przez stronę przeciwną zamierzonego celu postępowania. W przypadku pozwanego będzie to w sytuacji, gdy zacznie się wypowiadać odnośnie żądań powoda.

Po odpowiedzi na pozew, podniesienie zarzutu istnienia klauzuli arbitrażowej nie jest już możliwe.

Zobacz również serwis: Postępowanie sądowe