Świadczenie pielęgnacyjne wliczane do stażu pracy? Zmiana poprawiłaby sytuację wielu opiekunów

• Czy świadczenie pielęgnacyjne wlicza się do stażu pracy?
• Są argumenty za zaliczeniem okresu pobierania świadczeń do stażu pracy
• Czy świadczenie pielęgnacyjne wlicza się do stażu emerytalnego?
• Dlaczego zmiana poprawiłaby sytuację opiekunów?
• Czy jest szansa na taką zmianę?
• Podsumowanie

Czy świadczenie pielęgnacyjne wlicza się do stażu pracy?

Sejmowa Komisja ds. Petycji zdecydowała o skierowaniu dezyderatu do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie petycji dotyczącej okresów pobierania świadczeń dla opiekunów za okresy pracy.

W petycji postulowano, by okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna traktowane były tak jak okresy pracy, od których zależą uprawnienia pracownicze.

Autor petycji zwraca uwagę na fakt, iż osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna według starych zasad nie mogą podejmować pracy zarobkowej. „Choć okresy pobierania tego typu świadczeń są okresami składkowymi, czyli uwzględniane są przy przyznawaniu prawa i wyliczaniu wysokości emerytury lub renty, to jednak w kontekście praw pracowniczych nie są zaliczane do stażu pracy. Nie są zaliczane więc do okresu od którego np. zależy wymiar urlopu wypoczynkowego lub dodatek stażowy (przyznawany na niektórych stanowiskach w wybranych zawodach na podstawie odrębnych przepisów)” – czytamy w petycji.

Są argumenty za zaliczeniem okresu pobierania świadczeń do stażu pracy

Zdaniem Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, taki postulat jest zgodny z systemowymi rozwiązaniami prawa pracy i prawa zabezpieczenia społecznego.

„Przyjęcie takiego rozwiązania poprawiłoby sytuację osób powracających do zatrudnienia pracowniczego lub podejmujących takie zatrudnienie po okresach sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi, wymagającymi takiej opieki” – podkreśla Dorota Dzienisiuk, ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.

Przede wszystkim taki wniosek nie sprzeciwia się zasadom wliczania rozmaitych okresów do okresu zatrudnienia, zwłaszcza po nowelizacji przepisów Kodeksu pracy i objęciu nowymi regulacjami niektórych osób sprawujących opiekę nad dziećmi. Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy (ustawa z 26 września 2026 r) do okresu zatrudnienia wlicza się m.in. okres zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

„Powyższe przepisy wskazują, że z punktu widzenia aktualnej konstrukcji prawnej wliczania rozmaitych okresów do okresów zatrudnienia w rozumieniu Kodeksu pracy sprawowanie opieki nad dzieckiem lub dzieckiem niepełnosprawnym jest traktowane jako aktywność pozwalająca na traktowanie jej w sposób równoważny z wykonywaniem pracy w ramach stosunku pracy. W związku z tym uwzględnienie okresów sprawowania opieki nad dziećmi, a pominiecie sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi może okazać się nieobojętne z punktu widzenia zakazu dyskryminacji związanej z niepełnosprawnością” – wskazano w opinii.

Ponadto – jak podkreślono też w samej petycji - okresy sprawowania opieki wiążą się ze znacznym wysiłkiem osób sprawujących opiekę, który można uznać za równoważny wykonywaniu pracy. Taki jest też cel wspomnianych świadczeń. Co ważne, osoby pobierające świadczenia opiekuńcze podlegają ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, mogą nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

Czy świadczenie pielęgnacyjne wlicza się do stażu emerytalnego?

Warto pamiętać, iż za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt (burmistrz lub prezydent miasta) opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez okres 20 lat (w przypadku kobiet) i okres 25 lat (mężczyźni. Dzięki takiemu przepisowi opiekunowie po osiągnięciu wieku emerytalnego, które nigdy nie były aktywne zawodowo nabywają prawo do emerytury. Jest to świadczenie w kwocie minimalnej emerytury. Jego podwyższenie jest możliwe w przypadku podjęcia pracy zarobkowej i opłacania składek.

Dlaczego zmiana poprawiłaby sytuację opiekunów?

Warto pamiętać, iż w 2024 r. zmieniły się przepisy dotyczące przyznawania świadczeń opiekuńczych. Jednak wciąż część osób pobiera je na zasadzie tzw. praw nabytych. A kluczowym warunkiem do wpłacania przez MOPS chociażby świadczenia pielęgnacyjnego była rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem.

Gdyby opiekun osoby z niepełnosprawnością chciał podjąć zatrudnienie, to biorąc pod uwagę krótki staż pracy, na początku miałby prawo do 20-dniowego urlopu wypoczynkowego. Często nie mógłby również korzystać z innych przywilejów przewidzianych dla pracowników z dłuższym stażem.

Przypomnijmy, iż staż pracy wpływa m.in. na:

• wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego;

• dłuższy okres wypowiedzenia umowy o pracę;

• wyższą odprawę w przypadku rozwiązania umowy o pracę;

• wyższy dodatek stażowy;

• nabycie prawa do nagrody jubileuszowej.

W praktyce również wiele ofert pracy wymaga określonego stażu.

Czy jest szansa na taką zmianę?

12 marca 2026 r. petycja została rozpatrzona przez sejmową komisję. Posłowie zdecydowali, iż skierują w tej sprawie dezyderat do ministerstwa rodziny z pytaniem o to czy prowadzone są prace nad zmianą przepisów w tym zakresie. „Zwłaszcza w świetle ostatnich ustaw, które przyjmowaliśmy. To warto, bo to są osoby, które przez długi okres tak naprawdę pracowały na więcej niż jeden etat, opiekując się bliską osobą z niepełnosprawnościami, i w momencie, kiedy mogą iść do pracy, to nie liczy im się to ani do stażu, ani do wymiaru urlopu. Myślę, że skutki finansowe praktycznie niezbyt duże dla budżetu państwa, ale ważne dla tych osób” – podkreśliła posłanka Urszula Rusecka.

Podsumowanie

Aktualnie świadczenie pielęgnacyjne nie jest wliczane do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Jednak taki postulat, zdaniem ekspertów, byłby spójny z aktualnym systemem prawa pracy. Wkrótce powinniśmy poznać stanowisko rządu w tej sprawie.

Polecamy szkolenie online: Wynagrodzenia pracownicze a nowe zasady ustalania stażu pracy