Świadczenie wspierające po przeglądzie. Kilka kryteriów wymaga zmian

• Czy będą zmiany w świadczeniu wspierającym?
• Co zawiera przegląd ustawy o świadczeniu wspierającym?
• MRPiPS: Przepisy o świadczeniu wspierającym powinny zostać skorygowane
• Kto może otrzymać świadczenie wspierające w 2026 r.?

Czy będą zmiany w świadczeniu wspierającym?

16 października 2026 r. Rada Ministrów przyjęła przegląd stosowania przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym wraz z rekomendacjami. Z tego powodu osoby z niepełnosprawnościami od kilku miesięcy dopytują o to w jakim kierunku mogą pójść zmiany w świadczeniu wspierającym. Pisma do ministerstwa rodziny kierowali już w tej sprawie posłowie czy Rzecznik Praw Obywatelskich.

Co zawiera przegląd ustawy o świadczeniu wspierającym?

W jednej z ostatnich odpowiedzi resort uchylił rąbka tajemnicy i opublikował dokument. Co z niego wynika?

Przede wszystkim w przeglądzie znajdziemy sporo danych (na koniec 2024 r.). Wynika z nich, iż zdecydowana większość osób pobierających świadczenie wspierające to seniorzy. Jak wskazuje ministerstwo rodziny, może to z dużym prawdopodobieństwem oznaczać, że w wielu przypadkach przy ustalaniu poziomu potrzeby wsparcia nie uwzględniono stopniowej utraty sprawności funkcjonalnej organizmu człowieka wraz z wiekiem.

„Tym samym liczba przyznanych punktów wynikała z porównania obserwowanej sprawności osoby ocenianej nie do sprawności przeciętnej osoby w danym wieku, ale do sprawnej osoby młodej” - czytamy w przeglądzie.

Zaskakujące okazało się również to, że legitymowanie się osoby niepełnosprawnej orzeczeniem o wyższym stopniu niepełnosprawności nie zawsze przekładało się na wyższy poziom potrzeby wsparcia.

Jak wynika z przeglądu, w sierpniu 2024 r. Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych skierowało do wszystkich wojewódzkich zespołów ankiety. Pytania te dotyczyły wątpliwości związanych m.in. z przeprowadzaniem czynności oceniających. „Uzyskane z ankiet informacje posłużyły do stworzenia wytycznych dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia, przekazanych następnie do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz do stworzenia profili dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia w przypadku określonych grup osób (osób głuchych, osób niewidomych, osób poruszających się na wózku inwalidzkim aktywnym oraz osób w wieku powyżej 75 roku życia):.

Na jakość działań WZON-ów miały też wpływać inne wytyczne np. o limicie dziennym liczby osób, w stosunku, do których powinny zostać dokonane czynności oceniające oraz czasu koniecznego na ich dokonanie. Z kolei do przyspieszenia wydawania decyzji miało się przyczynić zwiększenie zatrudnienia do obsługi administracyjnej zespołów.

MRPiPS: Przepisy o świadczeniu wspierającym powinny zostać skorygowane

„Dotychczasowa realizacja ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia wskazuje, że obowiązujące przepisy powinny zostać skorygowane” – czytamy w rekomendacjach przeglądu.

Zdaniem ministerstwa, zmiana przepisów powinna zmierzać przede wszystkim do usprawnienia procedur wydawania decyzji o potrzebie wsparcia oraz podniesienia jakości tych decyzji.

„Analiza terminów realizacji przez Wojewódzkie Zespoły Orzekania o Niepełnosprawności wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia wskazuje, że pomimo przyspieszenia realizacji tego zadania nadal występują sytuacje, gdy czas oczekiwania na wydanie decyzji” – podano w dokumencie.

Jego autorzy wskazują na konieczność wprowadzenia zmian mających na celu skrócenie terminów oczekiwania tak aby osoba niepełnosprawna otrzymała stosowną decyzję w ustawowym terminie. Reforma miałaby objąć nie tylko przepisy, ale i standardy w poszczególnych WZON-ach.

Jak zatem widać, rząd widzi potrzebę zmian w aktualnych procedurach. Jednak nie podaje na razie szczegółów. „Obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowywane są szczegóły zmian dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia oraz ustalania prawa do świadczenia wspierającego” – poinformowała Maja Nowak, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w odpowiedzi na interpelację posłanki Katarzyny Osos.

Kto może otrzymać świadczenie wspierające w 2026 r.?

Świadczenie wspierające jest dość nową formą pomocy skierowaną do dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Procedura jest tu kilkuetapowa i nie wystarczy samo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Osoba z niepełnosprawnością musi jeszcze uzyskać decyzję WZON ustalającą w formie punktowej poziom potrzeby wsparcia. Dopiero wtedy ZUS będzie mógł wypłacić świadczenie. Jego wysokość zależy z jednej strony właśnie od liczby punktów, a z drugiej – od aktualnej wysokości renty socjalnej. Dla osób z najniższym poziomem potrzeby wsparcia (70 punktów) jest to 40% renty socjalnej, co daje kwotę 752 zł. Od marca wzrośnie ona do 792 zł. Osoby z najwyższą potrzebą wsparcia (95-100 punktów) mogą otrzymywać 4134 zł (od marca 4353 zł).

Samo świadczenie również było wprowadzane etapami. Dopiero od 1 stycznia 2026 r. najniższy próg potrzeby wsparcia jest dostępny dla wszystkich osób z niepełnosprawnościami.

Źródło: Przegląd stosowania przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym, standardów, o których mowa w art. 4b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przepisów wydanych na podstawie art. 6b6 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz procedur postępowania w sprawach dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia

Polecamy: Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy