Tematy - Dowody, Biegły

Opinia biegłego sądowego potrafi zmienić kierunek całego postępowania. W wielu sprawach to właśnie ona przesądza, czy sąd uzna określony mechanizm zdarzenia, odpowiedzialność za szkodę, związek przyczynowy, stan zdrowia, zdolność testowania, poczytalność sprawcy albo prawidłowość działania lekarza, pracodawcy czy instytucji. Problem zaczyna się wtedy, gdy opinia jest niejasna, niepełna, sprzeczna albo pomija istotne elementy materiału dowodowego. Strona, która otrzymuje niekorzystną opinię, często traktuje ją jak wyrok. To błąd. Opinia biegłego jest ważnym dowodem, ale nie jest rozstrzygnięciem sądu. Można ją analizować, kwestionować, uzupełniać i konfrontować z inną wiedzą specjalistyczną.

W polskich sądach wiele spraw nie przeciąga się dlatego, że strony nie mają argumentów. Przeciąga się dlatego, że sąd czeka na opinię biegłego albo otrzymuje opinię, która zamiast rozwiązywać problem, generuje kolejne pytania. Dotyczy to spraw cywilnych, karnych, gospodarczych, rodzinnych, pracowniczych, medycznych, odszkodowawczych i spadkowych. Dlatego zapowiadana reforma systemu biegłych sądowych jest jedną z ważniejszych zmian dla praktyki wymiaru sprawiedliwości. Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że obecny system obejmuje około 13 tysięcy ekspertów i blisko 1 tysiąc instytucji opiniujących, a projekt ustawy ma uporządkować rynek, podnieść jakość opinii i skrócić czas trwania postępowań. Projekt został skierowany do konsultacji w kwietniu 2026 roku.

Przed nami duża zmiana dla wszystkich pracowników. Będzie dotyczyła zarówno pracowników budżetówki, jak i sektora prywatnego. Chodzi o większe pieniądze i wyższy wymiar urlopu. Żeby skorzystać, trzeba będzie mieć dowody.

Nie tylko media społecznościowe czy aplikacje do przesyłania wiadomości stanowią kluczowe źródła danych dla śledczych. Jak pokazuje raport SIRIUS „EU Electronic Evidence Situation Report 2024” rola dowodów cyfrowych wzrasta. Jest to efektem m.in. rozwoju technologii. Sztuczna inteligencja stawia jednak przed organami ścigania nowe wyzwania.

Wprowadzenie do systemu środków dowodowych przesłuchania strony w Kodeksie postępowania administracyjnego jest kwestią kontrowersyjną. Powstają wątpliwości wynikające stąd, że strona będąc bezpośrednio zainteresowana sprawą, jest mało wiarygodnym środkiem dowodowym.

W Sejmie trwają prace nad poselskim projektem nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, której celem jest zniesienie możliwości korzystania w postępowaniu karnym z tzw. owoców zatrutego drzewa, czyli z dowodów pozyskanych nielegalnie. Projekt przygotował lub Polska2050 -Trzecia Droga. Jest to realizacja petycji przedłożonej przez Naczelną Radę Adwokacką.

W postępowaniu dotyczącym wymeldowania osoby z mieszkania nieuprawnione jest oparcie decyzji wyłącznie na informacjach wynikających z oględzin z pomięciem pozostałych dowodów (np. takich jak informacja o niskim zużyciu wody i energii elektrycznej, czy nie podejmowanie korespondencji kierowanej na adres stałego zameldowania). Tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 9 października 2023 r. W uzasadnieniu tego wyroku znajdziemy ciekawą i bogatą argumentację prawną dotyczącą przesłanek wymeldowania oraz oceny dowodów potwierdzających trwałe opuszczenie miejsca stałego zamieszkania (pobytu stałego) lub zaprzeczających temu opuszczeniu.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) stwierdziła, że cała wartość usługi opinii biegłego sądowego, obejmująca wynagrodzenie biegłego oraz koszty dodatkowe, jest uwzględniana jako podstawa opodatkowania VAT.

12 lipca 2019 r. weszły w życie nowe zasady dotyczące kserowania i innych form archiwizacji dokumentów publicznych, w tym dowodów osobistych, paszportów czy praw jazdy. Za złamanie przepisów ustawy grożą kary, nawet do dwóch lat pozbawienia wolności.

W postępowaniu karnym o przestępstwa seksualne postępowanie dowodowe często opiera się na relacjach sprawcy i ofiary. W takich przypadkach sąd musi zachować należytą ostrożność i szczególną wnikliwość w ocenie tych zeznań.

Wykazanie nadgodzin przez pracownika w procesie sądowym nie jest sprawą prostą. Dochodzenie swoich praw w tym zakresie ułatwić może pracownikowi brak prowadzenia ewidencji czasu pracy. Jakimi dowodami może posługiwać się pracownik w sporze o nadgodziny wiedząc, że nie zawsze sąd bez wątpliwości przyzna rację pracownikowi?

Cechą wspólną każdego przesłuchania jest fakt, że w zasadniczej większości przypadków jedynie prowadząca je osoba wie, co chce osiągnąć i jaki jest cel tego środka dowodowego. Dlatego też, bez względu na charakter, w jakim jesteśmy przesłuchiwani zawsze dobrze jest pamiętać, że to nie my rozdajemy w tej grze karty, a każde słowo czy gest może zostać przez przesłuchującego odebrane inaczej niż byśmy sobie tego życzyli.

Powszechna digitalizacja firmowych dokumentów stała się faktem. Dokumentacja elektroniczna zrównała się obecnie w prawach ze swoim papierowym odpowiednikiem. Każdego dnia polskie przedsiębiorstwa wykonują tysiące operacji finansowych za pośrednictwem kont internetowych, a elektroniczny wyciąg bankowy stał się podstawowym dokumentem wykorzystywanym przez nie w procesie księgowym.

Niedopuszczalne jest przeprowadzenie i wykorzystanie dowodu uzyskanego do celów postępowania karnego za pomocą czynu zabronionego.

Uprawdopodobnienie jest rozumiane jako zastępczy środek dowodu i wyjątek od zasady, zgodnie z którą wszystkie fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinny być udowodnione.

W odniesieniu do procesów małżeńskich warto poruszyć jedną kwestię, związana z udziałem biegłego w kościelnym procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa i ze sporządzeniem przez niego opinii. Często bowiem można spotkać się z zapytaniem o jeden z problemów w kontekście tejże opinii.

Według kodeksu prawa kanonicznego z 1983 r. możliwe jest popełnienie przestępstwa przez osoby duchowne, jak również przez osoby świeckie. Przestępstwa mogą być popełniane w odniesieniu do osób, które mogą uczestniczyć w kościelnym procesie małżeńskim o orzeczenie nieważności małżeństwa.

Posiadanie dowodu osobistego wiąże się nieodłącznie z możliwością weryfikacji naszej tożsamości, obywatelstwa, czy uprawnieniem do przekraczania m. in. granic państw członkowskich Unii Europejskiej. Ile trwa wyrobienie dokumentu, jakim jest dowód osobisty?

Przesłankami nieważności małżeństwa w świetle kościelnego procesu małżeńskiego są przymus i bojaźń przy jego zawieraniu. Oznacza to, że małżeństwo jest nieważne, jeżeli wystąpi któraś z przesłanek, nawet wywołana nieumyślnie.

W obecnych czasach aktywność społeczeństwa w głównej mierze przenosi się do cyberprzestrzeni. Każdy zostawiony ślad w Internecie może stanowić dowód elektroniczny w materiale dowodowym. Czy takie dowody nadają się do spraw sądowych?

Prezydent podpisał nowelizację kodeksu postępowania karnego, która ma znacznie usprawnić procedurę karną. Najważniejszą zmianą będzie pełnienie roli arbitra przez sąd. Inicjatywa dowodowa będzie natomiast należeć do stron postępowania.

Biegły sądowy powołany zostaje do wypowiedzenia się w kwestiach z zakresu wiedzy specjalistycznej i może żądać wynagrodzenia za wykonaną pracę. Jako dowód można dopuścić również łączną opinię kilku biegłych.

Do najczęściej spotykanych środków dowodowych, które mogą być zaproponowane przez strony w trakcie procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa są: ich oświadczenia, zeznania świadków, dowód z dokumentów, opinia biegłych. W niniejszym artykule przedstawię najczęstsze zapytania, jak i odpowiedzi na nie, a związane bezpośrednio z naszym zagadnieniem.

Wnosząc powództwo do sądu należy pamiętać o kilku rzeczach. Jedną z nich jest obowiązek zgłoszenia wszystkich dowodów już w treści pozwu. Niezgłoszenie może spowodować, że utracimy możliwość ich dalszego powołania. Niemniej można takim skutkom się przeciwstawić. Jak?

Dowodami w postępowaniu administracyjnym mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych czy oględziny. Nie jest to jednak katalog zamknięty.

Przedmiotem dowodu mogą być jedynie fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedstawienie materiału dowodowego jest szczególnie ważne w przebiegu postępowania dla każdej z jego stron.

Osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań. Szczególny problem pojawia jednak się w sytuacji wielości oskarżonych, z których tylko jeden jest osobą najbliższą dla świadka albo pozostaje z nim w szczególnie bliskim stosunku osobistym.

Komisja Nadzoru Audytowego sprawuje nadzór publiczny nad: wykonywaniem zawodu biegłego rewidenta oraz działalnością podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych, a także działalnością Krajowej Izby Biegłych Rewidentów.

Biegli rewidenci tworzą samorząd zawodowy biegłych rewidentów – Krajową Izbę Biegłych Rewidentów. Krajowa Izba działa na podstawie przepisów ustawy oraz postanowień statutu. Przynależność do Izby jest obowiązkowa i powstaje z dniem wpisu do rejestru.

Rozwój techniki sprzyja odejściu od tradycyjnych metod dowodzenia jak zeznania świadków czy oględziny. Coraz częściej na wokandach pojawiają się bilingi rozmów, wydruki z komputerów i nagrania z dyktafonów.

Funkcjonujący w Polsce e-sąd daje możliwość rozpatrzenia prostych spraw o zapłatę. Dochodzenie roszczeń za pośrednictwem e-sądu jest dobrowolne.

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawnej – to podstawowa zasada prawa cywilnego. Co to jednak oznacza dla stron procesu?

Biegły podobnie jak sędzia oraz inni uczestnicy procesu (tacy jak protokolant, stenograf) również podlega wyłączeniu od udziału w procesie, jeśli ujawnią się wobec niego przesłanki ustawowo określone (np. powodujące wyłączenie sędziego – art. 40 Kodeksu postępowania karnego) oraz gdy zaistnieją inne okoliczności, które sprawią, iż potencjalnie będzie mogło powstać uzasadnione podejrzenie co do bezstronności tego biegłego.

Jedną z faz postępowania administracyjnego jest postępowanie wyjaśniające. Co do zasady, przeprowadzane jest przez organ, który bezpośrednio zajmuje się naszą sprawą. Na czym polega? Jakimi zasadami się rządzi?

W sądzie musi zostać zachowana powaga oraz odpowiedni szacunek dla sędziego z racji wykonywanego przez niego urzędu, co stanowi warunek skutecznego i właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Dla wydania sprawiedliwego wyroku niezbędne jest ustalenie okoliczności zgodnych z prawdą i rzeczywistym przebiegiem zdarzeń, stąd konieczność dostarczenia odpowiednich dowodów oraz obowiązek mówienia prawdy ciążący na wszystkich uczestnikach postępowania.

Prawo do obrony oznacza, że masz prawo podejmowania w toku postępowania wszelkich czynności, których celem jest ochrona Twoich interesów Wynika z niego również uprawienie do korzystania z obrońcy, zarówno z wyboru, jak i z urzędu.

Obywatel w postępowaniu karnym posiada wiele obowiązków, których nie może uniknąć. Poniżej wykaz tych obowiązków.

Mianem szkody można określić wszelkie uszczerbki w dobrach lub interesach prawnie chronionych, których poszkodowany doznał wbrew własnej woli.

Mianem zakazów dowodowych określa się normy prawne zabraniające przeprowadzenia dowodu w określonych warunkach lub ograniczające możliwość uzyskania dowodów.

Wydanie orzeczenia w przedmiocie władzy rodzicielskiej powinno poprzedzić wszechstronne i wyczerpujące postępowanie dowodowe. Sąd opiekuńczy powinien szczególnie korzystać z pomocy specjalistów z takich dziedzin jak: psychologia, pedagogika, medycyna i psychiatria.

W sprawie o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa sąd powinien dopuścić wszystkie dowody, dzięki którym można wykazać, że jest ono niemożliwe. Przeprowadzenie dowodu i jego wynik nie zwalnia sądu od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i stron w sposób wyczerpujący.

Artykuł 207 § 1 Kodeksu karnego stanowi, że: kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym zaprzeczenie ojcostwa następuje przez wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka.

W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W sprawie o alimenty to strona przedstawia sądowi dowody na potwierdzenie swoich roszczeń. Mogą być nimi w szczególności: faktury czy zeznania świadków. Sąd przeprowadza dowód z przesłuchania stron.

Postępowanie dowodowe jest jednym z istotniejszych elementów procesu. W większości wypadków ciężar udowodnienia danego faktu będzie bowiem spoczywał na powodzie.

Dobry materiał dowodowy w przypadku procesu sądowego to podstawa sukcesu. Zanim wytoczysz powództwo warto najpierw zebrać dowody. By tego dokonać trzeba wiedzieć co może nim być.

Do wydania wyroku lub postanowienia konieczne jest ustalenie przez sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Co do zasady wszelkie twierdzenia sąd musi dokładnie zweryfikować. Pewna grupa faktów może stanowić trzon rozstrzygnięcia, bez ich uprzedniej weryfikacji pod względem prawdziwości.

W procesie karnym dowód z opinii biegłego przeprowadza się wówczas gdy istnieją okoliczności, których stwierdzenie (zbadanie) wymaga wiadomości specjalnych. Jest to dowód bardzo istotny, ale należy wskazać, iż wbrew powszechnemu (mylnemu) poglądowi z mocy prawa nie jest on ważniejszy od innych dowodów, ani nie ma również nadanego waloru pełnej przekonywalności. Oznacza to, iż sąd nie ma obowiązku automatycznie dawać temu dowodowi pełnej wiarygodności.

Dowody, Biegły

Kontropinia do opinii biegłego. Kiedy warto ją przygotować i jak może pomóc kancelarii?

Biegli sądowi pod lupą. Czy nowa ustawa naprawdę skróci sprawy w sądach?

Aby mieć od stycznia więcej urlopu i wyższe wypłaty, już teraz zadbaj o dokumenty. Dotyczy wszystkich pracowników

Dowody cyfrowe coraz częstsze w śledztwach. Rośnie rola technologii w ściganiu przestępstw [RAPORT]

Przesłuchanie strony w postępowaniu administracyjnym

Wróci zakaz skazywania na podstawie nielegalnie uzyskanych dowodów (tzw. owoców zatrutego drzewa). Nawet jeżeli poświadczają prawdę. Nowelizacja kpk w Sejmie

Kiedy można wymeldować osobę z mieszkania? Jakie dowody wskazują na trwałe opuszczenie miejsca stałego zamieszkania?

Czy sąd ma prawo wyłączyć podatek VAT od kosztów dojazdu biegłego sądowego?

Nowe zasady kserowania dowodów osobistych

Przestępstwa seksualne - jakie dowody?

Jakie dowody może przedstawiać pracownik przed sądem w sporze o nadgodziny?

Co warto wiedzieć o przebiegu przesłuchania?

Wyciąg bankowy jako dokument księgowy

Dowody w postępowaniu karnym po 1 lipca 2015 r.

Uprawdopodobnienie w postępowaniu cywilnym

Opinia biegłego w kościelnym procesie małżeńskim

Przykłady przestępstw w prawie kanonicznym

Ile czeka się na dowód osobisty?

Przymus i bojaźń w sensie prawnym a psychicznym

Elektroniczny materiał dowodowy – część 1

Sprawniejsza procedura karna – nowelizacja k.p.k.

Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego

Dowody w kościelnym procesie małżeńskim

Jak zgłosić spóźnione dowody w sprawie?

Co może być dowodem w postępowaniu administracyjnym?

Co może być dowodem w postępowaniu cywilnym?

Zakazy dowodowe w przypadku procesu złożonego

Komisja Nadzoru Audytowego

Krajowa Izba Biegłych Rewidentów

E-mail i sms jako dowody w sprawie cywilnej

Z jakimi roszczeniami udać się do e-sądu?

Czy strony mają obowiązek dostarczania dowodów?

Wyłączenie biegłego od udziału w sprawie

Czym jest postępowanie wyjaśniające?

Jak należy zachowywać się w sądzie?

Jak mogę bronić swoich interesów w postępowaniu sądowoadministracyjnym?

Jakie obowiązki posiada obywatel w postępowaniu karnym?

Szkoda majątkowa

Zakazy dowodowe [w postępowaniu karnym]

Władza rodzicielska - kiedy potrzebna opinia z RODK?

Jakie dowody w sprawie o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa?

Jakie dowody w sprawie karnej w sytuacji przemocy w rodzinie

Zaprzeczenie ojcostwa - jakie dowody mogę powołać

Dowody w postępowaniu administracyjnym

Jakie dowody powołać w sprawie o alimenty?

Jak zebrać dowody potrzebne do procesu?

Co może być dowodem w procesie?

Pozadowodowe sposoby dokonywania ustaleń faktycznych

Znaczenie dowodu z opinii biegłego

Przesłanki uzupełnienia opinii biegłego