reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Infor.pl > Prawo > Sprawy rodzinne > Małżeństwo > Unieważnienie małżeństwa > Przymus i bojaźń w sensie prawnym a psychicznym

Przymus i bojaźń w sensie prawnym a psychicznym

Przesłankami nieważności małżeństwa w świetle kościelnego procesu małżeńskiego są przymus i bojaźń przy jego zawieraniu. Oznacza to, że małżeństwo jest nieważne, jeżeli wystąpi któraś z przesłanek, nawet wywołana nieumyślnie.

W kan. 1103 KPK czytamy: nieważne jest małżeństwo zawarte pod przymusem lub pod wpływem ciężkiej bojaźni z zewnątrz, choćby nieumyślnie wywołanej, od której, ażeby się uwolnić, zmuszony jest ktoś wybrać małżeństwo.     

Aby zrozumieć problem warto przez moment przeanalizować tę wadę zgody jako jedną z przyczyn nieważności zawartego małżeństwa. Z zacytowanego przepisu prawnego winno się zaakcentować szczególnie jedno ze słów - „z zewnątrz”. To przez nie prawodawca stanowi, iż źródło dla owego przymusu i bojaźni (można użyć zamiennie też słowa – lęku) winno lokować się na zewnątrz strony przymuszonej, działającej pod wpływem bojaźni. Oznacza to, że powinno umiejscawiać się w środowisku zewnętrznym, w którym też ona sama znajduje się. Pojawia się stąd od razu pytanie: co w sytuacji, gdy strona zawiera związek pod wpływem przymusu czy bojaźni, ale lokującego się w niej samej. Innymi słowy: co w sytuacji, gdy to strona sama stanowi bezpośrednie źródło swojego przymusu i bojaźni. W takiej sytuacji należałoby przeprowadzić proces z tytułu niezdolności natury psychicznej do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich (kan. 1095 nr 3 KPK). Gdy nie jest się do końca pewnym siły owego przymusu i stąd pochodzącego lęku oraz gdy nie jest się pewnym, czy rzeczywiście źródło  umiejscowione jest nie na zewnątrz to można w powództwie wnosić o dwa tytuły na zasadzie alternatywy, odpowiednio je ukazując. Rozwianiu tego typu pytań ma służyć przecież proces małżeński, nota bene tego typu trudność może też wynikać z owego „nieumyślnego” nacisku: z jednej strony, mamy do czynienia z naciskiem na zawarcie związku, ale z drugiej strony to, że jest to przymus ukierunkowany na ten cel wynika z jego interpretacji przez stronę przymuszaną.  

Zobacz również: Dowody w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa

Z kolei dzięki środkom dowodowym sąd będzie mógł dojść do konkluzji, który z obu tytułów przeważył. Będzie się to wiązało w sposób nieunikniony ze zbadaniem psychicznej konstrukcji strony, nie tylko pod kątem jej tylko i wyłącznej uległości, ale i niezdolności psychicznej. Jak widać, to właśnie ten termin stanowi o zasadniczej różnicy pomiędzy przymusem, bojaźnią w znaczeniu kan. 1103 KPK a niezdolnością natury psychicznej, czyli stanowi o różnicy pomiędzy znaczeniem tej rzeczywistości na płaszczyźnie prawnej i medycznej.

Aby problematyka stała się jeszcze bardziej klarowana warto przytoczyć jeden z przykładów w postaci lęku występującego m. in. przy schizofrenii. Lęk powstaje tu w wewnątrz „organizmu”, on też może stanowić przyczynę dla podjęcia różnych działań osoby dotkniętej tą chorobą, jednak nie będzie to lęk w rozumieniu prawa kanonicznego, o którym w kanonie na temat przymusu i bojaźni.

Jak z powyższej krótkiej analizy widać, tytuł ten to nie tylko pytanie, z którym w jego kontekście można się często spotkać - o działaniu pod wpływem środowiska szerzej rozumianego, ale to rzeczywistość bardziej skomplikowana, do której niejednokrotnie winno podchodzić się dwutorowo.

Zobacz: Unieważnienie ślubu konkordatowego - jak i kiedy?

reklama

Przydatne formularze online

Czytaj także

Ekspert:

dr Arletta Bolesta

Adwokat kościelny

Źródło:

INFOR

Zdjęcia

Przymus i bojaźń w sensie prawnym a psychicznym. / fot. Fotolia
Przymus i bojaźń w sensie prawnym a psychicznym. / fot. Fotolia

Kodeks pracy 2020. Praktyczny komentarz z przykładami129.00 zł
reklama

Narzędzia

reklama
reklama

POLECANE

reklama

KORONAWIRUS TWOJE PRAWA

reklama

Ostatnio na forum

reklama
reklama

Eksperci portalu infor.pl

EXCO A2A Polska

EXCO A2A Polska (www.exco.pl) jest polską filią Grupy EXCO (www.exco.fr) France, sieci niezależnych biur działających w zakresie audytu, ekspertyz księgowych oraz doradztwa.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama