Opieka, Niepełnosprawność

W Polsce jest zdecydowanie za mało mieszkań wspomaganych dla osób z niepełnosprawnościami. Idą zmiany w przepisach, dzięki którym do 2035 r. samorządy zapewnią aż 12 tys. takich mieszkań.

Świadczenie wspierające miało być nową formą pomocy dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, wypłacaną przez ZUS bez względu na dochód. Jednak nie wszyscy uprawnieni, czyli ci, którzy uzyskali odpowiedni poziom potrzeby wsparcia (co najmniej 70 punktów), mogą je otrzymać. Jedną z głównych przeszkód jest pobyt w placówkach całodobowej opieki. Oto szczegóły.

Prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 10 dni pracownik nabędzie dopiero po przepracowaniu roku liczonego po dniu zaliczenia do stopnia niepełnosprawności. Jeżeli orzeczenie wygaśnie przed upływem tego roku, to pracownik nie nabędzie prawa do dodatkowego urlopu.

Jednym z ważnych elementów orzeczenia są wskazania zawarte w poszczególnych punktach. Co one oznaczają dla osób z niepełnosprawnościami? O jakie wsparcie można ubiegać się, mając odpowiednie wskazanie w orzeczeniu? Oto aktualne zasady, przykładowe kwoty na 2026 rok oraz odpowiedzi na najważniejsze pytania.

Zmiana przepisów otwiera drzwi do dodatkowych pieniędzy dla potężnej grupy beneficjentów, którzy dotychczas byli pomijani przez system. Sprawdź, jak odebrać nawet 4350 zł miesięcznie z ZUS bez względu na zarobki.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło harmonogram prac nad projektem reformy systemu orzekania o niepełnosprawności. Zmiany mają na celu przygotowanie modelu, który będzie odpowiadał na indywidualne potrzeby osób z niepełnosprawnościami.

Pełnomocniczka rządu ostrzega osoby z niepełnosprawnościami przed nieuczciwymi ofertami dotyczącymi świadczenia wspierającego. Pośrednicy żądają wysokich opłat za pomoc, a niektórzy obiecują nawet pewne uzyskanie punktów. Na co trzeba szczególnie uważać?

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) uruchamia kolejną edycję programu wsparcia, który dla wielu polskich rodzin oznacza potężny zastrzyk gotówki. W ramach projektu „Rehabilitacja 25 Plus” można otrzymać aż 3807 zł miesięcznie na jednego beneficjenta. Te pieniądze mają pomóc w utrzymaniu aktywności społecznej i zawodowej osób, które po ukończeniu edukacji często zostawały bez systemowej opieki.

W dniu 5 maja 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, która wprowadza zupełnie nowe świadczenie dla seniorów, którzy ukończyli 65 rok życia i wymagają wsparcia osób trzecich w zakresie podstawowych czynności życia codziennego. Bon senioralny – bo o nim mowa – nie będzie jednak uzależniony od tego, czy senior posiada małżonka lub innego zstępnego, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny, a zatem – świadczenie trafi również do samotnych emerytów, którzy spełniają określone w ustawie kryteria.

Ulga rehabilitacyjna jest jedną z ważnych form wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Jej zakres jest jednak ograniczony. Czy jest szansa na rozszerzenie ulgi o prywatne wizyty lekarskie? To postulat, który co jakiś czas zgłaszają osoby z niepełnosprawnościami.

Ministerstwo rodziny planuje reformę systemu orzecznictwa i świadczeń przysługujących osobom z niepełnosprawnościami. Chociaż w tym momencie dopiero rozpoczęły się prace analityczne, to zapowiadane zmiany już budzą wątpliwości osób z niepełnosprawnościami. Pojawiły się też ważne postulaty.

Dlaczego ponad połowa pracowników nie chce awansu? Coraz częściej spotykamy zjawisko job hugging - niskie zaangażowanie przy braku odejść z pracy. Pokolenie kanapki ma trudno, ponieważ łączy pracę z obowiązkami opiekuńczymi nad dziećmi i rodzicami. Kluczem jest dostrzeżenie tego przez pracodawcę i zaoferowanie odpowiedniego wsparcia.

Do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało również opiekunom dorosłych osób z niepełnosprawnościami, ale jednym z warunków była rezygnacja przez nich z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W wyroku z dnia 25 marca 2026 r. Trybunał Konstytucyjny uznał powyższą przesłanką za niegodną z Konstytucją, w związku z czym – istnieje teraz możliwość wznowienia postępowań w sprawie świadczenia, w których doszło do odmowy jego przyznania w oparciu o ww. niekonstytucyjny przepis. I o ww. wznowienie (i wypłatę świadczenia) mogą starać się nie tylko rodzice i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci, ale również – opiekunowie dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Na wystąpienie z wnioskiem jest jednak niewiele czasu.

4 134 zł miesięcznie do 28 lutego 2026 r., a od 1 marca 2026 r. – 4 353 zł miesięcznie, czyli świadczenie wspierające w najwyższej dopuszczalnej ustawowo wysokości, bez konieczności uczestniczenia w procedurze ustalania poziomu potrzeby wsparcia przez osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, które są niezdolne do samodzielnej egzystencji, aby nie „narażać ich na stres związanych z dodatkowymi komisjami lekarskimi, na których kolejny raz muszą udowadniać swoją niepełnosprawność” – to postulat, który w sierpniu 2025 r. trafił na biurko Prezydenta. Teraz zajmie się nim MRPiPS.

Aktywny Samorząd to program realizowany przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, który wspiera osoby z niepełnosprawnościami w edukacji, mobilności i aktywności zawodowej. Sprawdź, kto może skorzystać i jakie są nowe formy pomocy.

Rezygnacja z pracy, by zająć się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie zawsze otwiera drogę do świadczenia pielęgnacyjnego. Są pewne zasadnicze elementy, które należy bezwzględnie spełnić. Czas, obecność, dyspozycyjność a fakt opieki - kluczowy jest ścisły i bezpośredni związek między jednym a drugim. Najnowsze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego precyzyjnie wskazuje, na co organy i sądy muszą zwracać uwagę, rozpatrując takie wnioski. Decyzja w tej konkretnej sprawie kobiety opiekującej się niewidomym mężem odsłania granicę między realną pomocą rodzinną a uprawnieniem do świadczenia. Sprawa może zaskoczyć wielu.

Na jaki okres ośrodki pomocy społecznej przyznają zasiłki stałe? Czy w 2026 r. wzrosła maksymalna kwota tego świadczenia? Kto jest uprawniony do wsparcia z MOPS? To pytania, które często zadają osoby z niepełnosprawnościami.

Jakie świadczenia dla osób z niepełnosprawnościami wypłaci w 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a które ośrodki pomocy społecznej? Prezentujemy tabelaryczne zestawienie najważniejszych świadczeń i najważniejsze informacje o orzeczeniach. Ile wynoszą popularne zasiłki i renty?

Czy rodzic może skorzystać z ulgi na pełnoletnie niepełnosprawne dziecko, które prowadziło działalność gospodarczą jedynie przez dwa miesiące w roku? Dla udzielenia odpowiedzi na to pytanie kluczowe są szczegółowe okoliczności sprawy.

Podeszły wiek – jeżeli wynika z niego obniżenie sprawności danej osoby na poziomie, który powoduje ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, czyli w codziennym funkcjonowaniu – jest czynnikiem, który, w sposób pośredni, może determinować niepełnosprawność danej osoby. Z danych GUS wynika, że ponad 63 proc. wszystkich osób niepełnosprawnych w Polsce, to osoby w wieku powyżej 60 roku życia. Jeżeli zachodzą ku temu przesłanki – warto, żeby osoby w wieku senioralnym, zadbały o uzyskanie dla siebie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ponieważ na jego podstawie, przysługuje im prawo do szeregu świadczeń, ulg i uprawnień.

Wsparcie udzielane przez ośrodki pomocy społecznej obejmuje nie tylko zasiłki stałe, okresowe czy celowe. To również mniej znane świadczenia i usługi, o którym nie każdy wie. Jaką pomoc można uzyskać w MOPS w 2026 r.? Czy trzeba spełnić dodatkowe kryteria? Oto kilka ważnych przykładów!

Świadczenie, którego celem jest udzielenie osobie niepełnosprawnej, mającej potrzebę wsparcia, pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tej osoby – w przypadku jej śmierci, (za miesiąc w którym nastąpił zgon) przysługuje również jej bliskim. Konieczne jest jednak spełnienie określonego przez ustawodawcę warunku, co w praktyce – z powodu niewydolności systemu, nierzadko okazuje się niemożliwe. Interweniuje RPO.

Choć, być może, nie wszyscy mają tego świadomość – rodzice mają prawo do uzyskania zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub za czas którego przysługiwać im będzie prawo do zasiłku opiekuńczego, w celu sprawowania opieki nie tylko nad chorym, ale również nad zdrowym dzieckiem. I co więcej – pracodawca nie może im odmówić udzielenia tych dni wolnych od pracy. Ile dni zwolnienia od pracy, w jakich okolicznościach, w jaki sposób i na jakich warunkach, mogą uzyskać rodzice, w celu osobistego sprawowania opieki nad zdrowym dzieckiem?

W dniu 11 września 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok, w którym uznał, że ochrona praw osób niepełnosprawnych przed dyskryminacją pośrednią obejmuje również rodziców dzieci z niepełnosprawnościami. Zdaniem TSUE pracodawca powinien dostosować warunki zatrudnienia i pracy rodziców takich dzieci w taki sposób, żeby mogli oni sprawować opiekę nad swoimi dziećmi bez obawy, że będą przez to narażeni na dyskryminację pośrednią.

Od 1 stycznia 2026 r. świadczenie wspierające, wypłacane przez ZUS, obejmie szerszą grupę osób z niepełnosprawnością – tych, które w decyzji wojewódzkiego zespołu uzyskały co najmniej 70 punktów w skali potrzeby wsparcia. Do końca listopada 2025 r. ZUS przyjął 188,5 tys. wniosków.