Pracodawca, Zwolnienie lekarskie

13 kwietnia 2026 r. wchodzi w życie kolejna część ważnej reformy dotyczącej zwolnień lekarskich. Dotyczy ona głównie tego co można, a czego lepiej nie wykonywać podczas zwolnienia lekarskiego. Chociaż w prawie pojawią się nowe definicje, to trudno oczekiwać, że rozwieją one wszystkie wątpliwości.

W aktualnym stanie prawnym – pracownikom zatrudnionym w ramach stosunku pracy, dla których sobota i niedziela są dniami wolnymi od pracy (tj. pracującym od poniedziałku do piątku) – przysługuje dodatkowy dzień wolny od pracy wyłącznie za święto przypadające w sobotę, ale już nie w niedzielę. Celem zrównania zasad przyznawania dnia wolnego za święto przypadające w weekend (bez rozróżniania na sobotę i niedzielę) – do Senatu została wniesiona petycja zbiorowa w sprawie zmiany – w tym zakresie – przepisów kodeksu pracy, bo – „w czym niedziela jest gorsza od soboty?”. Uwzględnienie powyższego postulatu, w 2026 r., oznaczałoby aż 4 dodatkowe dni wolne od pracy.

Współcześnie wsparcie zdrowia psychicznego w miejscu pracy to konieczność. Rośnie liczba zwolnień lekarskich z powodu problemów ze zdrowiem psychicznym. Okazuje się, że mężczyźni częściej biorą wolne od pracy w związku ze złą kondycją psychiczną. Jakie pracodawcy mają sposoby na dbanie o zdrowie psychiczne zatrudnionych?

Zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup przedmiotów mogących służyć zarówno celom służbowym, jak i prywatnym, w praktyce budzi często wątpliwości. Dotyczy to również zakupów dokonywanych na rzecz pracowników.

Oddają się zakrapianej rekreacji, remontują mieszkania, jeżdżą na zagraniczne wakacje, pracują na całego… w taki sposób niektórzy „kurują się” na zwolnieniach lekarskich. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który tropi zdrowych chorych od nowego roku przykręca kontrolną śrubę. Inspektorzy zyskali nowe uprawnienia.

Pracownicy oczekują od pracodawców czegoś więcej niż motywacji finansowej. Ważne jest poczucie sensu, równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz realna troska o ich dobrostan. Jak zaprojektować nowoczesny i skuteczny system motywacyjny?

ZUS zalała fala wniosków, bo pracownicy chcą uzupełnić swoje staże pracy o dodatkowe okresy. Pracodawcy muszą więc dokonać przeliczeń i odpowiednio podwyższyć dodatki stażowe i wypłacić nagrody jubileuszowe. Jakie jeszcze dodatkowe koszty będą musieli ponieść?

Nowelizacja przepisów dotyczących stażu pracy wywołała spore zamieszanie. Dotyczy ono m.in. nagród jubileuszowych, do których pracownicy nabyli prawo przed 1 stycznia 2026 r. Skąd bierze się rozbieżna interpretacja przepisów?

Skrócony czas pracy staje się właśnie rzeczywistością dla tysięcy pracowników. Od 1 stycznia 2026 roku rusza testowanie pilotażowego programu MRPiPS. To oznacza wolne piątki, krótszy czas pracy lub dodatkowy urlop – pracodawcy będą mieli kilka modeli do wyboru. Jeśli program się sprawdzi, może zostać zastosowany ogólnokrajowo.

Czy można (mówiąc kolokwialnie) zbierać haki na pracowników i wyczekiwać na dobry moment rozwiązania umowy, kumulując sobie tym samym przyczyny rozwiązania umowy i je chomikować? Warto znać aktualne orzecznictwo w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jak i przepisy dyrektywy i KP - by wiedzieć, co potencjalnie czeka nas w sądzie, gdy znajdziemy się w podobnej sytuacji. Jednym z bardziej interesujących zagadnień jest dezaktualizacja przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, a wręcz tzw. "przechowywanie" przyczyny potencjalnego wypowiedzenia. Co to oznacza i jak długo można czekać na złożenie pracownikowi pisma kończącego współpracę?

W dniu 30 grudnia 2025 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, który istotnie upraszcza zasady ubiegania się o zasiłek opiekuńczy. Na zmianie skorzystać ma ok. 16,2 mln ubezpieczonych w ZUS i ponad 2,3 mln płatników składek (czyli pracodawców).

Zimą pytania o możliwe konsekwencje spóźnienia do pracy pojawiają się częściej niż w pozostałych momentach roku. Jednak przepisy w ogóle nie odnoszą się do tego zagadnienia. Jak więc postępować, gdy śnieg i mróz utrudniają dotarcie do pracy? Tak naprawdę przepisy nie są w tym wypadku odkrywcze, a zasady postępowania są intuicyjne.

Co pół roku – według stanu na 1 stycznia i 1 lipca - pracodawcy muszą sprawdzać stan partycypacji w PPE, od którego zależy ich uprawnienie do niestosowania ustawy o PPK. Jeśli w wyniku weryfikacji okaże się, że liczba uczestników PPE spadła poniżej 25% osób zatrudnionych u tego pracodawcy, będzie on miał obowiązek utworzyć PPK.

Jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że latem dyskutuje się o warunkach pracy gdy wysoka temperatura uniemożliwia standardowe funkcjonowanie, a od pracodawców wymaga się np. napojów chłodzących czy zapewnienia klimatyzacji. A jak jest zimą? Okazuje się, że praca na mrozie też wiąże się z szeregiem obowiązków. Prawnicy odpowiadają na coraz więcej skarg, że pracodawcy nie są przygotowani, by pracownicy działali przy drastycznie niskich temperaturach

Od pewnego czasu coraz głośniej mówi się o tym, że każdy z nas powinien dysponować dostosowaną do swojej sytuacji poduszką finansową. Jednak jak mają ją sobie zapewnić najsłabiej wynagradzani pracownicy? Jest to trudne i dlatego warto znać przepisy zapewniające ochronę w razie rozwiązania stosunku pracy.

Premier podjął decyzję o końcu prac nad reformą PIP. Nie będzie ustalania stosunku pracy przez inspektorów PIP. Ale pamiętajmy o jednym pomyśle związanym z tym: lista kontrolna PIP. Rewolucja w kontroli zatrudnienia: jak lista kontrolna PIP zmieni rynek pracy w Polsce? Lista kontrolna Państwowej Inspekcji Pracy może stać się przełomowym narzędziem w historii polskiego prawa pracy. Po raz pierwszy pracodawcy, pracownicy i inspektorzy pracy będą dysponować tym samym, uzgodnionym wspólnie instrumentem oceny charakteru zatrudnienia. Dlaczego to takie ważne? Bo wybór odpowiedniej formy zatrudnienia to jedna z najważniejszych decyzji, przed którą staje każdy przedsiębiorca, ale i osoba zatrudniana. Nieprawidłowa kwalifikacja umowy może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych – zarówno dla pracodawcy, jak i dla osoby wykonującej pracę. Aby rozwiązać ten problem systemowo, Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki zainicjował prace nad innowacyjnym narzędziem: listą kontrolną, która w przejrzysty sposób wskaże, jaki rodzaj umowy powinien zostać zastosowany w konkretnej sytuacji zawodowej.

Państwowa Inspekcja Pracy wyjaśnia, że choć od kilku lat zwolnienia lekarskie (e-ZLA) wystawiane są elektronicznie i automatycznie przesyłane do pracodawcy, to nie zwalnia to pracownika z obowiązku poinformowania o chorobie swoich przełożonych. W jaki sposób i w jakim terminie trzeba to zrobić? Co grozi za brak zawiadomienia?

W dniu 10 grudnia 2025 r. Senat podjął uchwałę w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, który zakłada wprowadzenie istotnych zmian w zakresie tego co wolno, a czego nie wolno pracownikowi w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim (L4).

Pracodawca, który spełnia określone warunki może wdrożyć system kontroli pracowników na obecność w ich organizmach alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu. Wymaga to przygotowania odpowiednich przepisów zakładowych i polityki informacyjnej. Jak to zrobić? Kto może podlegać kontroli?

W dniu 4 grudnia br. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Zakłada on m.in. uprawnienie Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę.

Choć co do zasady strony stosunku pracy są równe, to jednak z uwagi na jego charakter i fakt, że pracodawca jest podmiotem profesjonalnym, na gruncie prawa pracy zapewniono szereg narzędzi, które umacniają pracownika i zapewniają realizację przysługujących mu praw. Dotyczy to w szczególności informowania o warunkach pracy.

Katalog danych, których udostępnienia można żądać od kandydata przed zatrudnieniem jest ograniczony. W grudniu 2025 r. w tym zakresie zajdzie też jedna mała, ale niezwykle istotna zmiana. Mało się o niej mówi, a wiele osób w ogóle nie zwraca na to uwagi.

Po posiedzeniu Stałego Komitetu Rady Ministrów, które odbyło się 4 grudnia br. i podczas którego przyjęto projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy, mającej uprawnić Państwową Inspekcję Pracy (PIP) do przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę – MRPiPS wycofało z projektu ważne regulacje, które miały przywrócić osobom, które przez lata pracowały w ramach stosunku spełniającego cechy stosunku pracy, sprawiedliwość w zakresie odprowadzanych z tego tytułu składek emerytalnych. „Pracodawcy” mogą odetchnąć z ulgą.

Żądać można, ale czy się dostanie, nie ma pewności. Przepisy dotyczące urlopu na żądanie są niejasne. A raczej, brzmią dwuznacznie. Choć specjaliści i sądy nie mają wątpliwości, jak je interpretować, to pracownicy czują się wprowadzeni w błąd.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw zakłada, że 1 stycznia 2026 r. mają wejść w życie przepisy, które uprawnią Państwową Inspekcję Pracy (PIP) do przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę. Były premier Mateusz Morawiecki wyliczył, ile z wynagrodzenia, na skutek takiej jednostronnej decyzji inspektora pracy, może stracić zleceniobiorca.