Pracodawca, Zwolnienie lekarskie

Koniec z dowolną interpretacją zwolnień lekarskich. ZUS zaostrza przepisy dotyczące L4 i wprowadza zmiany, które mają uszczelnić system oraz ograniczyć nadużycia. Już od 13 kwietnia zmieniają się zasady rozliczania pierwszego dnia chorobowego, a kontrole będą bardziej szczegółowe niż dotąd. To jednak dopiero początek — w kolejnych etapach reformy Zakład planuje rozszerzyć uprawnienia kontrolne, a od 2027 roku zmienić także sposób korzystania ze zwolnień przez osoby zatrudnione w kilku miejscach jednocześnie.

Pewne zasady postępowania są oparte jedynie na zwyczaju. Warto od czasu do czasu pochylić się nad nimi i skonfrontować je z tym, co wynika z obowiązujących przepisów, by mieć pewność, że swoim działaniem nie łamiemy prawa. Dotyczy to w szczególności pracodawców, którzy często niezgodnie z przepisami odmawiają pracownikom korzystania z przysługujących im uprawnień.

Częste nieobecności pracownika dezorganizują pracę. Ale czy mogą uzasadniać wypowiedzenie umowy? Sądy nie mają wątpliwości co do tego, co jest celem stosunku pracy. W wydawanych wyrokach zauważają też trudności, z którymi mierzą się pracodawcy.

Prawo do świadczeń z ZFŚS budzi wiele emocji. Uprawnieni błędnie zakładają, że należą się one każdemu po równo, a pracodawcy często próbują w uchwalanych regulaminach niezgodnie z prawem ograniczać dostęp do świadczeń. Są też kwestie, których od lat nie udaje się ostatecznie wyjaśnić. Tymczasem każdemu zależy na przysługujących mu pieniądzach.

W okresie od stycznia do września 2025 roku w całym kraju wystawiono 16,05 mln zaświadczeń lekarskich wystawionych dla ubezpieczonych w ZUS, KRUS i innych organach emerytalno-rentowych. Źródłem części z nich było nadużywanie alkoholu (zaświadczenie z kodem C) Zaświadczenia z kodem C wydane w pierwszych trzech kwartałach 2025 roku, obejmowały łącznie 76,93 tys. dni niezdolności do pracy w analogicznym okresie 2024 r. było to 73,82 tys. dni. - informuje Katarzyna Krupicka regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego. I dodaje, że otrzymanie od lekarza zwolnienia zwolnienia z kodem C skutkuje brakiem świadczenia chorobowego za pierwsze 5 dni niezdolności do pracy. Zasiłek chorobowy przysługuje w takim przypadku od szóstego dnia, o ile niezdolność do pracy trwa dłużej niż 5 dni.

Rynek pracy żyje zmianami na gruncie prawa pracy, które dopiero mają nadejść. Warto jednak pamiętać również o tych, które choć obowiązują już od pewnego czasu, wciąż przysparzają pracodawcom trudności.

Dokumentów nie należy podpisywać w ciemno. Każdy o tym wie, ale jednocześnie każdemu zdarzyło się kiedyś w pośpiechu złożyć podpis bez głębszego zastanowienia. Robimy tak nie tylko w bankach i urzędach, ale też w pracy. Tymczasem konsekwencje tej beztroski bywają opłakane.

Pracodawca nie może obniżyć tego świadczenia, bo pracownik pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie powinno go też interesować to, czy dostał je już w innym zakładzie pracy. Tylko jedna rzecz jest ważna dla prawa do tych pieniędzy.

Zasady korzystania z narzędzi AI przez pracodawców i pracowników – czy AI Act wystarczy? Co zmieni planowana ustawa o systemach AI w Polsce dla firm i instytucji? Czy pracownik może odmówić wykonania polecenia wygenerowanego przez AI? Czy można zwolnić pracownika za potajemne korzystanie z narzędzi AI? W szczegółowym wywiadzie na nasze pytania odpowiada radca prawny Marietta Poźniak.

Co do zasady pracownik może ubiegać się o wypłatę świadczeń należnych mu od pracodawcy, o ile roszczenie nie uległo jeszcze przedawnieniu. Należy jednak pamiętać o tym, że w niektórych przypadkach musi w tym celu najpierw wywiązać się z ciążących na nim obowiązków.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podał informacje dotyczące zwolnień lekarskich w 2025 roku. Okazuje się, że ZUS zarejestrował 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, które skutkowały w sumie 290,5 mln dniami absencji w pracy – o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln dni więcej niż w 2021 r. ZUS podał też najczęstsze choroby, które powodowały wystawienie zwolnień lekarskich.

Pracodawca, który w 2026 r. zatrudni emeryta zarejestrowanego w urzędzie pracy, może otrzymać nawet 2403 zł miesięcznej dopłaty do jego wynagrodzenia. Program obejmuje również osoby po 70. roku życia i pozwala ograniczyć koszty zatrudnienia o ponad 14 tys. zł rocznie. Dopłata nie trafia jednak do firmy co miesiąc, a w części przypadków urząd pracy może zażądać zwrotu otrzymanych środków.

Co wolno, a czego nie można na zwolnieniu lekarskim? Co to są "czynności incydentalne"? Jakie uprawnienia podczas kontroli ma Zakład Ubezpieczeń Społecznych? Od 13 kwietnia 2026 r. pojawi się w tym zakresie kilka zmian. Tego samego dnia wchodzą też w życie przepisy o nowych zasadach zatrudniania kadry medycznej w ZUS.

W 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarejestrował 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy. Przełożyło się to na 290,5 mln dni absencji – o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln dni więcej niż w 2021 r.

Czy każdy pracownik powinien przejść obowiązkowe szkolenie z zakresu pierwszej pomocy na koszt pracodawcy? Petycja w tej sprawie wpłynęła w marcu 2026 r. do resortu pracy. Jej autor argumentował, że pierwsza pomoc to kompetencja ponadczasowa, która powinien posiadać każdy, niezależnie od wieku i miejsca zamieszkania.

Umowy zlecenia budzą kontrowersje. Z założenia powinny być podstawą elastycznej współpracy, ale w praktyce zyskały przydomek śmieciowych. W ostatnim czasie stały się też przedmiotem zwiększonego zainteresowania rządzących i Państwowej Inspekcji Pracy. Dlaczego? Warto znać obowiązujące zasady, żeby uniknąć zbędnych komplikacji.

To już prawdziwa lawina L4 z kodem „C”. Co się kryje pod tym oznaczeniem? To niezdolność do pracy z powodu nadużycia alkoholu. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w 2025 liczba tego typu L4 wyniosła 10 tysięcy. Niemal połowa z nich dotyczy osób między 35. a 49. rokiem życia. Specjaliści bija na alarm. To właśnie ta grupa wiekowa stanowi rdzeń rynku pracy.

Czy pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji może nie wpłacać na PPK? Finansowana przez pracodawcę wpłata podstawowa do PPK wynosi zawsze 1,5% wynagrodzenia uczestnika tego programu. W przepisach przewidziano sytuacje, gdy pracodawca nie finansuje wpłat do PPK. Kiedy ma to miejsce? Oto przykłady.

13 kwietnia 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Od tego dnia zmieniły się przepisy dotyczące przesłanek utraty prawa do zasiłku przez osoby, które nieprawidłowo wykorzystują zwolnienia od pracy. Zmieniły się również przepisy w sprawie kontroli prawidłowości wykorzystywania takich zwolnień.

Czy pracodawca musi wyrazić zgodę na urlop na żądanie pracownika? Choć przez wiele lat przyjmowano, że nie, to jednak w praktyce wykształcił się pogląd, zgodnie z którym żądanie pracownika podlega pewnym ograniczeniom. W tej sprawie wypowiedział się ostatnio Główny Inspektor Pracy. Co powiedział?

Zbliżają się święta, a wraz z nimi okres firmowych spotkań. Czy udział w nich jest obowiązkowy? Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest taka prosta, jak jeszcze kilka lat temu, gdy dla każdego było jasno, że obowiązkiem pracownika jest dostosowanie się do szeregu wymagań stawianych przez pracodawcę.

W firmach, często brakuje odpowiedniego zarządzania rekrutacją i zasobami ludzkimi, a także wiedzy o korzyściach finansowych. Z tego powodu nie wszystkie działy HR wiedzą o potencjalnych korzyściach, wynikających z zatrudniania osób z niepełnosprawnościami.

Kobiety karmiące swoje dziecko piersią – mają prawo do dwóch dodatkowych 30-minutowych (lub odpowiednio - 45-minutowych) przerw w pracy. Na wniosek pracownicy – przerwy te mogą być wykorzystywane łącznie, co w praktyce oznacza, że kobieta może kończyć pracę godzinę (lub odpowiednio – półtorej godziny) wcześniej lub zaczynać ją godzinę (lub odpowiednio – półtorej godziny) później. Pracodawca nie ma przy tym prawa wymagać od pracownicy przedstawienia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego fakt karmienia piersią, a za odmowę udzielania jej ww. przerw – grozi mu nawet 30 tys. zł grzywny.

Coraz częściej śluby odbywają się nie tylko w soboty, ale również w piątki. To jednak rodzi nieco więcej problemów organizacyjnych związanych ze stawieniem się na nich wszystkich zaproszonych gości. Powszechnie wiadomo, że w związku z tego rodzaju wydarzeniem pracownikom zawierającym związek małżeński i ich najbliższym przysługują szczególne uprawnienia. Ale czy to dotyczy również rodzeństwa młodej pary?

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.