Prawa konsumenta, Upadłość konsumencka

Nawet rok może mieć konsument na odstąpienie od zawartej na odległość umowy o świadczenie usług finansowych. Taką możliwość przewiduje opublikowany projekt ustawy, ale nie będzie ona dotyczyć każdej umowy. Kluczowe okaże się to, czy przedsiębiorca prawidłowo i w odpowiednim czasie przekazał klientowi wymagane informacje.

Jakie prawa przysługują w przypadku odwołanego koncertu? Co, gdy nie wystąpiła gwiazda wieczoru? A jeśli zawiodło nagłośnienie albo sprzedano dwa bilety na to samo miejsce? Specjaliści z Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotowali specjalny przewodnik, w którym znajdują się odpowiedzi na takie pytania.

"Zapraszam na bezpłatne badanie wzroku, odbiór nagrody i poczęstunek". Brzmi znajomo? A UOKiK ostrzega: to metoda hadlowców, którą łowią seniorów i ich portfele. Po "badaniu" nakłaniają do kupna materacy za 15 000 zł, garnków za 8 000 zł lub cudownych urządzeń pseudomedycznych. Masz jednak prawa: 14 lub 30 dni na rezygnację i odstąpienie. Co zrobić, gdy dzwonią, albo gdy już kupiłeś produkt?

To koniec gry pozorów w polskim e‑commerce. UOKiK rusza z ostrą egzekucją wobec sklepów, które fałszują opinie i manipulują recenzjami. Stawką są milionowe kary - nawet do 10 proc. obrotu firmy i do 2 mln zł dla menedżerów. Ale prawdziwa rewolucja dotyczy konsumentów: jeśli sklep oszukiwał na opiniach, towar można oddać nawet po roku od zakupu. Do akcji wchodzą też algorytmy AI, które zaczynają wycinać nieuczciwe sklepy z rynku. Tak wygląda nowa rzeczywistość zakupów online w Polsce.

W ramach upadłości konsumenckiej – jeżeli zachodzą ściśle określone w ustawie przesłanki – dłużnik może uzyskać całkowite umorzenie swoich zobowiązań, bez obowiązku dokonywania jakichkolwiek spłat i tym samym – nowy start w życiu. Z rozwiązania takiego, mogą skorzystać m.in. zadłużeni seniorzy, prowadzący jednoosobowe gospodarstwa domowe, którzy uzyskują świadczenia zbliżone do najniższej emerytury. „Wpadnięcie w niemożliwe lub trudne do spłacenia długi nie powinno spychać człowieka na margines społeczny i z dnia na dzień pozbawiać wszystkiego” – przekonuje Ministerstwo Sprawiedliwości.

Pętla chwilówek zaczyna się zwykle niewinnie: jedna pożyczka „na chwilę”, potem przedłużenie, refinansowanie i kolejna umowa, bo termin spłaty znów goni. Tak rodzi się spirala zadłużenia, w której coraz większa część wypłaty idzie na ratowanie przeszłości zamiast na bieżące życie. W tym poradniku pokazuję, jak działa mechanizm pętli chwilówek, jakie są pierwsze sygnały ostrzegawcze oraz co zrobić krok po kroku, żeby zatrzymać rolowanie długu i wyjść na prostą – zanim sprawa skończy się windykacją i sądem.

Do niedawna, gdy mówiliśmy o upadłości, zwykle mieliśmy na myśli przede wszystkim upadających przedsiębiorców, spółki, itp. Dziś, coraz częściej mówimy także o tzw. upadłości konsumenckiej, czyli o takiej sytuacji, gdy upadłość ogłasza osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej.

Upadłość konsumencka, która zmierza do ustalenia planu spłaty wierzycieli, przy uwzględnieniu możliwości zarobkowych dłużnika i kosztów utrzymania jego rodziny – stanowi mechanizm oddłużenia, który w wielu przypadkach, może okazać się korzystniejszy niż tradycyjna egzekucja komornicza – nie tylko dla dłużnika, ale również dla jego wierzycieli. Postępowanie upadłościowe, które stosowane jest wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, zostało uregulowane w ustawie z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe.

Okres wyprzedaży to czas, gdy szczególnie powinniśmy uważać na e-oszustów. Jak podkreśla Europejskie Centrum Konsumenckie przy UOKiK, najbardziej narażeni na internetowe triki nieuczciwych firm są Vulnerable consumers, czyli grupa konsumentów wrażliwych. To właśnie z myślą o nich powstał krótki poradnik. O czym warto pamiętać przed zbliżającym się Dniem Bezpiecznego Internetu?

To znak czasów i sztuka elastycznego dostosowania się do potrzeb konsumentów. Jak się okazuje, już dwie na trzy zakupione przez Internet sztuki odzieży czy obuwia wracają do sprzedawcy. Polacy znają swoje prawa konsumenckie i korzystają z nich bez żadnych oporów.

W obliczu rosnących wyzwań gospodarczych coraz więcej przedsiębiorców staje przed trudną decyzją o likwidacji swojej działalności. Towarzyszą jej nie tylko duże emocje, ale często także ogromne długi, z którymi przedsiębiorcy muszą sami sobie poradzić. Czy w obliczu dużego zadłużenia można skorzystać z upadłości konsumenckiej?

Ostatnio bardzo popularne stało się hasło ,,upadłość konsumencka”. W czasach wysokiej inflacji spadek realnej wartości dochodów, rosnące koszty życia, ale także niechęć do rezygnacji z pewnych standardów, np. z zagranicznych wakacji czy kosztownych, okolicznościowych prezentów, sprawiają, że Polacy coraz częściej mają problemy z regulowaniem bieżących rachunków. Niejednokrotnie skutkiem tego są postępowania egzekucyjne, prowadzone przez komorników sądowych. Rozwiązaniem może być tzw. oddłużenie, które jednak niesie za sobą poważne konsekwencje. Jedną z nich jest sprzedaż całego majątku upadłego, w tym mieszkania czy samochodu, w celu spłaty jego zobowiązań. Do tego dochodzi zajęcie dochodów przez syndyka. Za umyślne zatajenie części długów grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do aż 5 lat.

Upadłość konsumencka może toczyć się w trybie uproszczonym i zwykłym, w którym odpowiednio stosuje się przepisy dotyczące upadłości przedsiębiorców. Konsument nie ma wpływu na wybór trybu. Decyzję w tym zakresie podejmuje sąd upadłościowy, który ma obowiązek kierowania się przepisy Prawa upadłościowego. Jednak trzeba pamiętać, że przesłanki stosowania trybu zwykłego upadłości konsumenckiej zostały zredagowane w sposób umożliwiający ich różnorodną interpretację. Jednak zawsze procedowanie upadłości konsumenckiej w tym trybie jest rozwiązaniem wyjątkowym, stosowanym do trudnych i rozbudowanych spraw.

Według dostępnych danych coraz więcej Polaków decyduje się na ogłoszenie upadłości konsumenckiej z powodu rosnącego zadłużenia. Warto pamiętać, iż na przestrzeni ostatnich lat regulacje w zakresie upadłości konsumenckiej modyfikowane były wielokrotnie. Jak jest obecnie?

1 stycznia 2023 r. weszła w życie nowelizacja przepisów o prawach konsumenta, KC oraz prawa międzynarodowego prywatnego. Zmiany te mają znaczenie z punktu widzenia działalności przedsiębiorców, którzy powinni dokonać analizy swoich procedur związanych z reklamacją i gwarancją.

W Polsce coraz więcej osób decyduje się na ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Jakie warunki należy spełnić? Co z kosztami?

Upadłość konsumencka układowa, nazywana też układem konsumenckim, w swojej formie przypomina restrukturyzację przedsiębiorstw, jednak dłużnikiem jest w tym przypadku osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Główną, choć nie jedyną, zaletą tego typu postępowania jest możliwość zachowania majątku przez dłużnika. Jak dokładnie wygląda i kto może skorzystać z tego rozwiązania?

Przed Światowym Dniem Praw Konsumenta Europejskie Centrum Konsumenckie podsumowuje rok 2022.

W dniu 16 lutego 2023 r. Anthony Michael Collins, rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał opinię w sprawie C-520/21 (Arkadiusz Szcześniak przeciwko Bankowi M. SA). Zdaniem Rzecznika Collinsa po uznaniu umowy kredytu hipotecznego za nieważną ze względu na nieuczciwe warunki konsumenci mogą dochodzić względem banków roszczeń wykraczających poza zwrot świadczeń pieniężnych. Natomiast banki nie mają tego prawa. Przy czym to do sądów krajowych należy ustalenie, w oparciu o prawo krajowe, czy konsumenci mają prawo dochodzić tego rodzaju roszczeń oraz, jeżeli tak jest, rozstrzygnięcie o ich zasadności.